Argumentum ex silentio («Επιτρέπεται» η καύση των νεκρών;) - π. Θεοδόσιος Μαρτζούχος

Argumentum ex silentio

(«Επιτρέπεται» η καύση των νεκρών;)

 π. Θεοδόσιος Μαρτζούχος

«Αλλά και στην έσχατη στιγμή του τόλμησε να "πυρπολήσει" ακόμα και το ίδιο του το σκήνωμα: Φρόντισε να μείνει άγνωστος ο τόπος όπου αναπαύονται τα οστά του... Και τα οστά του χάθηκαν, κατά την παραγγελία του, στο δάσος της Κερασιάς.»

αρχιμ. Βασίλειος Γοντικάκης,

«Ο Γέροντας Πορφύριος ως αγιορείτης»

Ορόσημο αγιότητας, σελ. 78

«Μέλλοντος τελευτᾶν τοῦ Ἀββᾶ Ἀρσενίου, ἐταράχθησαν οἱ μαθηταί αὐτοῦ· καί λέγει αὐτοῖς· οὔπω ἦλθεν ἡ ὥρα· ὅτε δέ ἔλθῃ ἡ ὥρα, λέγω ὑμῖν· κριθῆναι δέ ἔχω μεθ’ ὑμῶν ἐπί τοῦ βήματος τοῦ φοβεροῦ, ἐάν δῶτε τό λείψανόν μου τινί· οἱ δέ εἶπον· τί οὖν ποιήσομεν, ὅτι οὐκ οἴδαμεν ἐνταφιάσαι; καί λέγει αὐτοῖς ὁ γέρων· οὐκ οἴδατε βαλεῖν σχοινίον εἰς τόν πόδα μου, καί ἄραί με εἰς τό ὄρος;»

Γεροντικόν, Ἀββάς Ἀρσένιος, μ΄

Μια τηλεοπτική persona απεβίωσε και επέλεξε (ο ίδιος ή οι συγγενείς του αδιάφορο) την αποτέφρωση αντί της συνήθους ταφής. Το γεγονός απετέλεσε θρυαλλίδα «κοινωνικής ανάφλεξης» σε ένα θέμα που υφέρπει και ακριβώς είναι αδιόρατο το πόσοι δηλαδή αποδέχονται μια τέτοια πρακτική, και ελθούσης της ώρας, πόσοι θα την επιλέξουν!

Γράφτηκαν πολλά συναισθηματικά και ψυχολογικά και έγινε και επίκληση στο... magisterium όχι για πειθώ αλλά για σιωπή... Βέβαια οι εντολές πρέπει να πείθουν και να είναι βάσιμες, γιατί αν δεν έχουν αυτά τα στοιχεία δεν φταίει αυτός που δεν τις τηρεί, αλλά αυτοί που βιάζονται να αποφανθούν.

Ο σημερινός άνθρωπος μπροστά σε αυτά θα σκεφτεί... Λοιπόν; Τι; Δεν μπορώ να επιλέξω πώς θέλω να αποσυντεθεί το σώμα μου; Δεν έχω δικαίωμα; Ζώντας σε εποχή δικαιωματισμού ο σημερινός κόσμος δυσφόρως ακούει αντίρρηση [που για να είναι ποιοτική, πρέπει να είναι λογική πρώτα και μετά θεολογική – αφού πρώτα είμαστε άνθρωποι και μετά από ελεύθερη απόφαση (έτσι πρέπει) γινόμαστε χριστιανοί] σε ένα θέμα που σωστά το αξιολογεί ως διαδικαστικό και δευτερεύον.

