ΕΝ ΔΕ ΤΩ ΕΓΓΙΖΕΙΝ ΑΥΤΟΝ ΤΗ ΔΑΜΑΣΚΩ ΠΕΡΙΗΣΤΡΑΨΕΝ ΑΥΤΟΝ ΦΩΣ ΑΠΟ ΤΟΥ ΟΥΡΑΝΟΥ - ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΤΤΑΔΑΚΗΣ

ΕΝ ΔΕ ΤΩ ΕΓΓΙΖΕΙΝ ΑΥΤΟΝ ΤΗ ΔΑΜΑΣΚΩ

ΠΕΡΙΗΣΤΡΑΨΕΝ  ΑΥΤΟΝ  ΦΩΣ  ΑΠΟ  ΤΟΥ  ΟΥΡΑΝΟΥ      

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ  ΚΟΤΤΑΔΑΚΗΣ 

      Είναι κάτι χρόνια που τέτοιες μέρες γυρίζω και στέκω σιωπηλός μπρος σ’ αυτό το απροσδόκητο, το ανεξήγητο, το ανυπέρβλητο που συνέβη, «εν τω εγγίζειν αυτόν τη Δαμασκώ». Όπου επικεφαλής αποσπάσματος, έφιππος όλος καμάρι για την αρχιερατική εξουσιοδότηση έφτανε Σαούλ : «Όπως εάν τινας εύρη της οδού όντας-χριστιανούς-άνδρας τε και γυναίκας δεδεμένους αγάγη εις Ιερουσαλήμ». Αυτός ο «εβραίος εξ εβραίων»-της Διασποράς, Ταρσός της Κιλικίας σημαντικό κέντρο στα χρόνια τα ρωμαϊκά-«και κατά νόμον Φαρισαίος»-του ακραίου Ιουδαϊσμού-διαπρεπής νομοδιδάσκαλος, «παρά τους πόδας Γαμαλιήλ», με ελληνική παιδεία όχι μικρή, νέος στα τριάντα όλος ορμή !

     Μέρες πριν, έξω απ’ την Ιερουσαλήμ, φύλαγε τα ρούχα όσων λιθοβολούσαν συνομήλικο, Στέφανο Διάκονο της νεαρής Εκκλησίας, διαπρύσιο κήρυκα της Αλήθειας του Χριστού, συμφωνών μέσα του με το απαίσιο θανατικό. «Σαύλος δε ην συνευδοκών τη αναιρέσει». Άλλωστε πρότερες ενέργειες οιονεί … «εξετάσεις του επιτυχείς»-«Σαύλος δε ελυμαίνετο την εκκλησίαν εισπορευόμενος κατά τους οίκους, σύρων τε άνδρας και γυναίκας παρεδίδου εις φυλακήν»-τον είχαν κρίνει άξιο για τη θέση αυτή. Και τώρα με εξουσιοδοτικές επιστολές, που είχε ζητήσει και λάβει από του Αρχιερέα, «ώστε μετά πλείονος εξουσίας ενταύθα τα της τιμωρίας ποιήσαι», γράφει ιερός Χρυσόστομος, έσπευδε στη Δαμασκό ολοταχώς, «εμπνέων απειλής και φόνου εις τους μαθητάς».

       Μεγάλη πόλη, κέντρο ονομαστό, και είχαν πληθύνει πολύ οι χριστιανοί εδώ. «Διατί εις Δαμασκόν επορεύετο; Μεγάλη η πόλις ην. Βασιλική ην. Εφοβείτο μη και προκαταληφθή», επισημαίνει πάλι ιερός Χρυσόστομος σαφώς. Έμπειρος στα τοιαύτα αυτός, άνθρωπος που σίγουρα, «εάν τινάς εύρη της οδού όντας, άνδρας και γυναίκας, δεδεμένους αγάγη εις Ιερουσαλήμ». Και. «Όρα πώς ακριβώς  τα περί Παύλου διηγείται, ίνα σοι δείξη το επ’ αυτώ γινόμενον μετά ταύτα έργον Θεού», ολοκληρώνει εύστοχα ο Άγιος και ακριβώς.

