ΚΑΙ ΜΕ ΤΟ ΠΕΤΡΑΧΗΛΙ ΚΑΙ ΜΕ ΤΟ ΚΑΡΛΟΦΙΛΙ - Γράφει ο Βασ. Βακάλης

ΚΑΙ ΜΕ ΤΟ ΠΕΤΡΑΧΗΛΙ ΚΑΙ ΜΕ ΤΟ ΚΑΡΛΟΦΙΛΙ

Γράφει ο Βασ. Βακάλης

   Τετρακόσια ογδόντα τρία χρόνια σκλαβιάς! Εκατόν δέκα τρία χρόνια λευτεριάς! Μέρες γιορτής για τα Γιάννινα, την ΄Ηπειρο, το Έθνος. Μέρες Μνήμης για όσους σκοτώθηκαν! Για όσους έμειναν ανάπηροι! Για όλους τους αγωνιστές - ελευθερωτές μας. Βενιζέλος. Κων/νος. Σαπουντζάκης. Χρ. Σιώζος. Μαβίλης. Καλάρης. Σπυρίδων και ... και ... Και είναι αλήθεια πως η ιστορία είναι γενναιόδωρη προς τους 'επωνύμους'. Τους 'εξέχοντες'. Τους μεγάλους πρωτεργάτες των αγώνων 1912 -13. Ξέρουμε γι' αυτούς πολλά αν όχι όλα. 

   Αλλά δικαίωμα στην μνήμη - και στην ευγνωμοσύνη - έχουν και οι άλλοι. Οι λιγότερο γνωστοί. Αν η προσφορά των 'επωνύμων', που ήταν επί κεφαλής της εθνικής εξόρμησης το 1912 -13 για την ολοκλήρωση του έργου της επανάστασης του 1821 ήταν καίρια, καθόλου ασήμαντη στον αγώνα εκείνο δεν ήταν η προσφορά των άλλων, των 'γνωστών αγνώστων'. Αυτών, που ενώ είναι γνωστοί οι αγώνες τους μένουν στο 'απόσκιο' της μνήμης μας. Κι ας αποτέλεσαν αυτοί το κύριο απελευθερωτικό σώμα, που πάλεψε, ίδρωσε, μόχθησε, αγωνίστηκε, μάτωσε, πληγώθηκε και σκοτώθηκε για μας. 

   Ο Αμερικανός Φιλέλληνας και τραυματίας Μπιζανομάχος Th. Hatchison μεταξύ άλλων έγραψε και τούτο: 'Οι ΄Ελληνες Ιερείς εξασκούν οι ίδιοι όσα κηρύττουν, καθώς βρίσκονται με τους ασθενείς και τραυματίες του στρατού μέρα και νύχτα'. Ναι! Συνεπείς στο έργο και την αποστολή τους ανάμεσα στους πολλούς που πάλεψαν για τη λευτεριά ήταν και οι κληρικοί. Παιδιά του λαού κι αυτοί, που συνέπασχαν και συναγωνίζονταν μαζί του. Οι παπάδες στον αγώνα! Και πριν και μετά το ξέσπασμα του πολέμου του 1912 -13 ανέλαβαν δράση. Και αγωνίστηκαν και με το πετραχήλι και με το καρλοφίλι!

   Μερικά παραδείγματα. Οι ιερείς π. Χρήστος και π. Γιάννης μαζί με συγχωριανούς τους απ' τους Βαργιάδες συνεπλάκησαν πολεμικά και νίκησαν τουρκικό απόσπασμα τον Οκτώβριο του ΄12. Οι ιερείς των Κουκουλιών, Κορίτιανης, Τσαγγαρίου και Γλαβίτσας όχι μόνο αψήφησαν τις απειλές του μπέη Παραμυθιάς Φουάτ Πρόνιο, αλλά και βοήθησαν εμπράκτως το Μικτό Ηπειρωτικό Στράτευμα (ΜΗΣ). Τον Νοέμβριο του '12 ο π. Κώστας απ' τους Κουκουλιούς έγραφε στον Αρχηγό του ΜΗΣ  Δ. Μπότσαρη 'στείλε μου και δυο μαλιχέρια για μένα και τον αδερφό μου'  και αντιμετώπισε ενόπλως Τουρκικό τμήμα. Οι εφημέριοι του Καναλακίου π. Δημήτρης & π. Χρήστος φρόντισαν να εξοπλίσουν τους κατοίκους. Στη Σκάλα Παραμυθιάς πολέμησε ως Οπλαρχηγός με τριάντα οπλίτες ο π. Δημήτρης απ' το Βερνίκο. Ο π. Γιάννης Μίνως απ' το Μιχαλίτσι εξόπλισε εκατόν είκοσι δυο συγχωριανούς του. Ο π. Χρήστος απ' το Παλαιοχώρι Μπότσαρη πολέμησε μαζί με τα τρία παιδιά του. Τον π. Χρήστο, που έψαλε Δοξολογία όταν ελευθερώθηκε το Σούλι, τον ονόμαζαν και παπα - Σαμουήλ για τη φλογερή του δράση του κοντά στον Αρχηγό του ΜΗΣ σε πολλές μάχες. Στο Προσγόλι ο Καπετάν π. Βασίλης αντέκρουσε επιθέσεις τουρκικού αποσπάσματος για ώρες μέχρι να βρουν καταφύγιο οι συγχωριανοί στα βουνά.  