Ο Χριστός αποκαθηλώμενος ενταφιάστηκε «...καθὼς ἔθος ἐστὶ τοῖς Ἰουδαίοις ἐνταφιάζειν» (Ιω. 19,20) 

Τρεις τρόποι ταφής υπήρχαν στην εποχή του Χριστού: α. Η απόθεση των νεκρών σε τάφο–λάκκο και η επικάλυψη με χώμα, συνήθεια των φτωχών και των απλών ανθρώπων και στις περιπτώσεις ξένων αποθανόντων· β. Οι λαξευτοί τάφοι, που ήταν δωμάτιο ή και δωμάτια, που έκλειναν την είσοδο με κυλιόμενο λίθο και ήταν το συνηθισμένο και επικρατούσε στους εύπορους· και γ. οι πολυτελείς τυμβοφόροι τάφοι (Μαυσωλεία), εκδήλωμα ανόητης δαπανηρής ματαιοδοξίας ή σεβασμού σε άγια και επίσημα πρόσωπα (Αβραάμ –Δαυίδ κ.λ.π.). Το σώμα του Χριστού πάντως απετέθη σε λαξευτό τάφο, όχι εξ επιλογής Του!  Άλλωστε εναπετέθη σε ξένο τάφο!  Ως ο όντως «ξένος»...

Τα έθη αποτελούσαν για τους Εβραίους το συστατικό τους στοιχείο. Δυστυχώς και εμείς έθιμα συντηρούμε, που έχουν καταλήξει... γυμνά ονόματα. Γι’ αυτό φοβούνταν ότι «ὁ Ἰησοῦς ὁ Ναζωραῖος... ἀλλάξει τὰ ἔθη ἃ παρέδωκεν ἡμῖν Μωϋσῆς» (Πραξ. 6,14) Τι ήταν αυτός ο φόβος; Έκφραση αγωνίας για την συνοχή της κολλεκτιβιστικής τους κοινωνίας! Το «έθος» είχε καταλήξει να αποτελεί συστατικό του συλλογικού σώματος της Εβραϊκής αυτοσυνειδησίας–ταυτότητας. Η επανάληψη και ο ριτουαλισμός πάντως τα είχαν καταντήσει κενά περιεχομένου! Πλείστα όσα τα εμπαίζει ο Χριστός! Ειρωνεύεται... «την παράδοση ὑμῶν». Και ήδη στην Παλαιά Διαθήκη ο Θεός λέει στον προφήτη «Τάς νουμηνίας ὑμῶν, καὶ τὰ Σάββατα μισεῖ ἡ ψυχή μου». 

Ο σεβασμός (ασπρίσματα...) των Εβραίων προς τα μνημεία [τα οποία ενίοτε εγκατελείποντο  και τα χρησιμοποιούσαν άποροι ή διαβάτες ως... κατοικία (ο αγ. Αντώνιος είχε... κελί του κάτι ανάλογο!)] δεν ήταν αποδεκτός από τον Χριστό, που μεμφόταν το έθιμο ως δεισιδαιμονία και ενέπαιζε–κατέκρινε τους Φαρισαίους ως... τάφους κεκονιαμένους! 

Δηλαδή;

Δεν μπορούν, έλεγε ο Χριστός, να είναι τα έθιμα το συστατικό σας, όταν είναι απλές επαναλήψεις συνήθειας, που κατέληξαν να λειτουργούν στις συνειδήσεις ως έκφραση αυθεντικότητας, που δεν είναι! Η παλαιότητα και η συνήθεια δεν καθιερώνει. Το καινούργιο δεν είναι καθεαυτό απαράδεκτο και ξένο.

