Παρενέργειες τῆς ἐξουσίας - π. Βασιλείου Μπακογιάννη

Παρενέργειες τῆς ἐξουσίας

Ὑπό Ἀρχιμ. Βασιλείου Μπακογιάννη

«Εἴ τις ἐπισκοπῆς ὀρέγεται  καλοῦ ἔργου ἐπιθυμεῖ»·^[1] ὅποιος  θέλει  νά γίνει ἐπίσκοπος, ποιμένας τῶν προβάτων τοῦ Θεοῦ, ποθεῖ  καλό πρᾶγμα. Τό  βάρος πέφτει στό καλό ἔργο, καί ὄχι στήν ἐπιθυμία γιά δόξα-ἐξουσία.^[2] «Διαβολικόν τό νόσημα»,^[3] εἶναι ὁ πόθος γιά τή δόξα· καί οἱ παρενέργειες εἶναι πολλές…

Ὁ Κύριος: «Οἱ κοσμικοί ἄρχοντες κυβερνᾶνε τό λαό τυραννικά· τόν καταδυναστεύουν. Σεῖς νά μήν κάνετε τά ἴδια».^[4] Εἶναι ἐντολή Του οἱ Ἐπίσκοποι νά εἶναι εἰς τύπον τῆς ἀγάπης Του καί τῆς ταπείνωσής Του,   ὄχι εἰς τύπον τῶν κοσμικῶν ἀρχόντων. Συνήθως ἰσχύει τό δεύτερο. Καί ἔτσι «οἱ  Ἐπίσκοποι εἶναι οἱ στρατηγοί ἔχοντες ὑπό τάς  διαταγάς των ἀναπήρους  στρατιώτας».^[5]  Καί οἱ «στρατιῶτες» ἀναγκάζονται  νά  παραπλανοῦν-κολακεύουν  τούς «στρατηγούς» τους, μεταφέροντάς τους, σέ κόσμο ἀπατηλό· «ὅσοι σᾶς μακαρίζουν σᾶς παραπλανοῦν».^[6].

        «Εἶσαι μοναδικός», «εἶσαι ὁ προστάτης μας», «εἶσαι ὁ πατέρας μας», «εἶσαι ἡ ζωή μας», ἔλεγαν οἱ ἐργάτες στόν ἐργοδότη τους· καί ἔκανε ἕνα τέστ: «Γράψτε σέ χαρτί ἀνωνύμως τήν ἄποψή σας γιά μένα». Ἕνας  ἔγραψε  «εἶσαι σκληρός»· ἄλλος, «μᾶς ἐκμεταλλεύεσαι»·  ἄλλος,  «μᾶς πίνεις τό αἷμα μας», ἄλλος «εἶσαι ἄδικος», ἄλλος,  «εἶσαι ἐγωϊστής», ἄλλος «σέ παλάβωσε τό χρῆμα».    

       Θά ἦταν πράγματι ἐνδιαφέρον, ἄν καί  οἱ Μητροπολῖτες ἔκαναν τό ἴδιο τέστ στούς Ἱερεῖς τους.

      Ὑπάρχει καί συνέχεια. Τό ἐπισκοπικό ἀξίωμα συνδυάζεται μέ δόξα. Καί ἡ ἀνθρώπινη δόξα, λέει ὁ Μ. Βασίλειος, εἶναι γλυκειά γιά τούς ἀπαίδευτους πνευματικά· πράττουν, ὅ,τι θαυμάζεται ἀπό τόν κόσμο, μέ ἀποτέλεσμα νά καταστρέφουν τήν προσωπική τους κρίση·^[7] «πᾶνε  ὅπου φυσάει ἀέρας»· ὅπου θρέφεται ἡ δόξα.

      Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος λέει κάτι πιό «αἰχμηρό:«ὁ Ἐπίσκοπος ἐπειδή ἀπέκτησε ἐξουσία, νομίζει ὅτι ἔγινε πιό σοφός· ὅμως, δέν ἔχει τή δυνατότητα νά σκέπτεται συνετῶς»·^[8] Καί διοικεῖ  ὁλόκληρη Ἐπισκοπή.