     Είχε διανύσει τα πλείστα απ’ τα 250 χιλιόμετρα δρόμο, βδομάδα ολόκληρη δίχως μάτι να κλείσει κοντολογίς. Βλέπεις εκείνα τα χέρια, τα ανοιχτά στον ουρανό χέρια του γονατιστού Στέφανου, πιο πολύ, εκείνη η κύκνεια κραυγή, στιγμές πριν παραδώσει το πνεύμα του στο Χριστό. «Κύριε, μη στήσης αυτοίς-μην τους λογαριάσεις-την αμαρτίαν ταύτην», ήταν στο νου του δαυλός, και στην καρδιά του κεντρί. «Τι τα ’θελες αυτά, παλικάρι μου, μάτι δεν έκλεισα στιγμή ! Από την άλλη, μπορεί ο δικός σου δρόμος να ’ναι ο σωστός, και όχι αυτός του Μεγάλου Μωυσή; Δεν Μπορεί» ! Αδιαπραγμάτευτη βεβαιότητα μέσα του ως εκείνη την ώρα αυτό ! 

       Αλλά ! «Ου γαρ  εισίν αι βουλαί μου, ώσπερ αι βουλαί υμών, ουδέ ώσπερ αι οδοί υμών αι οδοί μου, λέγει Κύριος Παντοκράτωρ»-Ησ.55,8. Και πώς νομοδιδάσκαλε διαπρεπή σου ξέφυγε αυτό; Δεν σου ξέφυγε, βέβαια, απλώς εκείνα τα χρόνια είχατε δυστυχώς γυρίσει το πράγμα αλλιώς ! Όχι ο Ησαϊας, ούτε ο Κύριος πιο πολύ, οι βουλές και οι δρόμοι του έμεναν ίδιοι, ίδιοι και σταθεροί, οι δικοί σας είχαν ολότελα εκτραπεί, είχαν περάσει στην αντίπερα όχθη, του εγκόσμιου Μεσσιανικού Ιουδαϊκού μεγαλείου, δηλαδή !

    Όμως, ο Άνω, Αυτός, επειδή γνώριζε άριστα για ποιο πρόσωπο πρόκειται, για ποιο θησαυρό, προσθέτω ανθρώπινα και πρόωρα θαρρείς εδώ, ήξερε καλά όσο άλλος κανείς τι θα γινόταν η Εκκλησία Του χωρίς αυτό ! Ή το αντίθετο χάρη σ’ αυτό και με αυτό, είχε προκάμει, και είχε ετοιμάσει το όλο πράγμα αλλιώς εντελώς ! Δηλαδή, όπως όταν τους είχε δώσει την εντολή. «Μαθητεύσατε πάντα τα έθνη» ! Όλους τους λαούς ! Όχι κάντε την Εκκλησία Του παρασυναγωγή Ιουδαϊκή ! Πράγμα που, ως σήμερα, και εντός της δυστυχώς, πασχίζουν πολλοί με διάφορες μορφές να επιπολάζει αυτό το δεινό ! 

******   ***   ******

    Ωστόσο και ευτυχώς, πολύ ευτυχώς, και ανθρώπινα ακόμη θεωρούμενο αυτό. «Εν τω εγγίζειν αυτόν τη Δαμασκώ, περιήστραψεν αυτόν φως από του ουρανού» ! Μέρα μεσημέρι και, απρόσμενα, απροσδόκητα τον περιέλουσε απαστράπτον από τον ουρανό φως-«Περί μεσημβρίαν εξαίφνης εκ του ουρανού περιαστράψαι φως επ’ εμέ»-22,6. Φως που ήταν κι απ’ τη λαμπρότητα του ήλιου ακόμα πιο λαμπρό-«Ουρανόθεν υπέρ την λαμπρότητα του ηλίου περιλάμψαν με φως και τους εμοί πορευομένους»-26,13. Και, το πιο σπουδαίο και πιο ενδιαφέρον εδώ, επρόκειτο για τη δόξα της λαμπρότητας του ίδιου του Κυρίου Ιησού, ως συνάγεται από το λόγο του Ανανία με την αύριο. Με έστειλε. «Ιησούς ο οφθείς σοι εν τη οδώ»-θ,17. Και διατρανώνεται από τον άμεσο, λιτό, ρητό, ζωντανό,  συγκλονιστικό διάλογο Ιησού Χριστού και Σαύλου που καταγράφει εξαίρετα, προσοχή εδώ, «Λουκάς ιατρός ο αγαπητός», ήτοι εγκρατής, λογιότατος, όπως και όσο αυτός ! Εξασφάλιση εγκυρότητας, σοβαρότητας, πράγματος μέγιστης αξίας !  