Η έκφραση της πίστεως με σχήματα και συνήθειες "ελέγχεται" στη βάση της αρχαίας διδαχής... «Ο Χριστός είναι η αλήθεια, όχι η συνήθεια». Στηρίζεται στην διδαχή του Χριστού στο κατά Ματθαίον, κεφ. 13 στιχ. 50 «...ἐκβάλλει καινά καί παλαιά...», την οποία ερμηνεύοντας ο αγ. Κύριλλο Αλεξανδρείας γράφει: «Νέα ἐκβάλλει καί παλαιά τήν τοῦ νόμου σκιάν καί τῆς ἐν νόμῳ λατρείας τήν δύναμιν μεταπλάττων εἰς σχῆμα πολιτείας εὐαγγελικῆς». «Ἡ "παράδοσις" εἰς τήν Ἐκκλησίαν δέν ἀποτελεῖ συνέχειαν ἀνθρωπίνη μνήμης ἡ μονιμότητα ἱεροτελεστιῶν καί ἐθίμων. Ἡ Ἐκκλησία δέν δεσμεύεται ἀπό τό "γράμμα" ἀλλά μᾶλλον κινεῖται σταθερῶς ἀπό τό "Πνεῦμα". Τό "ἑπόμενοι τοῖς ἁγίοις πατράσιν" δέν εἶναι ἀναφορά εἰς κάποιαν ἀφηρημένην παράδοσιν, εἰς τύπους καί προτάσεις» (π. Γ. Φλωρόφσκι, «Ἁγία Γραφή-Ἐκκλησία-Παράδοσις, σελ. 145-146). Δηλαδή για την Εκκλησία και τον π. Γεώργιο Φλωρόφσκι δεν ισχύουν οι... νεκροποιές τοποθετήσεις «... έτσι το κάναμε πάντα...», «...έτσι το βρήκαμε, έτσι θα το αφήσουμε»!!!

Στην εποχή μας βέβαια, δεν έχουν χαθεί απλώς και μόνον τα όρια, αλλά κατάντησε υποκειμενικό το ποιος είναι χριστιανός και ποιος όχι. Για τα ελληνικά δεδομένα η πλάνη ότι κάθε βαπτισμένος είναι χριστιανός δίνει τη δυνατότητα συγχυτικής αυταπάτης και μιλάμε (οι κληρικοί)... ως εάν...!! Όμως πλέον ἕκαστος τήν ὁδόν αὐτοῦ πορεύεται καί τό ἀρεστόν τοῖς ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ ποιεῖ. Το εκκλησιαστικό σώμα είναι τυπικώς μετρούμενο, όχι ουσιαστικώς υπαρκτό! Η πίστη του είναι, όχι πίστη της Εκκλησίας, αλλά ο αυτάρεσκος υποκειμενισμός (C.S. Lewis: Το δηλητήριο του Υποκειμενισμού). Όπως έλεγε ο μακάριος πατέρας μας Μελέτιος ...ευλογούμε Αρειανούς..., δηλαδή ανθρώπους που δεν πιστεύουν στην θεότητα του Χριστού.

Δημιουργεί ερμηνευτικές στρεβλώσεις και ο κατά το παρελθόν σχεδόν "ταυτισμός" Κράτους-Εκκλησίας και η αφελής αυταπάτη και εγωκεντρικότητα από την διοίκηση της Εκκλησίας, που νόμιζε ότι έχει αποκλειστική αρμοδιότητα και νομοθετική επιρροή, άποψη που οδήγησε την διοίκηση της Εκκλησίας της Ελλάδος στο να γράφεται σε επίσημη ανακοίνωσή της ότι: «2. Η Εκκλησία μας δεν έχει αντίρρηση για την καύση των νεκρών για ετεροδόξους και ετεροθρήσκους...»!

Κάτι τέτοια δίνουν αφορμή να γράφει κάθε επιπόλαιος για... αγιατολάχ στην Ελλάδα! Θεός φυλάξοι... να είχε αντίρρηση και για ανθρώπους που δεν βρίσκονται εντός της Εκκλησίας!! Συζητώντας για ένα τέτοιο θέμα δεν θέλουμε συγχρόνως να σκεφτόμαστε ότι συζητάει για... επιπτώσεις στο περιβάλλον και ιστορικά και κοινωνικά επιχειρήματα... και οικολογικές επιβαρύνσεις και ότι ακούει εισηγήσεις για «Την καύση των νεκρών και το Σύνταγμα»!

Και κάνοντας διαπιστώσεις και προοπτικές «διά μίαν καλυτέραν ποιμαντικήν αντιμετώπισιν τοῦ θέματος» να εξαγγέλλει ότι η Εκκλησία δεν δέχεται για τα μέλη της την αποτέφρωση του σώματος, διότι τούτο είναι ναός του Αγίου Πνεύματος (Α΄ Κορ. 6,19) στοιχείο της υποστάσεως του κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν Θεού πλασθέντος ανθρώπου... και εκδήλωση πίστεως στην κοινή πάντων Ανάσταση!

