Σε Αχλαδόκαμπο, Δυρράχιο και Μελιγαλά Σεπτέμβριος 2026 -Εκδηλώσεις Μνήμης στην Πελοπόννησο

Σε Αχλαδόκαμπο, Δυρράχιο και Μελιγαλά

Σεπτέμβριος 2026 -Εκδηλώσεις Μνήμης στην Πελοπόννησο

Τρεις σημαντικές εκδηλώσεις μνήμης έλαβαν χώρα σε ιστορικές και μαρτυρικές περιοχές της Πελοποννήσου, για να τιμηθούν οι πεσόντες και σφαγιασθέντες από τις επιθέσεις του Κομμουνισμού στα έτη 1944-1947, όταν ο τόπος κινδύνευσε από τους οπαδούς του Κόκκινου Ολοκληρωτισμού. Σε Αχλαδόκαμπο Αρκαδίας, σε Μελιγαλά Μεσσηνίας και στο Δυρράχιο Αρκαδίας τιμήθηκε η μνήμη των Πελοποννησίων που χάθηκαν προασπίζοντας την Ελευθερία του τόπου.

ΑΧΛΑΔΟΚΑΜΠΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ

Την Κυριακή 13  Σεπτεμβρίου έλαβαν χώρα Μνημόσυνο και κατάθεση στεφάνων στην μνήμη των θυμάτων της εισβολής του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ στο χωριό, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 1944.  Την ημέρα εκείνη, κι ενώ είχαν αποχωρήσει από την περιοχή οι κατακτητές, μεγάλες ομάδες του ΕΛΑΣ επιτέθηκαν στον Αχλαδόκαμπο. Οι αμυνόμενοι, οργανωμένοι στο τοπικό Τάγμα Ασφαλείας, αν και πολύ λιγότεροι, αντιστάθηκαν γενναία και η μάχη κράτησε 5 ώρες. Οι Ελασίτες είχαν σοβαρές απώλειες. Τελικά, εκμεταλλευόμενοι την αριθμητική τους υπεροχή κατάφεραν να διασπάσουν την άμυνα στο βόρειο τμήμα του χωριού. Οι αμυνόμενοι παραδόθηκαν. Οι απώλειες του ΕΛΑΣ ήταν μεγάλες.

Ακολούθησε ομαδική σφαγή 65 ντόπιων που αιχμαλωτίστηκαν από τους κομμουνιστές του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ. Η Σφαγή θα ήταν μεγαλύτερη, αν δεν παρενέβαινε τις επόμενες ημέρες η Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας (που δεν είχε συνειδητοποιήσει ακόμη την έκταση των εγκλημάτων του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ), για να μην προβούν σε νέα εγκλήματα οι κομμουνιστές.  Και φέτος, την Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου, η τελετή μνήμης, προς τιμήν των πεσόντων από συγγενείς και συγχωριανούς τους, ενώ πολυπληθής ήταν η παρουσία πατριωτών από την περιοχή στις εκδηλώσεις. 

ΜΕΛΙΓΑΛΑΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ

Στον Μελιγαλά Μεσσηνίας τον Σεπτέμβριο του 1944 και αφού είχε απελευθερωθεί η περιοχή από τους κατακτητές Γερμανούς έλαβε χώρα η επίθεση και η ομαδική σφαγή με θύτες τα στελέχη και τα εκτελεστικά όργανα του (ελεγχόμενου από το ΚΚΕ και χρηματοδοτούμενου από τους Βρετανούς) ΕΑΜ-ΕΛΑΣ. Στον χώρο του Μελιγαλά και στην Πηγάδα που βρίσκεται λίγο πιο έξω από την κωμόπολη έγινε μία τρομερή σφαγή αιχμαλώτων, με εκατοντάδες νεκρούς Έλληνες, ένα στοιχείο που και σήμερα προκαλεί φρίκη σε όποιον το μελετά.

Με συμμετοχή εκατοντάδων Ελλήνων από όλη την Πελοπόννησο τιμήθηκε η 82^η επέτειος της Σφαγής στον Μελιγαλά, στον χώρο της ιστορικής Πηγάδας, το πρωί της Κυριακής 20 Σεπτεμβρίου 2026. Την επιμνημόσυνη δέηση στον Ιερό Ναό της Αναστάσεως τέλεσε ο εφημέριος Μελιγαλά Πρωτοπρεσβύτερος π. Στέφανος Καραγιάννης, ενώ σύντομο χαιρετισμό και καλωσόρισμα στους συμμετέχοντες στην εκδήλωση απηύθυνε η Δήμαρχος Οιχαλίας κ. Παναγιώτα Γεωργακοπούλου. Τον δικό του χαιρετισμό εκ μέρους των συγγενών απηύθυνε ο ιατρός κ. Στ. Χάντζος.

Το παρών έδωσαν και κομματικοί σχηματισμοί, που κατέθεσαν και στεφάνια στον χώρο της Πηγάδας, όπως η Νίκη, η Φωνή Λογικής (με αντιπροσωπεία και παρουσία και της επικεφαλής της κ. Αφρ. Λατινοπούλου), το Εθνικό Μέτωπο (με τον επικεφαλής του κ. Μάνο Κώνστα), η Χρυσή Αυγή, ο πολιτικός σχηματισμός Έλληνες, αλλά και η Ελληνική Ορθόδοξή Νεολαία και οι Σύνδεσμοι Αποστράτων Μεσσηνίας και Εθνικής Αντιστάσεως Ζέρβα- Αντών Τσαούς.

