ΟΤΑΝ ΤΟ ΑΤΟΜΙΚΟ ΑΝΑΓΕΤΑΙ ΣΕ ΓΕΝΙΚΟ ΚΑΝΟΝΑ - ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΤΤΑΔΑΚΗΣ

 

ΟΤΑΝ  ΤΟ  ΑΤΟΜΙΚΟ  ΑΝΑΓΕΤΑΙ  ΣΕ  ΓΕΝΙΚΟ  ΚΑΝΟΝΑ

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ  ΚΟΤΤΑΔΑΚΗΣ

      Τότε λέμε, και λίαν επιεικώς, «χαίρε χάος αμέτρητο» ! Την παρακίνηση για όσα ακολουθούν έλαβα από την ανάρτηση. «Το φαινόμενο των «στερεοτύπων» στον εκκλησιαστικό δημόσιο λόγο», του Μητροπολίτη Χονγκ Κονγκ Νεκτάριου. Που αναφέρεται στο ανεπίτρεπτο της αναγωγής του ατομικού ή μερικού σε γενικό και καθολικό κανόνα, επί του προκειμένου, στα όρια της Εκκλησίας. Πιο απλά, όταν αρπάζεσαι από μια αδυναμία, ασυμφωνία, αστοχία ή λάθος κάποιου και υψηλά ιστάμενου ή μερικών, και φτάνεις, να αποφαίνεσαι ρηματικά και κατηγορηματικά ότι: «Έτσι είναι ή τέτοιοι είναι, ή τα ίδια κάνουν όλοι» !

       Διαβάζοντας, λοιπόν, ανάρτηση, που μέρος της ακολουθεί, έμεινα με ανοιχτό το στόμα, και όχι μόνο.  

      «Στὰ χρόνια τῆς σκλαβιᾶς-τα 400 της στυγνής Τουρκοκρατίας-ὁ θρόνος-Επίσκοπου/Μητροπολίτη/Κορυφής-εἶχε ταρίφα. Ὄχι μεταφορικά. Ταρίφα, μὲ νούμερο. Ἤθελες ἐπαρχία; Πλήρωνες. Ἤθελες ψηλότερα; Πλήρωνες παραπάνω. Ὁ ἐπίσκοπος ἔδινε στὴν Πύλη τὸ «πεσκέσι», ἔπαιρνε τὸ ραβδί, κι ὕστερα τὸ ξεζούμιζε ἀπ' τὸν κόσμο μὲ τὸ παραπάνω. Ἐπένδυση ἦταν. Ἔβαζες κεφάλαιο, ἔβγαζες κέρδος»

     Και η συνέχεια ακόμα πιο χαμηλά, χθαμαλά. «Καὶ μόλις κούμπωνε ὁ θρόνος, ἄνοιγε καὶ κανὰ κομπόδεμα. Γιατὶ ὁ δεσπότης τῆς  σκλαβιᾶς δὲν πεινοῦσε ποτέ. Εἶχε τὴ «λογεία» του, σταθερό, μηνιάτικο, καλὸ βαρύ, βγαλμένο ἀπ' τὸν ἱδρώτα τοῦ ραγιᾶ. Ὁ ραγιᾶς νήστευε τὴ Σαρακοστή· ὁ δεσπότης μᾶλλον δὲν νήστευε ποτέ. Ὁ κόσμος μετροῦσε παράδες γιὰ τὸ χαράτσι· ὁ δεσπότης μετροῦσε τὸ βαλάντιό του καὶ τὸ ᾽βρισκε πάντα λειψό … Καὶ γύρω ἀπ' τὸν θρόνο, ἕνα σμάρι. Οἱ κοτζαμπάσηδες. Ξέρετε τί ἦταν ὁ κοτζάμπασης; Δὲν ἦταν ὁ ἄξιος. Ἦταν ὁ ἐπιδέξιος …

      … Καὶ ὁ θρόνος; Δὲν ἔφτανε γιὰ ὅλους. Πολλοὶ οἱ μνηστῆρες, μία ἡ νύφη. Τί νὰ κάνῃ τὸ σύστημα; Βρῆκε λύση, τὸ πονηρό. Ἔφτιαξε θρονάκια. Καθέδρες χωρὶς πόλη. Ἀξιώματα στὸν ἀέρα. Ἔβγαζε ποιμένες… χωρὶς ποίμνιο. Ἀρχιμαγείρους… χωρὶς κουζίνα. Βιομηχανία ὁλόκληρη, μὲ γραμμὴ παραγωγῆς: μπαίνει ἀπ' τὴ μιὰ μεριὰ ὁ κόλακας, βγαίνει ἀπ' τὴν ἄλλη μὲ τίτλο. Ταχεῖα, ἀποδοτική, καὶ πάντα μὲ ζήτηση».