    Και έπεσε, λέει, από το άλογο καταγής-«Και πεσών επί της γης». Και άκουσε άνω φωνή επιβλητική, «έως υδάτων πολλών», που λέει η Αποκάλυψη. Και κλήση προσωπική, ονομαστική. «Σαούλ, Σαούλ» ! Και ερώτημα ευθύ. «Τι με διώκεις»; Αλήθεια γιατί; Είπε δε. «Τις ει Κύριε»»; Ποιος είσαι Κύριε; Ερώτημα ενσυνείδητο, θαρρετό, κρίσιμο όσο και η στιγμή ! Ο δε Κύριος είπε. «Εγώ ειμί Ιησούς» ! Απροκάλυπτα, χωρίς περιστροφές. Πώς ή γιατί Εμένα, και μάλιστα εσύ; Ήγουν που άριστα γνωρίζω ποιος είσαι και τι ! Και αποσώνει ο Χριστός. «Ον συ  διώκεις», με κάτι σαν παράπονο, σαν οικείο διαλογισμό.

     Και επισημαίνει κι εδώ, και τι θαυμάσια, ο και τι θαυμάσιος και μεγαλώνυμος Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος. «Ω σοφία Δεσπότου. Διατί μη είπεν. ¨Εγώ ειμί ο Υιός του Θεού; Εγώ ειμί ο εν αρχή λόγος … αλλ’-είπε- εγώ ειμί Ιησούς ο Ναζωραίος, ον συ διώκεις; … Διότι ηγνόει αυτόν-στη θεία του υπόσταση και ιδιότητα-ο διώκων. Ει γαρ ήδει αυτόν-Γιατί αν τον γνώριζε-ουκ αν εδίωξεν-δε θα τον καταδίωκε. Δεδομένη εκ προοιμίου αγία βεβαιότητα Πατερική, και από την εξέλιξη των πραγμάτων τόσο αληθινή ! «Ηγνόει ότι εκ του Πατρός ην γεννηθείς». Αγνοούσε ότι ήταν ο προ πάντων των αιώνων εκ του Πατρός γεννηθείς. «Ότι από Ναζαρέτ ην ήδει»-Ασφαλώς είχε ακούσει και γνώριζε «ότι ήταν κάποιος από τη Ναζαρέτ». Αγία βεβαιότητα Αγίου ανδρός, προεξοφλημένη, για άγιο άνδρα και τι Άγιο ! «Ου μετά πολλάς ταύτας ημέρας», δηλαδή. 

    Και το έτοιμο σχέδιο του ουρανού σε ενέργεια παρευθύς. «Αλλά ανάστηθι, και είσελθε εις την πόλιν, και λαληθήσεταί σοι τι σε δει ποιείν», συνεχίζοντας του υποδείχνει ο Χριστός, και ακολούθησε ταπεινά αυτός, όπως από τότε πάντα θα Τον ακολουθεί ταπεινά αυτός ! Και οι άνδρες του αποσπάσματος και συνοδοί είχαν μείνει αποσβολωμένοι, ενεοί, ως ξαφνικά τον είδαν να πέφτει από το άλογο καταγής. Άκουγαν, λέει, τη φωνή, αλλά δεν έβλεπαν με ποιον ομιλεί ! Και σηκώθηκε ο Σαύλος, και είχε τα μάτια ανοιχτά, αλλά δεν έβλεπε ! Και τον κράτησαν από το χέρι και τον οδήγησαν στην πόλη, και στο σπίτι που του είχε πει. Όπου και έμεινε τρεις ημέρες-μερόνυχτα, δηλαδή- δίχως να βλέπει, και ούτε που έφαγε, ούτε που ήπιε μια στάλα νερό να δροσιστεί !