Το σώμα για την Εκκλησία δεν είναι σήμα (= τάφος) της ψυχής. Είναι ο "μισός" άνθρωπος. Το συναμφότερον (σώμα και ψυχή) είναι ο άνθρωπος. Η ψυχή χωρίς το σώμα είναι γυμνή και το σώμα χωρίς την ψυχή είναι νεκρό. Γράφει ο απόστολος: «Οὐκ οἴδατε ὅτι ὁ ναός τοῦ Θεοῦ ἐστέ (όχι μόνο το σώμα αλλά ο άνθρωπος) καί τό πνεῦμα τοῦ Θεοῦ οἰκεῖ ἐν ὑμῖν; Εἴ τις τόν ναόν τοῦ Θεοῦ φθείρει, φθερεῖ τοῦτον ο Θεός» (Α΄ Κορ. 3,17). Όμως προσοχή! Δεν συζητάει για την φθορά του σώματος εκ των συνθηκών! Συζητάει κατά την έννοια που αναφέρει ο Ωριγένης: «Εἴ τις διά τῆς ακολασίας ἤ τῆς ἁμαρτίας φθείρει»! Δεν είναι φθορά του ανθρώπου και του σώματος η καταπόνηση από τον σκληρό τρόπο ζωής του ή από τους ασκητές ή και από τυχόν κάποιον απλό χριστιανό, αλλά η πνευματική του εξαχρείωση, όταν ο άνθρωπος αξιλογεί το σώμα του ως... εγωκεντρικό γλειφιτζούρι, ως έκφραση τελικά της ψυχικής του ανισορροπίας. «Φθερεῖ τοῦτον ὁ Θεός» «Τοὐτέστιν ἀπολεῖ. Τοῦτο δε οὐχί καταρωμένου ἐστίν, ἀλλά προφητεύοντος» «Οὐ τό σῶμα φθείρει τήν ψυχήν, ἀλλ’ ἡ ἁμαρτία. Οὐδέν γάρ τῶν ἐνταῦθα φοβερόν, εἰ μή ἡ ἁμαρτία μόνη» (ἁγ. Ιωάννης Χρυσόστομος).

Η απαγόρευση της αποτέφρωσης θέλει να ισχυρίζεται ότι εδράζεται στο γεγονός της απόρριψης της Αναστάσεως! Και αυτό φυσικά γιατί από μόνη της η επίκληση της παραδόσεως δεν θεμελιώνει θεολογικά ούτε λογικά τέτοια τοποθέτηση. Όπως έλεγε ο Γιώργος Σεφέρης στην ομιλία του κατά την απονομή του Νόμπελ: «Παράδοση δεν σημαίνει συνήθεια. [Σχόλιο δικό μας: Η συνήθεια είναι προσωπική έξις· η παράδοση υπάρχει στη βάση "συναλλαγής". Ο ένας έχει τον θησαυρό και τον δίνει στον άλλο. Π.χ. η περιουσία των γονιών στα παιδιά τους] Αντίθετα, μας ενδιαφέρει για την ικανότητα που έχει να μπορεί να σπάει την συνήθεια: Έτσι αποδεικνύει την ζωντάνια της».

Το λογικό και φιλοσοφικό επιχείρημα Argumentum ex silentio (επιχείρημα από την σιωπή), που είναι μια λογική πλάνη, κατά την οποία ένα συμπέρασμα συνάγεται από την απουσία πληροφορίας ή από την έλλειψη αντίκρουσης (εν προκειμένω ο νεκρός δεν... μιλάει) υιοθετώντας ότι η σιωπή σημαίνει συμφωνία, άγνοια, ή ενοχή, είναι η σημαία των αρνουμένων την αποτέφρωση, υποτίθεται εξαιτίας της απόρριψης (του προς καύσιν) της Αναστάσεως! Κάτι τέτοιο είναι έωλο και αθεολόγητο. Η πίστη στην Εκκλησία του Χριστού, μόνον «στόματι ὁμολογεῖται», τα υπόλοιπα του βάθους της καρδιάς του ανθρώπου τα γνωρίζει μόνον ο Δημιουργός του, ὁ ἐτάζων καρδίας καί νεφρούς. Δεχόμαστε τον άνθρωπο να... κοινωνάει, ...να λαμβάνει μέρος στα Μυστήρια, χωρίς... "απαίτηση" ομολογίας της πίστεώς του και... όταν θελήσει να καεί, τότε θυμόμαστε αν πιστεύει ή όχι!