  Τέλειος στή σοφία εἶναι μόνο ὁ Χριστός. Ὁ ἄνθρωπος ὅσο σοφός καί ἄν εἶναι, παραμένει πάντα «λειψός»· καί  κινδυνεύει ἀνά πᾶσα στιγμή νά πέσει σέ λάθη καί σέ γκάφες.  Γι αὐτό ἔχει πάντα ἀνάγκη συμβουλῶν.  Ὁ Παῦλος  προβληματιζόταν, μήπως ὡς ἄνθρωπος ἔκανε  κάποιο λάθος στόν τρόπο τοῦ κηρύγματος, καί ἀνέβηκε στά Ἱεροσόλυμα γιά νά συζητήσει τό θέμα μέ τούς πλέον πεπειραμένους. ^[9]

  Θά ἦταν  εὐχῆς ἔργον,  ἄν κάθε τοπικός  Ἐπίσκοπος γιά  θέματα τῆς Ἐπισκοπῆς του,  ρωτοῦσε   τούς συνετούς καί πεπειραμένους Ἱερεῖς του. Μπορεῖ οἱ Ἱερεῖς  του νά σκεφθοῦν κάτι πού δέν σκέφθηκε ὁ ἴδιος ὡς Ἐπίσκοπος· καί αὐτό τό «κάτι» νά εἶναι σωτήριο γιά τήν Ἐπισκοπή. 

Καί ἄν ὄντως νοιάζεται γιά τό καλό τῆς  Ἐπισκοπῆς, θά ρωτήσει ἀκόμα καί τίς «πέτρες».

Ὅμως, ὅταν ἔχει τήν αἴσθηση, ὅτι ἔγινε πιό σοφός, δέν νιώθει τήν ἀνάγκη συμβουλῶν…

         Κατά καιρούς γίνονται Ἱερατικές συνάξεις γιά διάφορα θέματα, πού ἀφοροῦν τούς Ἱερεῖς. Ὅμως, οὐδέποτε γίνονται ἐπισκοπικές συνάξεις γιά θέματα πού ἀφοροῦν τούς Ἐπισκόπους· γιά τό πῶς πρέπει νά ἐργάζονται στίς Ἐπισκοπές τους.

 Θά  ἔπρεπε τουλάχιστον νά ὑπάρχει μιά σταθερή «ἀρχή», πού νά τούς ὑπενθυμίζει τήν ἀποστολή τους· τίς εὐθύνες τους:

γιά τούς Ἱερεῖς τους·

γιά τίς ἐνορίες τῆς Ἐπισκοπῆς τους·

γιά τήν τίμια διαχείριση τῆς κινητῆς καί ἀκίνητης περιουσίας τοῦ Θεοῦ·^[10]

 οὕτως ὥστε  νά ὑπάρχει ἕνα φρένο.

Ἀλίμονο στούς ἐπιβάτες πού ταξιδεύουν μέ αὐτοκίνητο χωρίς «φρένο».

 Ὁ Κύριος περιμένει τόν «ὁδηγό» στή «γωνία»· δέν θά «σεβασθεῖ» τό ἀξίωμά του, οὔτε θά «φοβηθεῖ» τή ράβδο  του…

---

[1]Α’Τιμ.3:1
[2] Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος. Ὁμιλία Γ΄εἰς Ἱερωσύνη, 15 P.G. 48:647
[3] Μ. Βασίλειος. Ἀσκητικές Διατάξεις. Κεφάλαιο 9^ονP.G 31:1369
[4] Μτ. 20:25   
[5] Παναρέτου Δουληγέρη. Ἀρχιμανδρίτου.  Ἐκκλησία καί Πολιτεία.  Μετά μίαν ἑκατονταετίαν. Ἐν Ἀθήναις. Τύποις «Τριῶν Ἱεραρχῶν».1934, σελ. 119. 
[6]  Ἡσ. 3:12
[7] Μ. Βασίλειος. Ἀσκητικαί διατάξεις Χ.  P.G. 31: 1373
[8] Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος. Ἐπιτάφιος κστ΄ P.G. 36:533
[9] Γαλ. 2:1-2
[10] ΝΘ΄Ἁγίων Ἀποστόλων