«Όχι στην λήθη για τα εγκλήματα»

Αναφορά στους πεσόντες έκανε ο Εκπρόσωπος των οικογενειών των θυμάτων καθηγητής κ. Χρήστος Μπένος, ενώ κεντρικός ομιλητής ήταν ο κ. Σπύρος Πετρόπουλος, Αξιωματικός ε.α. από την Ηλεία, που με την ομιλία του έδωσε το ιστορικό πλαίσιο των γεγονότων και τίμησε την μνήμη των πεσόντων πατριωτών. Ανάμεσα στα άλλα ο κ. Πετρόπουλος τόνισε: «Για άλλη μια χρονιά είμαστε εδώ, για να τιμήσουμε τη μνήμη των τραγικών θυμάτων του Σεπτέμβρη του 1944. Το μνημόσυνο που έγινε σήμερα, και επαναλαμβάνεται ανελλιπώς τα τελευταία 81 χρόνια, είναι ακριβώς αυτό: λειτουργία για τις ψυχές των θυμάτων και στη μνήμη τους. Δεν είναι ούτε πολιτική σύναξη, ούτε γιορτή, αλλά εκδήλωση αγάπης και μνήμης προς τους άτυχους νεκρούς.

Δεν είναι όμως ούτε «γιορτή μίσους», όπως αποκαλούν μερικοί το μνημόσυνο, ίσως από αισθήματα ενοχής για το ανοσιούργημα που έγινε εδώ τον Σεπτέμβρη του 1944. Παρόμοιες αναφορές είναι μεγάλη ασέβεια προς τους αθώους νεκρούς, προσβάλλει τη μνήμη τους αλλά και όλους αυτούς που τους θυμούνται και τους τιμούν, όπως όλους εμάς που ήρθαμε σήμερα εδώ. Είναι απαράδεκτο να προσπαθούν οι σύγχρονοι συνοδοιπόροι των τότε θυτών να επιβάλλουν τη λήθη των θυμάτων και του εγκλήματος με ψεύδη, συκοφαντίες και ύβρεις. Συγχώρηση για τους υπευθύνους του τότε εγκλήματος μπορούν να ζητούν αλλά όχι και τη λήθη μας!».

ΔΥΡΡΑΧΙΟ ΤΑΫΓΕΤΟΥ

Το ορεινό Δυρράχιο το 1947, κατά την περίοδο της Κομμουνιστικής Ανταρσίας, δέχθηκε επίθεση των κομμουνιστών ανταρτών. Η επίθεση των Κομμουνιστών έγινε στις 22 Σεπτεμβρίου 1947, με αποτέλεσμα τον φόνο 15 κατοίκων που υπερασπίστηκαν το χωριό τους. Το Δυρράχιο  είχε τεράστια στρατηγική σημασία, καθώς βρίσκεται στο ορεινό σημείο όπου ενώνονται οι νομοί Αρκαδίας, Μεσσηνίας και Λακωνίας. Κατά τη διάρκεια του 1947, στο χωριό ήταν εγκατεστημένο ένα απόσπασμα Χωροφυλακής (περίπου 50 άνδρες) μαζί με έναν λόχο ΜΑΥ (Μονάδες Ασφαλείας Υπαίθρου), οι οποίοι ήλεγχαν ολόκληρη την ευρύτερη περιοχή του δυτικού Ταΰγετου.

Το ιερό μνημόσυνο τελέστηκε την Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου 2026 στον Ι. Ν. Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου στο Δυρράχιο Φαλαισίας του Δήμου Μεγαλόπολης, από τον ιερέα π. Φώτιο Δ. Τζαμουράνη. Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε εκδήλωση μνήμης στο Ηρώο, στη θέση «Λίθαρο».

Κεντρικός ομιλητής στον ναό ήταν ο απόστρατος στρατηγός Κωνσταντίνος Θ. Ζέρβας, ο οποίος αναφέρθηκε στα γεγονότα της εποχής, στην μάχη του Δυρραχίου και στους 15 αμάχους που έχασαν τη ζωή τους. Στο μνημείο εψάλη τρισάγιο και ακολούθησε κατάθεση στεφάνων από τον πρόεδρο της Κοινότητας Δυρραχίου Κώστα Ν. Τζιούβελη και τον εκπρόσωπο συγγενών των πεσόντων Νίκο Ι. Βλαχάκη. Στην εκδήλωση παρέστη και απηύθυνε χαιρετισμό ο πρόεδρος του Εκπολιτιστικού Συλλόγου Δυρραχίου Νικήτας Κ. Τζιούβελης. Ακολούθησαν ενός λεπτού σιγή και η ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το ίδιο το Ηρώο του χωριού. Εκεί τα ονόματα των θυμάτων της συγκεκριμένης περιόδου βρίσκονται μαζί με εκείνα των κατοίκων που έπεσαν στους πολέμους, χωρίς –όπως επισημαίνεται από τους συμμετέχοντες στην εκδήλωση– ειδική αναφορά στις συνθήκες κάτω από τις οποίες έχασαν την ζωή τους.