Αλλά πλην τούτων, επειδή η θεολογική σκέψη δεν είναι σκοπιμότητες και στρεψοδικία για υπεράσπιση προαποφασισμένων τοποθετήσεων, είμαστε υπεύθυνοι (οι κληρικοί και η διοίκηση της Εκκλησίας) να σκεπτόμαστε ποιμαντικά και κατ’ οικονομίαν θεολογική για την σωτηρία των ποιμενομένων... Ας λάβουμε δεδομένο για την συνεννόηση μας (χωρίς οπωσδήποτε να είναι ασφαλές) ότι καθένας που επιλέγει την αποτέφρωση απορρίπτει το Χριστό και την Ανάσταση. Άραγε πιστεύουμε στα σοβαρά ότι: Όσοι δε καίγονται... πιστεύουν στο Χριστό και στην Ανάσταση; Δηλαδή όσοι δεν ενοχλούν τον φορμαλισμό του τραντισιοναλισμού (αφού όπως είπαμε παράδοση είναι ΟΛΩΣ ΑΛΛΟ πλαίσιο σκέψης και ζωής) είναι τα αγαπημένα παιδιά του Θεού; Πόσο γρήγορα ξεχνάμε τις παραβολές του Χριστού; «Τίς ἐκ τῶν δύο ἐποίησε τό θέλημα τοῦ πατρός αὐτοῦ;» (Ματθ. 21,21). Πώς γίνεται να λέει «οὐκ οἶδα ὑμᾶς» δεν σας ξέρω, στους... ιεροκήρυκες; (Λουκ. 13,25 27).

Σ’ αυτή την περίπτωση τι μέτρα λαμβάνουμε; Κάνουμε κηδείες σε άθεους αθεόφοβους προκλητικά αμαρτωλούς, υποκριτές πάσης εκδοχής, επαναπαυόμενοι στο "μαξιλάρι"... «ξέρει ο Θεός»!! «Καλῶς».. Εδώ ο Θεός δεν ξέρει; Και γι’ αυτό αποφασίζουμε να ενεργήσουμε εμείς;

Οι κοινότητες των χριστιανών χωρίς να δίνουν ιδιαίτερο βάρος στο θέμα έθαπταν τους νεκρούς τους γύρω από το κτίριο του Ναού, όπου οι ζώντες αδελφοί τελούσαν την Ευχαριστία. Η Εκκλησία ξέρει ότι πάντες ζῶσι, αφού ο Χριστός δεν είναι Θεός νεκρών αλλά ζώντων. Μετά την παρέλευση τριετίας από του θανάτου ανακόμιζαν τα οστά και τα απέθεταν στα ράφια ειδικού χώρου στο Ναό ή τα έριχναν στο κοινό χωνευτήρι. Παρερχομένων των ετών ίσχυε η απορία του τροπαρίου της Νεκρωσίμου Ακολουθίας: «... ἆρα τίς ἐστίν;... Βασιλεύς ἤ στρατιώτης; Πλούσιος ἤ πένης; Δίκαιος ἤ ἁμαρτωλός; Η γνώση έμενε μόνο στο νου του Θεού. Άλλωστε αυτή είναι η σωτηρία. Μνήσθητί μου Κύριε...

