Απάντηση σε επιστολή Αγιορειτών Πατέρων - Μητροπολίτης Νικοπόλεως Μελέτιος

 

 Απάντηση σε επιστολή Αγιορειτών Πατέρων

Μητροπολίτης Νικοπόλεως Μελέτιος

Πανοσιολογιωτάτους

Ἱερομονάχους ……………..

Εἰς Ἅγιον Ὄρος

Πρέβεζα, 8 Φεβρουαρίου 2010

Πανοσιολογιώτατοι πατέρες,

Ἔλαβα τήν ἀπό 13 Ἰαν. 2010 ἐπιστολή Σας. Σᾶς εὐχαριστῶ γιά τήν φιλάδελφη ἐνέργειά Σας. Ὅ,τι γίνεται μέσα στά πλαίσια τοῦ θείου νόμου τῆς ἀγάπης τοῦ Κυρίου εἶναι φιλάδελφο.

Εἶπε ὁ Κύριος: Ἄν (κατά τήν κρίση σου) πταίσει ὁ ἀδελφός σου, ὑπάγε καί ἔλεγξον αὐτόν μεταξύ σου καί αὐτοῦ μόνου. Ἐάν σοῦ ἀκούση ΕΚΕΡΔΗΣΑΣ τόν ἀδελφόν σου. Μπορῶ νά μή χαίρω; «Ἔλεγξον» σημαίνει: δεῖξε του τό σωστό. Εὐγνωμόνως τό δέχομαι. Καί μάλιστα ἀπό ἱερωμένους μέ τήν δική Σας ὑπόληψη.

Ὁ ἀληθινά δοῦλος τοῦ Θεοῦ μιλάει μέ ταπείνωση· καί ἀκούει μέ ταπείνωση. Καί ὅπου ταπείνωση καί ἀγάπη, ἐκεῖ πνοή τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Μέ μιά συζήτηση ἀμοιβαιότητας.

Σᾶς εὐχαριστῶ θερμά. Ἡ εὐλογία τοῦ Κυρίου νά Σᾶς συνοδεύει.

Ξέροντας λοιπόν, πόσο εὔκολα ἀνάβουν τά μυαλά (καί νά ἤθελα νά τό ξεχάσω μοῦ τό θυμίζει ὁ ὁσιολογιώτατος π. Μωυσῆς στά δύο συνημμένα κείμενά του) ἐξηγῶ ἄνετα καί μέ κατανόηση τήν ὅποια ἔκφραση καί διατύπωση, καί κρατῶ τήν ἀγαθή χριστομίμητη πρόθεση καί τήν ὄντως μοναχική εὐγένεια τῆς καρδιᾶς.

Καί κατά τόν λόγο τοῦ Κυρίου, Σᾶς ἐξηγῶ:

Πολύ πρίν χρειαστεῖ νά δώσω ἀπολογία, γιατί προχώρησα στό ἔργο μετάφρασης ἱερῶν ἀκολουθιῶν, Σᾶς λέγω, ὅτι ἀπό τά πρῶτα μου βήματα στήν εὐθύνη τῆς ἱερωσύνης, αἰσθάνθηκα βαθειά μέσα μου τήν πρόκληση.

Ἔβλεπα ὅτι ὁ «κόσμος» μπαίνει στήν Ἐκκλησία καί βγαίνει, χωρίς νά «παίρνει» τίποτα, χωρίς νά συμμετέχει, γιατί μπαίνει καί βγαίνει, χωρίς νά καταλαβαίνει, ἐκτός ἀπό μία πολύ μικρή ἐλίτ ἀπό λογίους, ἀπολύτως τίποτα! Οἰκτρή εἰκόνα στό σημεῖο αὐτό ἦταν καί εἶναι ἡ ἀκολουθία τοῦ ἁγιασμοῦ τῶν Θεοφανείων. Ὅλοι παρόντες! Καί ὅλοι «ξένοι»! Ξένοι! Χωρίς καμμία συμμετοχή. Καί ἐπειδή δέν καταλαβαίνουν τίποτε, ὅλοι μιλᾶνε! Καί γιά νά ἀκουστεῖ ὁ καθένας ἀπό τόν διπλανό του, μιλᾶνε ὅλοι, ὅλο καί πιό δυνατά. Καί οἱ παπάδες, γιά νά ἀκούγονται τά ἱερα λόγια, βάζουν τά μικρόφωνα στήν διαπασών! 