      Ένιωθε μέσα του να μετεωρίζεται, να στροβιλίζεται, να αλλάζουν όλα, μάλιστα προς τα εκεί που πριν λίγο δεν ήθελε ούτε ν’ ακούσει ποσώς, και επί πλέον, που πολεμούσε μανιωδώς ! Δεν ήταν όποιος κι όποιος αυτός, δεν ήταν ένας αγράμματος αυτός ο Εβραίος απ’ την Ταρσό, ο αυστηρός Φαρισαίος, ο διαπρεπής Δάσκαλος του Νόμου, και με όχι τυχαία παιδεία ελληνική ! Είχε βαθιά συνείδηση του τι γίνεται μέσα του, ότι ένας κόσμος φεύγει, και τη θέση του παίρνει ένας άλλος, ο και αληθινός, μα που ούτε ήθελε να ακούσει ως πριν μια στιγμή !

    Μέρα με τη μέρα όμως, ώρα με την ώρα και η απορία, «πώς σε μένα ένα έκτρωμα, πραγματικό», αυτή η ασύλληπτη συγχώρεση ! Η ασύλληπτη αγάπη αυτή», σε τελική ανάλυση, αυτή η αδιανόητη, η απροσδόκητη διάκριση και τιμή ! Και αλλιώς και ακόμη, ελέγχων και διορθώνων εαυτόν. «Ως φαίνεται με είχε εκ κοιλίας μητρός διαλέξει», αλλά πού εγώ; Και όχι μόνο, αλλά απέναντι μανικός, τόσο μανικός !

******   ***   ******

     Ο Χριστός όμως που άρχισε αυτό το έργο, το άρχισε να το πάει πιο κει, και πιο κει. «Ην δε τις μαθητής εν Δαμασκώ ονόματι Ανανίας». Πάλι Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος σε εκπληκτικές και άκρως προωθημένες διευκρινίσεις. «Τι δήποτε ουδένα των κορυφαίων αποστόλων ούτε εκάλεσε, ούτε απέστειλε προς την του Παύλου κατήχησιν;» Με άλλα λόγια, τι γίνεται εδώ; Και γιατί κανέναν από τους κορυφαίους Αποστόλους δεν κάλεσε, και δεν έστειλε να κατηχήσει τον Παύλο, απορώ.

     Βέβαια, κι ο Ανανίας «τις μαθητής εν Δαμασκώ», ευλαβής άνθρωπος και «της οδού», που η Παράδοση τον θέλει ένα από τους εβδομήντα του ευρύτερου κύκλου των μαθητών του Χριστού», και τρόμαξε, και αντιστάθηκε. «Κύριε,  έχω ακούσει από πολλούς τα κακά που έχει κάνει στους χριστιανούς της Ιερουσαλήμ … Και όχι μόνο, κι εδώ έχει ‘ρθει υψηλά εξουσιοδοτημένος να κάνει στους πιστούς σου τα ανάλογα» !