Πολλοί αδελφοί έχουν αντίρρηση: ...γιατί να σπεύσω να μηδενίσω το σώμα με την καύση και την σύνθλιψη; Μη το κάνεις αδελφέ, αλλά μη θέλεις να επιβάλεις στους άλλους το δικό σου "θέλω", αφού το θέμα είναι συνήθεια και όχι δόγμα. Σεβάσου τις ευαισθησίας ή, αν θέλεις, τις ιδιοτροπίες του αδελφού σου, αφού αμφότεροι πιστεύετε θεό της ζωής σας την Αγία Τριάδα, πιστεύετε το πρόσωπο του Χριστού ως Πρωτότοκο αδελφό και προσδοκάτε από Αυτόν την επανασύσταση της Αναστάσεως και την αιώνια ζωή στην αγκαλιά Του, αφού συνυπογράφετε τον λόγο του αγ. Γρηγορίου Νύσσης : «ἡ ἀνάστασις ἐστίν ἡ εἰς τό ἀρχαῖον τῆς φύσεως ἡμῶν ἀποκατάστασις» (Λόγος περί ψυχής και Αναστάσεως).

Η Ορθόδοξη Εκκλησία «πλάτυνε την καρδιά της» και ανέχεται (και καλά κάνει) σχεδόν όλους του Σλάβους να βαπτίζονται δι’ επιχύσεως νερού στο κεφάλι του βαπτιζομένου, ανατρέποντες και αυτήν ακόμα την ονομασία του Μυστηρίου!! Στην ταφή ή την καύση δεν χωράει συγκατάβαση;

Χρειάζεται διδασκαλία–κατήχηση για την πίστη στο Πρόσωπο του Χριστού και την Ανάσταση (όταν έρχονται στην κοινωνική επικαιρότητα τέτοια θέματα) και όχι αψυχολόγητες απαγορεύσεις και μάλιστα για ανυπόστατα θεολογικώς θέματα. Διάκριση χρειάζεται όχι απαγορεύσεις–μπουλντόζες, ούτε αυταπάτη λήψεως του ζητούμενου (είναι χριστιανοί), και φυσικά ποιμαντική "φροντίδα" που ζωογονείται μόνον στο τέρμα της ζωής και μόνο για νεκρούς... κάνοντας τους ζωντανούς να χάνουν την πίστη τους...

Η Ανάσταση είναι αναδημιουργία, όχι μηχανική επανασυναρμολόγηση ύλης. Αυτή είναι η Παύλεια η Πατερική και Ορθόδοξη Θεολογία-ανθρωπολογία. Όποιος φαντάζεται την Ανάσταση ως «επιστροφή στο βιολογικό πτώμα», δεν έχει καταλάβει τίποτε από το «σπείρεται φθαρτόν, ἐγείρεται ἄφθαρτον».

Η μετατροπή της θεολογίας σε τροχαία παράβαση, η εξάντληση της ποιμαντικής σε απαγορεύσεις και απειλές, η χρήση της ταφής ως «πιστοποιητικού ορθοδοξίας» είναι βαριά ποιμαντική αποτυχία. Ο άνθρωπος σήμερα δεν ρωτάει «τι να κάνω;» ρωτάει «γιατί;». Όποιος απαντά μόνο με ντιρεκτίβες, έχει ήδη χάσει.

Η ταφή δεν είναι ομολογία πίστεως από μόνη της. Η αποτέφρωση σαν γεγονός από μόνο του, δεν ακυρώνει την Ανάσταση. Αν το σώμα ενός μάρτυρα διαλύθηκε σε στάχτη, αν τα λείψανα αγίων κάηκαν, αν άνθρωποι χάθηκαν στη θάλασσα ή σε πολέμους, ο Θεός δεν "δυσκολεύεται" ούτε αδυνατεί να τους αναστήσει και φυσικά επίσης κανέναν χαμένο ή καμένο! Όποιος συνδέει τη δύναμη του Θεού με την ακεραιότητα του πτώματος, έχει ήδη περάσει –χωρίς να το καταλάβει– σε μαγική σκέψη.