Αὐτά βιώνουν οἱ ἱερωμένοι· μέ πίκρα καί ἀπογοήτευση. Καί δημιουργοῦνται μέσα τους κάποια ἐρωτήματα:

Ἐρώτημα πρῶτο: Οἱ προσευχές τῆς Ἐκκλησίας εἶναι λόγια πού τά λένε οἱ παπάδες γιά τόν Χριστό, νά τά ἀκούει ὁ Χριστός; ἤ εἶναι τροφή γιά τά παιδιά τοῦ Θεοῦ;

Θυμηθῆτε, τί λέγει ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός, πού τόν ἔκαψε ὁ πόθος γιά τήν σωτηρία τῶν ἀδελφῶν του (Διαδαχή Ζ´, ἔκδ. Αὐγουστίνου Καντιώτη, σελ. 252-253).

Ὅταν ἕνας πατέρας βάζει τραπέζι, νά φᾶνε τά παιδιά του, πρέπει νά τό στρώσει: νά φθάνουν τό φαγητό· νά μποροῦν νά πάρουν νά φᾶνε. Καί βάζει φαΐ, νά μποροῦν νά τό φᾶνε. Νά τούς ἀρέσει νά τό φᾶνε.

Διαφορετικά, τά παιδιά δέν θά φᾶνε ὅλα. Καί ὅσα δέν θά φᾶνε, θά ἔχουν προβλήματα! Τίνος ἡ ζημία;

Βασική θέση τοῦ ἁγίου Κοσμᾶ εἶναι ὅτι τά λόγια τῶν προσευχῶν τῶν ἱερῶν ἀκολουθιῶν, εἶναι ὅλα γιά τόν ἄνθρωπο: τροφή· τροφή πνευματική. Καί χρέος μας εἶναι νά τά χρησιμοποιοῦμε σάν τροφή· κυρίως σάν τροφή· ἤ μᾶλλον μόνο σάν τροφή.

Καί ὅταν, παρά τήν φιλοτιμία τοῦ παπᾶ, οἱ χριστιανοί, εἴτε ἀπό ἀγραμματοσύνη, εἴτε ἀπό ὁποιαδήποτε ἄλλη αἰτία, δέν καταλαβαίνουν τίποτε, τί πιά καί ἄν ὁ παπᾶς τά διαβάζει καλά καί δυνατά; Τό ἀποτέλεσμα μένει τό ἴδιο. Τά παιδιά τοῦ Θεοῦ μένουν νηστικά. Καί, ὅπως λέγει ὁ ἅγιος Κοσμᾶς, ξεκόβουν ἀπό τήν Ἐκκλησία· καί δέν ἔχουν πιά ὄρεξη νά «ματαέρθουν».

Καί λοιπόν, τότε τί κάνουμε; Ἐγώ ἐρωτῶ. Κάποιος μοῦ ἀπαντάει: Καί τί λοιπόν; Ἐγώ τό καθῆκον μου τό κάνω σωστά! Ἐρωτάει ὁ ἅγιος Κοσμᾶς: Ἀλήθεια, παπᾶ μου; Τό ἔκαμες τό καθῆκον σου σωστά; Καί λέει τό παράδειγμα ἑνός βρώμικου ἀνθρώπου, πού γιά νά ἀποπλανήσει ἕνα κορίτσι, ἀνεβαίνει στό δένδρο καί τοῦ σιγοτραγουδάει ἐρωτικά, γιά νά τό φέρει στήν πορνεία! Καί, σάν ἀπαντώντας σέ ἐρώτημα: Καί τί δά, τέτοιες μεθόδους θά ἀκολουθήσω καί ἐγώ; λέγει ὁ 10 χρόνια ἔγκλειστος στό σπήλαιο γιά τήν σωτηρία τῆς ψυχῆς του ἅγιος Κοσμᾶς:

-Ναί ἅγιοι ἱερεῖς, ἄν θέλετε νά σωθῆτε καί  νά σωθοῦν οἱ Χριστιανοί, ΑΥΤΟ ΝΑ ΚΑΝΕΤΕ!