   ΄Αλλοι κληρικοί υπέστησαν διώξεις, φυλακίσεις και μαρτυρικό θάνατο λίγο πριν ή κατά τη δάρκεια αυτού του Α΄ βαλκανικού πολέμου. ΄Ετσι, ο π. Πέτρος απ' την Κοβίλιανη καταδικάστηκε σε κάθειρξη επτά ετών για την εθνική του δράση. ΄Αλλος π. Πέτρος απ' το Μάζι ξυλοκοπήθηκε και καταδικάστηκε απ' τους Τούρκους σε τριετή φυλάκιση για τα εθνικά του φρονήματα. Στη Μικρή και Μεγάλη Γότιστα μαζί με τους είκοσι πέντε χωρικούς βασανίστηκαν και κατακρεουργήθηκαν και οι δυο ιερείς. Ο π. Γιώργης, Αρχιερατικός Επίτροπος Ηγουμενίτσας απαγχονίστηκε με απόφαση τουρκικού στρατοδικείου, Στη Στράτσιανη φυλακίστηκαν οι δυο ιερείς. Στο Τσεπέλοβο Τουρκαλβανοί και ρουμανίζοντες σκότωσαν τον π. Γιάννη και την παπαδιά του, όταν προσπάθησε να υπερασπιστεί την τιμή της Μαρίας Ντούβαλη - αντιστασιακής κατά των ρουανιζόντων Δασκάλας του χωριού απ' τα Γιάννινα - και της Κατίνας Ντούβαλη. Ο π. Χριστόδουλος απ' το Μακρίνο φυλακίστηκε για τη βοήθεια, που προσέφερε σε Ζαγορίσιους πρόσφυγες. Στο Λούκοβο της Χιμάρας οι Αλβανοί σκότωσαν τον π. Θεμιστοκλή Οικονόμου για την εθνική του δράση. Στη Μονή Δουραχάνη σκότωσαν οι Τούρκοι τον Ηγούμενο Νικόδημο. Στους Μελιγγούς ο π. Κώστας φρόντιζε για τους πρόσφυγες συγχωριανούς του. Στα Τσερίτσανα ο π. Στέφανος ηγήθηκε της προσπάθειας για κατασκευή διόδου προς τα Δυο Βουνά για τη μεταφορά πυροβόλων απ' τις γυναίκες του χωριού. Ο Ηγούμενος της Μονής Ρωμανού περιέθαλψε χιλιάδες πρόσφυγες απ' τη Σέλιανη και την Παραμυθιά τα Χριστούγεννα του 1912.

   Θέμα διατριβής και μάλιστα ογκώδους θα μπορούσε να αποτελέσει η συμμετοχή των Ορθοδοξων κληρικών στους απελευθερωτκούς αγώνες της Ηπείρου μετά το '21 και μέχρι το τέλος του εμφυλίου. Στη μεγάλη χορεία των Ηρώων και Μαρτύρων του Ηπειρωτικού λαού κατά τη διάρκεια των πολλών αγώνων κατά κατακτητών και επιδρομέων οι Κληρικοί κατέχουν ξεχωριστή θέση ως συμπορευόμενοι και συγκακουχούμενοι με τον λαό πληρώνοντας συχνά και με το αίμα τους την αγάπη τους για την πατρίδα.-

ΠΗΓΗ: ΠΛ, 19176/21-2-206