Σε όλα τα παραπάνω προφανέστατα θα υπάρξουν αντιρρήσεις μέχρι... διαρρήξεως των ιματίων! Όμως δεν τελειώσαμε. Φυσικά λίγοι θα είναι αυτοί που θα πιστεύουν ότι θα δυσκολευτεί ο Θεός να αναστήσει τους καμένους και θα συνδυάζουν την ανάσταση με την κατάσταση του ανθρώπου στην στιγμή του θανάτου... έμβρυο αγέννητο... άνθρωπος με σωματοψυχικές αναπηρίες... ανοιακός ηλικιωμένους κ.λ.π κ.λ.π. Υφέρπει στην περιθωριακή θεολογία ότι ο Θεός θα μας αναστήσει σε ηλικία 33 χρόνων (παρά την έλλειψη–απουσία χρόνου στην αιωνιότητα), όμως αυτή η ευσεβής σκέψη λέει κάτι μεγάλο. Λέει ότι ο Χριστός θα μας απαλλάξει από την φθορά και θα μας αναστήσει στην φάση υπεύθυνης ωριμότητας όπως βγήκαμε από τα χέρια Του. Ας το αφήσουμε όμως αυτό.

Ας σκεφτούμε... η τελετή της κηδείας είναι Μυστήριο; Η συμμετοχή σε τελετές δεν είναι απροϋπόθετη; Δεν διάβαζαν οι παππούδες μας (Άγιος Αρσένιος ο Καππαδόκης και λοιποί) ευχές σε μουσουλμάνους; Αυτό δεν γράφει στον βίο του αγίο Αρσενίου ο όσιος Παΐσιος; Η κηδεία λέτε να είναι εξιλέωση του Θεού ή προσευχή των χριστιανών αδερφών του νεκρού για απεγκλωβισμό του από εγωκεντρικές αγκυλώσεις, και υιική ανταπόκριση στην αγάπη του Θεού; Η Εκκλησία δεν σώζει με τεχνικές. Το ζητούμενο δεν είναι «να επιβάλουμε» ή «να επιτρέψουμε». Το θέμα της πίστης δεν λύνεται μπροστά στο δίλημμα... τάφος ή κρεματόριο!

Όταν ο μακάριος πατέρας μας Μελέτιος έκανε την κηδεία ενός ανθρώπου που είχε κάνει πολιτικό γάμο και κάποιοι τον εμέμφθησαν (της γνωστής νοοτροπίας των υπερλίαν ορθοδόξων) λέγοντας του ότι μπορεί ο νεκρός και να μην πίστευε, εκείνος ο μέγας τους είπε: «Αυτό το ξέρει πλέον μόνο ο Θεός! Έπρεπε να το γνωρίζει και η ενορία, η τοπική Εκκλησία! Λοιπόν; Τι γίνεται με αυτούς που κοινωνάτε αδιαγνώστως όσον αφορά την πίστη τους, την Μ. Πέμπτη και το Μ. Σάββατο; Πώς το ξεπερνάτε; Δυστυχώς εμείς οι χριστιανοί και ειδικώς εμείς οι κληρικοί δεν εμπνέουμε με τη ζωή μας, να αγαπήσουν τον Εσταυρωμένο, όλο και περισσότερο οι χριστιανοί».

Υπό το φως όλων αυτών γράφτηκαν τα παραπάνω και με μόνιμα κολλημένη την σκέψη στο λόγο του Χριστού: Δι’ ὑμᾶς βλασφημεῖται τό ὄνομά μου ἐν τοῖς ἔθνεσι (Ρωμ. 2,24).

Συγχωρήστε το θράσος.

Εύχεστε, αδερφοί και πατέρες, με την τελευταία των αιτήσεων στα Πληρωτικά.

π. Θεοδόσιος Μαρτζούχος

Υ.Γ. Μπορείτε παραλλήλως να δείτε δύο σχετικά κείμενα στο site enoriako.info με τίτλο το πρώτο «Πάντα κόνις, πάντα τέφρα, πάντα σκιά...» (Dust to Dust) και το δεύτερο «Τα Μνημόσυνα».