      Αλλά συνεχίζει ο ιερός Χρυσόστομος και εξηγεί σαφώς. «Ότι ουκ εχρήν δι ανθρώπου ενάγεσθαι, αλλά δι αυτού του Χριστού. Επεί και ούτος εδίδαξεν μεν αυτόν ουδέν, εβάπτισε δε μόνον».  Με άλλα λόγια, δεν μπορούσε άνθρωπος να φέρει σε πέρας αυτή τη λεπτή αποστολή, παρά μόνο ο ίδιος ο Χριστός. Άλλωστε και ο Ανανίας δεν τον κατήχησε, μόνο τον βάπτισε, ως γινόταν τότε με ομολογία απλή, δήλωση πίστης στο Χριστό. «Πήγαιν’ εκεί που σου λέω, τώρα είναι δικός μου αυτός ! Τον διάλεξα το Όνομά μου κάνει γνωστό, σε όλο τον κόσμο, όχι μόνο στο λαό του Ισραήλ, και-πρόσεξε καλά τι θα σου πω-«και να πάθει και όλα όσα συνεπάγεται αυτό» !  

      Και πήγε ο Ανανίας με τον αέρα του Χριστού στο σπίτι που έμενε ο Σαύλος.  Και έθεσε τα χέρια του επί της κεφαλής του με αλλιώτικο χαιρετισμό. «Σαούλ, αδελφέ, ο Κύριος με έστειλε, Αυτός που σου φάνηκε καθώς ερχόσουν εδώ, με τη Χάρη του να δουν τα μάτια σου το φως και να γεμίσεις όλος Πνεύμα Άγιο». Τόσο λιτά, τόσο απλά, τίποτε παραπάνω. Έφτανε και ήταν με το παραπάνω εκείνο το πρωτάκουστο στ’ αυτιά του. «Σαούλ Αδελφέ» !  Η Χάρη τα είχε κάνει όλα αλλιώς, χωρίς πολλά ή φουσκωμένα λόγια, που απεχθάνεται, αντιπαθεί, θαρρείς ! Και έπεσαν από τα μάτια του κάτι σαν λέπια, και είδε πάλι το φως του όπως πριν. Και βαφτίστηκε, και έφαγε σε τραπέζι που στήθηκε για τη μεγάλη, την κορυφαία αυτή  χαρά μαζί με πολλούς-πολλούς αδελφούς τώρα χριστιανούς  ! Αδελφούς, πράγματα που κάνει μόνο η Χάρη Του, τουτέστιν πάντα χωρίς να το αξίζουμε, δηλαδή.

******   ***   ******

      Και δεν άργησε να ξεθαρρέψει, να ξανοιχτεί, και να κηρύττει Ιησού Χριστό σε όλη τη Δαμασκό και στα γύρω. Ζωντανά, από την άμεση εμπειρία της κλήσης-της φανέρωσης-της αυτό φανέρωσης-της αποκάλυψης του Κυρίου Ιησού Χριστού διωκόμενου, «εν τω εγγίζειν αυτόν τη Δαμασκώ». Εδώ, στάση, στάση και σιγή ευλαβής, όχι βιασύνη, όχι πολυπραγμοσύνη ! Άδηλα και κρύφια και θαυμαστά τα έργα σου Κύριε, Κύριε !

      Από τη μια να ξαφνιάζονται όλοι, ν’ απορούν, να θαυμάζουν πώς αυτός που μέχρι χτες επέφερε τόσα δεινά στους χριστιανούς της Ιερουσαλήμ, και ήρθε εδώ αρχιερατικά εξουσιοδοτημένος να κάνει άλλα τόσα, σήμερα είναι ο διαπρύσιος κήρυκας του Χριστού ! Και να πληθαίνουν οι χριστιανοί, πράγμα που έκανε τον Παύλο να επιμένει με πιο μεγάλη δύναμη. Τόση που κάποια στιγμή να μπερδευτούν, και να μην μπορούν να ξεμπερδευτούν οι αυστηροί-σκληροί-κλειστοί του Ιουδαϊσμού, και να σχεδιάσουν δολοφονία του. Πρώτη από άλλες που θα ακολουθούσαν και ακολούθησαν κατά το αδιάψευστο, «να πάθει και όλα όσα συνεπάγεται αυτό» του Χριστού !

