Μέ ἀφορμή τά Εὐχέλαια στίς ἐνορίες - π. Βασιλείου Μπακογιάννη

 
Μέ ἀφορμή τά Εὐχέλαια στίς ἐνορίες

Ὑπό Ἀρχιμ. Βασιλείου Μπακογιάννη

«Πάτερ, ἐλᾶτε στό σπίτι μας νά μᾶς κάνετε Εὐχέλαιο» εἶπε στόν Ἱερέα τῆς ἐνορίας μιά γνωστή μου πατρινή οἰκογένεια, ὅταν (1990) μετακόμισε στήν Κύπρο (Λευκωσία). «Εἶστε ὅλοι καλά;Συμβαίνει κάτι σοβαρό;», ρώτησε ἔκπληκτος ὁ Ἱερέας. «Ὄχι, ἁπλά νοικιάσαμε σπίτι, καί ἀντί γιά «Ἁγιασμό», θέλουμε νά κάνουμε Εὐχέλαιο».

          Εἶναι πανορθόδοξη πρακτική τό Εὐχέλαιο νά γίνεται ἔκτακτες περιπώτησεις. Περληπτικά.

      Ἀρχικῶς τό Εὐχέλαιο γινόταν σέ σωματικά  ἀσθενεῖς (Ἰακ.5:15). Στή μεταβυζαντινή ἐποχή γινόταν καί γιά  τούς  πνευματικά ἀσθενεῖς,  γιά  ὅσους  ἔπεφταν σέ βαριές ἁμαρτίες. Συμεών Θεσσαλονίκης: «Ἀφ' οὗ ἁμαρτήσωμεν προσερχόμεθα εἰς ἁγίους ἀνθρώπους (Ἱερεῖς) (...) διά προσταγῆς τῶν ὁποίων προσφέρομεν εἰς τόν Θεόν ἅγιον ἔλαιον»·  «ἐξαλείφει τάς πληγάς τῆς ἁμαρτίας καί ἀποδιώκει τά ἀρρωστήματα καί μᾶς καθαίρει ἀπό τοῦ βορβόρου τῶν ἁμαρτιῶν καί μᾶς προξενεῖ ἔλεος παρά τοῦ Θεοῦ καί εὐμένειαν καί συγχώρισιν» (Ἅπαντα, σελ. 81,232, 233). «Εἶμαι γιά Εὐχέλαιο» ἔλεγαν  παλιά, ὅταν ἁμάρταναν βαριά. Καί  οἱ Ἱερεῖς σέ αὐτές περιπτώσεις  ἔβαζαν ὡς « κανόνα» στούς ἐξομολογουμένους, πρίν κοινωνήσουν, νά κάνουν Εὐχέλαιο.

      Καί ἐπειδή οἱ περισσότεροι κοινωνοῦσαν  Μ. Πέμπτη,  Μ. Σάββατο, ἤ  Πάσχα, καθιερώθηκε  ὥστε Μ. Τετάρτη νά ἐπιτελεῖται στούς Ναούς Εὐχέλαιο γιά ὅλους τούς πιστούς. Καί ἔτσι ἐπικράτησε ὥστε κάθε Μ. Τετάρτη νά γίνεται Εὐχέλαιο σέ ὅλες τις ἐνορίες.   Ὅμως, σήμερα φθάσαμε στό σημεῖο  ἀπό μιά φορά τό χρόνο πού γινόταν   Εὐχέλαιο στίς ἐνορίες, νά γίνεται,  σέ κάποιες  ἐνορίες,  ἀκόμα καί κάθε ἑβδομάδα!

         Τό ἀνησυχητικό ἐδῶ, εἶναι  ἡ ἄνεση  μέ τήν ὁποία εἰσαγεται στήν Ἐκκλησία αὐτή ἡ καινοτομία (καί ὄχι μόνο αὐτή…)· δηλαδή, χωρίς νά ὑπάρξει σκέψη, διάλογος, ἔρευνα, μελέτη.   «Μά δέν πράττουμε κάτι τό ἐφάμαρτος; Εὐχέλαιο κάνουμε· ὠφελεῖται ὁ λαός!». Τότε, γιατί νά μήν κάνουμε καί  κάθε ἑβδομάδα  Μικρό Ἁγιασμό;

        Προσέξτε·  ὁ  ἕνας κρίνει ὡς σωστό νά κάνει Εὐχέλαιο στήν ἐνορία του κάθε ἑβδομάδα· ὁ ἄλλος κάθε μῆνα· ὁ ἄλλος  στήν πανήγυρη τοῦ ναοῦ του· ὁ ἄλλος παραμονές μεγάλων γιορτῶν·  ὁ ἄλλος μιά φορά τό χρόνο, κάθε Μ. Τετάρτη. Ἀταξία- αὐθαιρεσία!

     Ἴδια περίπτωση   μέ τά ἐγκώμια τῆς Παναγίας  πού τό ἀλόγιστο πάθος τῆς  κενοδοξίας  εἰσάγει στή λατρεία μας· ὁ καθένας τά λέει, ὅποτε βολεύεται· ἄλλος παραμονή τῆς Παναγίας, ἄλλος προπαραμονή κ.λ.π., ἀλλά κανένας στην ὥρα τους, ἀνήμερα τῆς Κοιμήσεως…!

       Μ. Βασίλειος:  «στά ἄλογα ζῶα ἐπικρατεῖ τάξη καί ἁρμονία· γιατί τό κάθε ζῶο ὑπακούει στόν ἀρχηγό του. Αὐτό τό παράδειγμα δόθηκε ἀπό τόν Κύριο, γιά νά παραδειγματισθοῦμε καί ἐμεῖς· πού δέν ὑπακοῦμε στην Ἐκκλησία καί κάνει ὁ καθένας ὅ,τι θέλει.     Ἐν ἡμέρᾳ Κρίσεως θά προσαχθοῦν μπροστά μας πρός καταισχύνη καί καταδίκη μας» (Περί κρίματος Θεοῦ.3 PG 31: 657).

       Εὐλάβεια, εὐλογία Θεοῦ γιά τόν ὀρθόδοξο ποιμένα (γιά τόν προτεστάντη ἰσχύει ἄλλο τυπικό…),  εἶναι νά ἀκολουθεῖ τήν τάξη τῆς Ἐκκλησίας,  τήν «περπατημένην ὁδόν». Βέβαια, ἡ  πράξη-παράδοση τῆς  Ἐκκλησίας   ἐξελίσσεται. Ὅμως, δέν εἴμαστε ἐμεῖς αὐτοί οἱ  ὁποῖοι θά τήν ἀλλάξουμε.  Πρότυπό μας δέν εἶναι ὁ Λούθηρος…