Μνήμη του εν Αγίοις πατρός ημών Ανδρέου, Αρχιεπισκόπου Κρήτης του Ιεροσολυμίτου 4 Ιουλίου - Άγιος Νικόδημος Αγιορείτης

Ούτος ήτον εν έτει χξ’ [660], εκατάγετο δε από την πόλιν Δαμασκόν, το νυν λεγόμενον Σιαμ, γεννηθείς από γονείς θεοφιλείς, Γεώργιον και Γρηγορίαν ονομαζομένους. Μαθών δε τα ιερά γράμματα, όταν έγινε χρόνων δεκατεσσάρων εσυναριθμήθη εις το τάγμα των κληρικών, ήτοι έγινεν Αναγνώστης από τον τότε Πατριάρχην των Ιεροσολύμων Θεόδωρον ονόματι, και Νοτάριος αυτού επροβλήθη. Όθεν εγίνετο τοις πάσι τα πάντα κατά τον Παύλον. Όταν δε εσυγκροτήθη εις την Κωνσταντινούπολιν η αγία και Οικουμενική Έκτη Σύνοδος εν έτει χπ’ [680], επί Κωνσταντίνου του Πωγωνάτου, απεστάλη και ούτος εις την Σύνοδον παρά του Πατριάρχου Ιεροσολύμων, και ηγωνίσθη κατά Μονοθελητών.

Εκεί δε ευρισκόμενος, έγινε Διάκονος της μεγάλης Εκκλησίας δια την αρετήν και σοφίαν του, έπειτα έγινεν ορφανοτρόφος, και μετά ταύτα έγινεν Αρχιεπίσκοπος Κρήτης. Πηγαίνωντας δε εις την επαρχίαν του δεύτερον, έφθασεν έως εις την Μυτιλήνην, και εκεί παρέδωκε την ψυχήν του εις χείρας Θεού, εν τόπω λεγομένω Ερεσσός, αφήσας εις την Εκκλησίαν του Χριστού πάμπολλα συγγράμματα.

Σημείωσαι, ότι αγκαλά και ο θείος ούτος Ανδρέας εστάθη πρώτος, οπού εμελούργησε τροπάρια και Κανόνας τους εν τη Εκκλησία ψαλλομένους, μόλον τούτο και προ αυτού εστάθησάν τινες οπού συνέταξαν ύμνους εις αίνον και δόξαν Χριστού, τόσον με πεζήν φράσιν, όσον και με μετρικήν, οίον ο Μάρτυς Αθηνογένης ο ποιητής του, Φως ιλαρόν, Κλήμης ο Στρωματεύς έπη τινά συντάξας, Νέπως ο εν Αιγύπτω Επίσκοπος, ο Βικτωρίνος, ο Λακτάντιος, ο Θεολόγος Γρηγόριος, ο Σεδούλιος, ο Ανατόλιος, και άλλοι. Κατά ζήλον δηλαδή ποιήσαντες των ψαλμών, και των άλλων της Παλαιάς Γραφής βιβλίων, των δια το ηδύτερον της ψαλμωδίας, στιχουργηθέντων. (Όρα σελ. 46 της ιεράς Τελετουργίας.)

Άγιος Νικόδημος Αγιορείτης