Δηλαδή;

Τό φαῒ τῶν παιδιῶν τοῦ Θεοῦ, ὅπως εἶναι, γραμμένο στήν ἀκατανόητη γιά μᾶς σήμερα ἀρχαία γλώσσα, (πού ΔΥΣΤΥΧΩΣ καί καταργήθηκε) δέν πάει κάτω. Καί νά τό ἀκούει κανείς, δέν τό καταλαβαίνει. Καί τότε τό παιδί τοῦ Θεοῦ φεύγει καί δέν ἔχει ΟΡΕΞΗ νά ματαέλθει στήν Ἐκκλησία! Δέν τρώει. Λιμοκτονεῖ. Καί φυσικά πεθαίνει· χάνεται!

Τί μᾶς λέγει ὁ ἅγιος Κοσμᾶς;

-Μαγείρεψε τό φαγητό τῶν παιδιῶν σου καλά· μεταποίησέ το· κάμε το νά μπαίνει σέ στόμα!

Διαφορετικά, ἄν σύ λές, ἐκεῖνο πού εἶπε κάποιος παπᾶς:

-Αὐτό εἶναι τό φαγητό πού προσφέρει ἡ Ἐκκλησία μας! Δέν θέλουν νά ᾿ρθοῦν νά φᾶνε; Ποτέ τους καί μή σώσουν! Δύο νά μείνουν, τρεῖς! Καλά εἶναι. Ἀρτύματα ἐγώ δέν βάζω! Τελεία καί παύλα.

Δική του ἡ γνώμη.

Ὁ ἅγιος Κοσμᾶς λέει:

– Ἀκόμη καί πορνικά κόλπα νά μή διστάσεις νά χρησιμοποιήσεις γιά τήν σωτηρία τῶν παιδιῶν τοῦ Θεοῦ, παπᾶ μου!

Ὁ Χριστός πάντας θέλει σωθῆναι. Καί ἄρχισε ἀπό τόν ληστή. Καί ἐμᾶς «μᾶς» φθάνουν 2-3;

Πορνικά τερτίπια θυμήθηκε καί θύμισε ὁ ἅγιος Κοσμᾶς. Καί τό βροντοφώναξε: Ἀκόμα καί κάτι τέτοιο, νά τό κάμετε. Τόσο μεγάλο καί ἅγιο ἔργο ἡ σωτηρία!

Ἐρωτική μανία πρέπει νά μᾶς πιάνει γιά τήν σωτηρία τοῦ κόσμου!

Τέτοια μανία δέν εἶχε πιάσει τόν ἅγιο Κοσμᾶ γιά τήν σωτηρία «τῶν ἀδελφῶν του»;

Ἐρώτημα δεύτερο: Εἶναι σωστή ἡ λατρεία μας, ὅταν δέν μπορεῖ νά τήν παρακολουθήσει ὁ κάθε πιστός;

Εἶναι σωστή ἡ λατρεία μας, ὅταν καταντάει ὑπόθεση γιά μιά ἐλίτ; γιά μιά ἐλάχιστη ἐλίτ;

Ἡ λατρευτική ζωή εἶναι λειτουργία, δηλ. ἔργο τοῦ λαοῦ· ἔργο γιά τόν λαό. Δέν εἶναι οὔτε ποιηματάκια, οὔτε τραγουδάκια, οὔτε κρασάκι, οὔτε μεζεδάκια! Εἶναι φαῒ. Φαῒ γιά τά παιδιά τοῦ Θεοῦ. Ὑπόθεση ἐπιβίωσης! Ὄχι διασκέδαση. Ἡ ρομαντική θεώρηση τῆς λατρείας καί τῆς εὐσέβειας, εἶναι ἡ χειρότερη ἀλλοτρίωση! Καί γιά τήν εὐσέβεια. Καί γιά τήν πίστη.