       Που ευτυχώς όμως έμαθαν έγκαιρα οι πιστοί χριστιανοί. Και παρότι οι άλλοι φύλαγαν μέρα-νύχτα όλες τις πύλες παντού, εκείνοι τον κατέβασαν μέσα σ’ ένα καλάθι από κάποιο μέρος του τείχους έξω της Δαμασκού. Κι έφυγε, και χάθηκε στην έρημο της Αραβίας, χώρος ευρύτερο της περιοχής. Και παραδόθηκε σε μακρύ και βαθύ στοχασμό, και συνακόλουθη προσευχή, και τα πράγματα σιγά-σιγά πήραν τη θέση τους. Οι παλιές αγάπες ξεμάκρυναν, σπάνια ενοχλούσαν πια, και όχι από αυτόν. «Ιησούς Χριστός, ον συ διώκεις» ! Αυτό το υπέροχο, η μόνη Αλήθεια Αυτός, η μόνη οδός ζωής αληθινής, σωτηρίας για όλους, μα όλους τους ανθρώπους ο σταυρωθείς και Αναστάς Ιησούς Χριστός ! Όλο αυτό το διάστημα να τον έχει από κοντά, κι εκείνος πού τον χάνεις, πού τον βρίσκεις να κηρύττει αδιαλείπτως προσεκτικά, από προσωπικές αποκαλύψεις ως την Αντιόχεια, όπου οι μαθητές ονομάζονται το πρώτο «Χριστιανοί» …

     Τρία χρόνια μετά τη Μεγάλη Ώρα είπε ο Χριστός στον Κύπριο αδελφό Βαρνάβα και τον πέρασε στο στενό κύκλο των Μαθητών. Και έμεινε ένα υπέροχο δεκαπενθήμερο στον, και με τον Πέτρο, και έμαθε και χάρηκε με της τριετίας τα όσα πολλά και θαύματα, και θαυμάσια, και θαυμαστά ! «Η δική μου κλήση και του αδελφού μου Αντρέα, Παύλε αδελφέ μας, έγινε ένα πρωινό. Ετοιμάζαμε να ρίξουμε δίχτυα, πέρασε, μας κάλεσε, παρατήσαμε κι αυτά και τον πατέρα και τον ακολουθήσαμε, πώς και γιατί, γνωρίσει μόνο Αυτός. Και κάποτε που ομολόγησα πως είναι ο Χριστός, ο Μεσσίας, ο Υιός του Θεού, με είπε από Σίμωνα, Κηφά, δηλαδή, Πέτρο, και με είχε πρώτη γραμμή. Αλλά ! Άρχισε να ξαγορεύει το μεγάλο του κρίμα, το πώς και τι τον πρόδωσε την πιο κρίσιμη στιγμή ! «Έτσι όμως γνώρισα κι ένιωσα και εγώ την υπερβάλλουσα Αγάπη του και σε μένα, που μου το συγχώρεσε αυτό ! Τέτοιος ήταν, τέτοιος μένει για πάντα και για όλους, μια Αγάπη, Αγάπη άπειρη και ανερμήνευτη ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός, Παύλε αδελφέ ! Αγάπη που οφείλουμε, μα δεν ξέρω αν έχουμε στο ελάχιστο εμείς»!

    Κι έδεσαν από τότε οι δυο αδελφικά γερά ! Και δεν είδε, λέει, άλλον παρά μόνο Ιάκωβο τον αδελφό του Κυρίου πεταχτά. Και πορεύτηκαν Πέτρος και Παύλος όλη την ιστορική διαδρομή μια ψυχή, μέχρι το Μαρτύριο, ως είχε προαναγγείλει ο Χριστός με τον τρόπο του για τους δυο από την αρχή !

******   ***   ******

     «Ων ταις αγίαις ευχαίς και πρεσβείαις, Κύριος και ημών Ιησούς Χριστός, ελεήσαι και σώσαι την Εκκλησία Του και νυν, και στους αιώνες των αιώνων όπως γνωρίζει μόνον Αυτός ! Και πάντα όπου της γης στην άπειρη Αγάπη του όντως πιστό, γνωστό και άγνωστο χριστιανό» !

Αθανάσιος Κοτταδάκης