      Τέτοια, λοιπόν, και τόσο γενική ήταν η κατάπτωση, η εξαθλίωση, η κατάντια της ελληνικής ορθόδοξης Εκκλησιαστικής Ηγεσίας τα χρόνια της στυγνής Τουρκοκρατίας ! Τέτοια και τόση που έφτανε να ξεπερνά και τα όσα από τη δική του πλευρά έγραψε ο γνωστός μαρξιστής-σε σημερινή εκδοχή … «κοινωνικός»-ιστορικός Γιάννης Κορδάτος ! Κι αν ζούσε, ίσως και να ζήλευε που τον έχουν ξεπεράσει !

     Στην ίδια γραμμή υποτίμησης, υποβιβασμού της ελληνικής ορθόδοξης εκκλησιαστικής ηγεσίας και η αναφορά στην Παναγία των Βλαχερνών-Κωνσταντινούπολη-και το παραδιδόμενο ως συμβάν εκεί θαύμα, την εμφάνιση της Θεομήτορος περίλαμπρης με περιβολή ως Αγίας  Σκέπης. Που, βέβαια, δεν είδαν, πώς ήταν δυνατό να τη δουν. «Οἱ ἐπίσημοι μπροστά. Τὰ σιδερωμένα ράσα μπροστά. Οι ποπλίνες καὶ τὰ μακρυὰ μανίκια καὶ τὰ μανικετόκουμπα. Οἱ πρωτοκαθεδρίες … στὶς πρῶτες θέσεις. Καὶ τότε ἀνοίγει ὁ οὐρανός. Ἡ Παναγία στέκεται στὸν ἀέρα, γονατίζει, ἁπλώνει τὸ βῆλο-πέπλο- της πάνω ἀπ' τὸν λαό». Αλλά το είδε, «ένας κουρελής στη γωνία. Ο Ανδρέας ο σαλός. Ο τρελός της πόλης, που τον προσπερνούσαν κρατώντας τη μύτη τους, κι ακόμα ένας τιποτένιος ο Επιφάνιος». Τραβηγμένα αμφότερα όσο δει, για να δέσουν καλά με την προειλημμένη στο νου του συντάκτη και νυν ακολουθούσα παράθεση μεγάλης διδαχής του λόγου του Χριστού. «Ἀπέκρυψας ταῦτα ἀπὸ σοφῶν καὶ συνετῶν, καὶ ἀπεκάλυψας αὐτὰ νηπίοις» !

      Που όμως και ως φαίνεται δεν ήταν «ο τρελός της πόλης», ήταν ο Άγιος Ανδρέας ο δια Χριστόν σαλός-στον οποίο και αναφέρεται(;)σε σχετικό γραπτό ο αείμνηστος συνάδελφος Παναγιώτης Μαρτίνης-μαζί με το μαθητή του Επιφάνιο. Μέγα, βέβαια, και  θαυμάσιο πράγμα και θέμα ιδιαίτερα όπως το δίνει ad hoc, κεφ. 4ο «Η πρόκληση των «δια Χριστόν σαλών», 1.«Ο εμπαιγμός του κόσμου», 2. «Η ανάληψη της αλλότριας ενοχής», 3. «Η τέλεια απέκδυση του εγώ»», 4. «Η δίχως όρια ελευθερία», στο περίφημο βιβλίο του «Η ελευθερία του ήθους» σελ. 85-96, ο «αοίδιμος Καθηγητής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, Χρήστος Γιανναράς.  

     Και αυτά ως απλή άλλη άποψη ! Και παρά τα βιβλία που ζήτησα και  τέθηκαν υπόψη μου-και ευχαριστώ. Και τούτο γιατί το θέμα έχει δυο όψεις, αυτή του Τούρκου Κατακτητή, την τόσο φοβερή και άλλα, και εκείνη της τότε Εκκλησιαστικής Ηγεσίας από την κορυφή ως και τη βάση ! Και, της διαχείρισης των τεράστιων και πολυδαίδαλων ευθυνών της, απέναντι στο Θεό και τους δύστυχους ορθόδοξους ραγιάδες ! Που δυσκολεύεται, αν δεν αδυνατεί κανείς να δεχτεί, πως μπορεί να την είχαν τόσο ελαφριά απεμπολήσει ! Λαμβάνοντας υπόψη του μάλιστα και τον κάθε άλλο παρά μικρό ποταμό αίματος, ως φόρο βαρύ που έχουν καταβάλει.

    Παιχνίδι «εν ου παικτοίς» εδώ δεν γίνεται ! Γραπτά για τόσο άγια και ιερά, και όχι λίγα ή λίγο μαρτυρικά πρόσωπα δεν παίζονται τα στα ζάρια ! Γιατί συν τοις άλλοις τον οφειλόμενο, χρωστούμενο από όλους μας σεβασμό, μπορούν από αυτά τα πράγματα να απολαύουν !

Αθανάσιος Κοτταδάκης