Ἐρώτημα τρίτο: Καί λοιπόν; Τί θά κάμωμε. Θά κατεβάσωμε τήν γλώσσα τῆς Ἐκκλησίας, τῆς λατρείας, ἤ θά ἀνεβάσωμε τό γλωσσικό ἐπίπεδο τοῦ λαοῦ;

Τό ἐπιδίωξε ὁ ἀείμνηστος ἀρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος. Νά ἐξυψώσει καί γλωσσικά τόν λαό τοῦ Θεοῦ. Τό ἔκαμε πρόγραμμά του. Τό ἔκαμε ἀξιοπρέπειά του. Καί τό ἀποτέλεσμα; Σέ ἐνορίες μέ 30.000, 50.000 καί 100.000 ἐνορίτες, στήν Ἀθήνα, στίς εἰδικές σχολές διδασκαλίας τῆς λειτουργικῆς γλώσσας, φοιτοῦσαν 5, 10, 15 γεροντάκια. Καί ἔκλεισαν ὅλες. Καί ὁ ἀρχιεπίσκοπος πικράθηκε. Ὁ κόσμος δέν δέχθηκε νά κοπιάσει νά ἀνεβῆ! Τί θά κάμωμε; Ἐμεῖς θά κατεβοῦμε! Ἐμεῖς θά ἀφήσωμε ἐκεῖνα πού ξέραμε, θά ταπεινωθοῦμε, γιά τήν σωτηρία τοῦ κόσμου. Διαφορετικά, σέ τί γίναμε μιμητές Του; Στίς τιμές μόνο;

Στίς ἀρχές τοῦ 20οῦ αἰῶνα, ἕναν αἰώνα πρίν, ἔγιναν ταραχές στήν Ἀθήνα! Γιατί ἡ τότε βασίλισσα Σοφία εὐνόησε τήν μετάφραση τοῦ Εὐαγγελίου σέ ἁπλῆ ἑλληνική. Ἄνθρωποι φανατικοί τότε ξεσηκώθηκαν. Ἔκαμαν διαδηλώσεις κτλ. Ἔπεσε καί ἡ κυβέρνηση!.. Καί λοιπόν; Μετά ἀπό ἕναν αἰῶνα, ποιός πιά τήν θυμᾶται ἐκείνη τήν ἱστορία, χωρίς νά θλίβεται γιά τά μυαλά τῶν πολεμίων τῆς μεταφράσεως τῶν ἁγίων Γραφῶν; Ποιός πιά δέν ἀποδέχεται τήν μετάφραση τῶν Γραφῶν; Καί ποιός πιά δέν διαβάζει μεταφράσεις;

Ἐρώτημα τέταρτο: Δηλαδή; Ὅλο καί πρός τά κάτω θά πηγαίνουμε; 

Δηλαδή, σέ τί πιό κάτω; Σέ γλώσσα; Αὐτό εἶναι τό κριτήριο τῆς Ἐκκλησίας; Ἐθνικά καί πολιτιστικά ἀγαθά, ἤ ἡ σωτηρία τοῦ κόσμου; 

Ποῦ τελικά πᾶμε; Πρός τίς ρίζες μας· δηλαδή γιά μιά καθαρή ἑλληνική φυλή μέ καθαρή γλώσσα; ἤ γιά τήν σωτηρία, ἤ πρός τόν λαό τοῦ Θεοῦ γιά τήν σωτηρία του; Τοῦ κάθε ἀνθρώπου, τοῦ κάθε χωριστοῦ ἀνθρώπου, ὑπέρ οὗ Χριστός ἀπέθανε;

Ἐρώτημα πέμπτο: Ποιά γλώσσα, ἤ μορφή γλώσσας μπορεῖ νά εἶναι γιά τόν ἄνθρωπο ἱερή; 

Ἀπάντηση. Μία καί μόνη. Ἐκείνη, στήν ὁποία ὁ κάθε ἄνθρωπος ἔμαθε νά πιστεύει στόν Χριστό. Ἐκείνη, στήν ὁποία τοῦ μίλησαν γιά τόν Χριστό, καί ἐκεῖνος ἔμαθε νά μιλάει αὐθόρμητα στόν Χριστό, ὅπως μιλάει στήν μητέρα του. Ἔτσι εἶναι. Ἡ πίστις ἐξ ἀκοῆς! Δηλαδή· γιά νά πιστεύσει ὁ ἄνθρωπος, χρειάζεται νά ἀκούσει λόγια. Καί τά λόγια αὐτά νά μιλήσουν βαθειά μέσα του· στήν καρδιά του· τόσο βαθειά, πού νά ξεχάσει καί νά ἀρνηθεῖ τόν ἑαυτό του! Μά γιά νά γίνει αὐτό, αὐτά πού θά ἀκούσει, θά πρέπει νά εἶναι ὄχι ἦχοι, ἀλλά νοήματα· τόσο βαθειά καί τόσο δυνατά, πού νά τοῦ φωτίζουν νοῦ καί καρδιά. Λόγια καί νοήματα, πού δέν μιλᾶνε στήν καρδιά, εἶναι νεκρά. Καί τά νεκρά δέν δίνουν ζωή.

