Μνήμη του Aγίου Ανδρέου, αρχιεπισκόπου Κρήτης (4 Ιουλίου)

Η Εκκλησία τιμά σήμερα, 4 Ιουλίου, τη μνήμη των Αγίων Ανδρέου, Αρχιεπισκόπου Κρήτης, του ποιητού, και Μιχαήλ Χωνιάτου, αρχιεπισκόπου Αθηνών (†1220). Επίσης, εορτάζουμε την εύρεση του Λειψάνου της Αγίας Ανυσίας, το οποίο φυλάσσεται στον ναό του Αγίου Δημητρίου στη βασίλισσα του Θερμαϊκού, τη Θεσσαλονίκη.
Ο Ανδρέας Κρήτης, γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Δαμασκό της Συρίας. Εμβάθυνε στη σπουδή της θύραθεν παιδείας, δηλ. της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας, και κατόπιν στη μελέτη της κατά Θεόν φιλοσοφίας, ήτοι των Γραφών και της Παράδοσης της Εκκλησίας. Εκάρη μοναχός και υπηρέτησε ως γραμματέας του Πατριάρχου Ιεροσολύμων Θεοδώρου, ο οποίος τον εκτιμούσε και τον θαύμαζε για τις γνώσεις του, την καθαρότητα της σκέψης του, καθώς και την ευθύτητα του χαρακτήρα του, ώστε τον έστειλε ως αντιπρόσωπό του στην ΣΤ΄ Οικουμενική Σύνοδο, στην Κων/πολη το 680 μ.Χ.

Αφορμή για τη σύγκληση της Οικουμενικής Συνόδου ήταν η κακοδοξία των αρχιεπισκόπων Κων/πόλεως Σεργίου και Ρώμης Ονωρίου, οι οποίοι υποστήριζαν ότι ο Χριστός έχει μόνο μία θέληση. Η Σύνοδος καταδίκασε τον μονοθελητισμό και όρισε ότι, όπως στο πρόσωπο του Χριστού υπάρχουν δύο φύσεις, η θεία και η ανθρώπινη, έτσι υπάρχουν και δύο θελήσεις και ενέργειες, η θεία και η ανθρώπινη, με τη σαφή ορθόδοξη θεολογική εξήγηση ότι η ανθρώπινη θέληση υποτάσσεται στη θεία θέληση.
Ο Ανδρέας είναι ο συγγραφέας του «Μεγάλου Κανόνα», που είναι μακροσκελές ποιητικό έργο, απόσταγμα συντριβής καρδίας. Καλεί τους πιστούς σε μετάνοια, με ταπείνωση και πνευματική εργασία, εφαρμόζοντας το θέλημα του Θεού κατεξοχήν κατά την περίοδο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Ψάλλεται σε τέσσερα μέρη την Α΄ Εβδομάδα των Νηστειών και ολόκληρος το εσπέρας της Τετάρτης του Μεγάλου Κανόνος, της Ε΄ Εβδομάδας των Νηστειών.
Η θεολογική γνώση, η εκκλησιαστική πνευματική εμπειρία και τέχνη, όπως η ποίηση και η μουσική, συνδυάζονται κατά τον καλύτερο τρόπο στο πρόσωπο του ανθρώπου που με έμπρακτη ταπείνωση και προσευχή αξιοποιεί και εμπλουτίζει τα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος.

Του Επισκόπου Μεσαορίας Γρηγορίου