Μέσα ἀπό τέτοιους προβληματισμούς ξεκίνησα καί προχώρησα. Πολύ δειλά. Ἀπό τίς συγχωρητικές εὐχές. Καί μετά ἐπῆγα στίς εὐχές τῆς Πεντηκοστῆς· καί μετά, στίς εὐχές τῶν Θεοφανείων, στά Ἐγκαίνια, στόν Γάμο, στό Βάπτισμα, στίς θεῖες Λειτουργίες. Ἀπό τό 1981 μέχρι σήμερα, τό 2010. Ἀργά, ἤρεμα, χωρίς βιασύνη. Καί χωρίς καμμιά προπαγάνδα. Γιατί, ἡ προπαγάνδα ἡ «ὑπέρ», εἶναι φιλαυτία· ἡ «κατά» εἶναι σκοταδιστική· πού δέν ἀφήνει τό Πνεῦμα νά μιλήσει στίς ψυχές.

Ἡ Ἐκκλησία ξεπέρασε τήν ἀντίδραση κατά τῆς μετάφρασης τῶν ἁγίων Γραφῶν· γιατί, παρ᾽ ὅτι οἱ γραφές εἶναι θεόπνευστες, θεόπνευστα δέν εἶναι τά λόγια-λέξεις, ἀλλά τά νοήματα.

Οἱ μεταφράσεις κειμένων λατρείας σέ ἁπλῆ γλώσσα ἔχουν ἐπιβληθῆ καί κυριαρχήσει ὁλοκληρωτικά: στήν Σερβία, στήν Ρουμανία, στήν Βουλγαρία, καί σέ ἄλλες χῶρες. Στήν ἁπλῆ σερβική γλῶσσα μετάφρασε τήν θεία λειτουργία ὁ ἀοίδιμος γέροντας Ἰουστῖνος Πόποβιτς τό 1932. Καί σήμερα τελεῖται σέ ὅλη τήν Σερβία! Εἶναι καμμία ἀπό αὐτές τέλεια; Ἀσφαλῶς ὄχι! Τό ζητούμενο δέν εἶναι ἡ τελειότητα. Μᾶς ἀρκεῖ, νά δίδουν τροφή.

Φαῒ εἶναι ἡ λατρεία. Τροφή εἶναι. Σιτισμός εἶναι. Πρῶτα ἡ ἐξασφάλιση τροφῆς, πρῶτα ἁπλά τό φαῒ· μετά τό νόστιμο φαῒ. Σιγά-σιγά θά τό κάνουμε καί πιό νόστιμο· μετάφραση πιό πετυχημένη! Ἡ βελτίωση εἶναι ἀγώνισμα πού δέν σταματάει ποτέ.

Ἐρώτημα ἕκτο:  Γιατί ἦρθε ὁ Χριστός στόν κόσμο;

Ἀπάντηση: Ἁμαρτωλούς σῶσαι. Αὐτός ἦταν ὁ μοναδικός Του στόχος. Μοναδική Του προτεραιότητα. Καί ὁ ἀπόστολος Παῦλος μᾶς λέγει: Καί ἐγώ, μπροστά στό ἔργο αὐτό, τό κάθε τι ἄλλο, πού μέχρι τότε τό ἔβλεπα σάν κέρδος μου, τό καθένα χωριστά καί ὅλα μαζί, τά θεώρησα ὅλα σκύβαλα καί ζημία, ἵνα Χριστόν κερδήσω καί εὑρεθῶ σύν Αὐτῷ (Φιλ. 3,8-9).

Καί ἡ ἑλληνική γλῶσσα μπορεῖ νά θεωρηθῆ καί αὐτή σκύβαλο; Τί ἄλλο μπορεῖ νά θεωρηθῆ; Ὅ,τι δέν περνάει στήν βασιλεία τοῦ Θεοῦ, τί ἄλλο μπορεῖ νά εἶναι;

Ἐγώ, ὅ,τι γιά τόν ἑαυτό μου τό ἔχω πρώτη προτεραιότητα, πρέπει νά τό ἔχω καί γιά ὅλον τόν κόσμο!

Ἅγιες γλῶσσες δέν ὑπάρχουν. Καμμία. Οὔτε τά Ἑβραϊκά. Οὔτε τά Ἑλληνικά. Οὔτε τά Λατινικά. Καί στήν βασιλεία τοῦ Θεοῦ, ὅλες θά καταργηθοῦν. Καί πολλά ἄλλα ἅγια πράγματα: γνώση, καί γλῶσσες, καί προφητεῖες, καί ἄλλα πολλά, ὅλα τά ἐκ μέρους, καταργηθήσονται (Α’ Κορ. 13, 8-10).

Δέν ἀξίζει λοιπόν τόν κόπο, δέν κάνει, πράγματα καταργούμενα νά μᾶς κάνουν νά γκρινιάζομε!

Εἴμαστε πολύ φθηνοί, ἄν σέ πράγματα καταργούμενα, δίνομε πιό πολλή ἀξία, ἀπό ὅ,τι τούς ἔδωκε ὁ Χριστός (Βλ. Α´ Κορ. 13, 8-10).

Ἅγιοι πατέρες.

Ἡ ἀγάπη πάντα στέγει. Καί ἐγώ πάντα στέγω (Α´ Κορ. 9,12), προκειμένου νά μή δώσω οὔτε τήν ἐλάχιστη ἀφορμή νά ἐμποδισθῆ ὁ ὅποιος ἄνθρωπος νά βρεῖ τήν σωτηρία του (Ἰω. Χρυσοστόμου, Εἱς Α’ Κορ., Ὁμιλία ΚΑ, 5). Καί τό κάνω: «ἵνα μή τινα ἐγκοπήν δῶμεν τῷ εὐαγγελίῳ» (Α´ Κορ. 9,12).

Ποῖος τό ἀντέχει τέτοιο κρῖμα, νά δίνει ἐγκοπήν τῷ εὐαγγελίῳ; Ἄς προσπαθήσωμε ἀπό τά λόγια του αὐτά, νά φαντασθοῦμε τί κρῖμα εἶναι νά γίνει ἄνθρωπος ἀφορμή νά χαθῆ ἄνθρωπος!

Ἐξέχεα ἐνώπιόν σας τούς προβληματισμούς μου. Ποτέ δέν πίστευσα, καί δέν πιστεύω, ὅτι κατέχω τό πλήρωμα τῆς ἀλήθειας. Μπορεῖ νά κάνω ἐγώ τό λάθος. Χάριν τοῦ Χριστοῦ, καί χάριν τῆς ἀλήθειας τοῦ Χριστοῦ, καί χάριν τῆς ἐντολῆς τοῦ Χριστοῦ, σᾶς παρακαλῶ ταπεινά: «Χωρήσατε ἡμᾶς… Ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν ἐστέ εἰς τό συναποθανεῖν καί συζῆν» (Β´ Κορ. 7, 2-3). Καί ὡς ὁ ἅγιος Ἰγνάτιος «εὔχομαι ὑπό τούς πόδας ὑμῶν εὑρεθῆναι».

Μέ ἀγάπη, τιμή, εὐχές καί εὐλογία

† ὁ Νικοπόλεως Μελέτιος

Ἐπισυνάπτω τά ἑξῆς:
1. Ἀπάντησή μου σέ πολυαγαπητό καί πολυσέβαστο     ἱερομόναχο (Α´)
2. Μωυσέως Μοναχοῦ (Β)´
3. Μωυσέως Μοναχοῦ (Γ)´
4. Ζηλωτοῦ Ἱερέως (σηκώνει ἔπαινο;)

Πηγή: enoriako,info site του Ενοριακού Κέντρου Αγ. Ιωάννου Χρυσοστόμου Πρεβέζης.