Η ΣΤΡΑΤΩΝΙΣΜΕΝΗ ΕΥΣΕΒΕΙΑ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ ΚΑΙ Η ΛΕΞΙΜΑΓΙΚΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΥΣΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑ - ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΤΤΑΔΑΚΗΣ

 Η  ΣΤΡΑΤΩΝΙΣΜΕΝΗ  ΕΥΣΕΒΕΙΑ  ΤΩΝ  ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ 

ΚΑΙ  Η  ΛΕΞΙΜΑΓΙΚΑ  ΦΙΛΟΛΟΓΟΥΣΑ  ΘΕΟΛΟΓΙΑ

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ  ΚΟΤΤΑΔΑΚΗΣ

       «Άλλοι κόπιασαν, κι εσείς μπήκατε στον κόπο τους», επισημαίνει Ιησούς ο Χριστός-Ιω.4,38-και όποιος καταλαβαίνει.  «Αχ αχ κύριε Χρήστο μας», δυο χρόνια μετά την εκδημία στον Κύριο Χρήστου Γιανναρά η αφορμή για όσα ακολουθούν.

      Λοιπόν. Χριστούγεννα 1927 και αναλαμβάνει την ηγεσία της Αδελφότητας Θεολόγων «Ζωή», ο Αρχιμανδρίτης Σεραφείμ Παπακώστας τριανταπέντε χρονών μοναχά. Με πρώτο υποταχτικό τον ιδρυτή της Αρχιμανδρίτη  Ευσέβιο Ματθόπουλο ογδόντα παρά δύο ! Αναλαμβάνει, δηλαδή, Γέροντας, του πρωτόφαντου στα όρια της Ορθοδοξίας Σωματείου-Μοναστηριού Εσωτερικής Ιεραποστολής, ήτοι πνευματικής αφύπνισης και χριστιανικής αγωγής του πληρώματος της Εκκλησίας. Όχι εκτός, εντός της Παρεμβολής, καθώς οι θεολόγοι μέλη του διακονούν ως Ιεροκήρυκες υπό τον τοπικό Μητροπολίτη ! Με λάθη, ανθρώπινο, που έμελλε να γίνουν, και έγιναν. Έχει κάποια θέση εδώ απευθυνόμενη προς πάσα κατεύθυνση η όχι τυχαία έκφραση του μακαριστού Γέροντα Βασιλείου της Ιβήρων-Σταυρονικήτα, «όλοι παρεκκλησιαστικοί είμαστε» !

     Στα είκοσι πέντε χρόνια του ακολούθησαν ως τα δυο πριν την εν Χριστώ μακάρια κοίμηση-1954-κατά ιδιόγραφο αοίδιμου Χρήστου Γιανναρά, ως πρόσωπο σφραγίστηκε : «Ο άνδρας με το μέτριο ανάστημα, που πίσω από τα χρυσά γυαλιά και το κοφτερό βλέμμα σου έδινε πραγματικά την αίσθηση μιας ηγετικής παρουσίας … και είχε στην «κίνηση» φήμη ανυπέρβλητης αγιότητας» !  Και, ως προς το έργο που επιτέλεσε : «Με αυτόν στην ηγεσία της η «Ζωή» θα έφτανε-και έφτασε-σε τέτοια εκπληκτική ανάπτυξη, που σίγουρα ξεπερνούσε-και ξεπέρασε- κάθε προσδοκία του ιδρυτή της».

    Με ένα κλικ στη φωτογραφία του-προμετωπίδα της «Αναστάσιος»- μπορεί να έχει καθείς συνοπτική εικόνα του μεγάλου έργου του, ή περισσότερα, στο βιβλίο μου. «Μορφές Μεγάλων Ωρών»-εκδόσεις «Τήνος». Όπου ειδικά ο λίαν αγαπητός συντάκτης της διατύπωσης … «στρατωνισμένη ευσέβεια  των Οργανώσεων», θα καταλάβει κάτι παραπάνω για το χώρο που άμεσα και ζωντανά ν’ ακουμπήσει δεν πρόλαβε, και η ιστορικός κα Έφη Γαζή θα μπορούσε να προσέξει ότι σε Μοναστήρι, όχι όπως γράφει, αλλά αλλιώς όλα και αυστηρά-ασκητικά γίνονται. Αμφότεροι δε ό,τι συνάγεται από το ακόλουθο ιδιόγραφο του αοίδιμου Χρήστου Γιανναρά. «Παρ’ όλη τη θρησκευτική μονομέρεια, θα μου ήταν δύσκολο να αρνηθώ ότι χαρήκαμε τα παιδικά και εφηβικά μας χρόνια στην Ομάδα-ΧΜΟ. Σίγουρα φτιάξαμε παρέες μ’ εκείνη την ξένοιαστη φιλία κι εμπιστοσύνη που δεν ξέρει προσωπεία ή τη σκληράδα της αυτοάμυνας … Ακόμα και τη στράτευσή μας δεν την εισπράτταμε αρνητικά… μας ασκούσε στη συνέπεια και στη δημιουργική δουλειά … Σε σύγκριση με τα άλλα παιδιά στη γειτονιά ή το σχολείο, μας έκανε να νιώθουμε πραγματικά ευεργετημένοι. Εμείς δε γνωρίσαμε ποτέ την ερημία και τη  βαρεμάρα της μοναξιάς του Σαββατοκύριακου, την πίκρα να ενδίδεις σε παρέες, που σε αφήνουν αδιάφορο, κι όπου πρέπει να διακριθείς, μόνο με την ψευτοσαχλαμάρα της ανίας» !

    «Ικανόν εστί» ταύτα. Κλείνω εδώ με Κάλλιστο Γουέαρ Μητροπολίτη Διοκλείας. «Όντως τα κύρια σημεία του προγράμματος της «Ζωής»- συχνή θεία Κοινωνία, συχνή Εξομολόγηση, τακτικό Κήρυγμα, Κατήχηση των παιδιών, καλά οργανωμένες Νεανικές Ομάδες, Κύκλοι Μελέτης Αγίας Γραφής … αξιόλογα επιτεύγματα-έχουν σήμερα υιοθετηθεί από την Εκκλησία της Ελλάδος και εφαρμόζονται στο δικό της έργο»-«Η Ορθόδοξη Εκκλησία», σελ.231. Κάτι πολύ ενδιαφέρον σαν να λέει αυτό !

*******  ***   ******

      Περνάω στη δεκαετία 1960 όπου αρχίζει η με μια μονοκοντυλιά αποκήρυξη όλης αυτής της προσπάθειας ως Δυτικότροπου και Δυτικοθρεμένου ακτιβισμού ! Και την εξήντα και έξι χρόνια μέχρι σήμερα διατυμπανισμένη ως στην «Ορθοδοξία στροφή». Πράγμα το οποίο ως όλο πακέτο δεν ήταν-δεν είναι-παρά : «Μια κατά γράμμα απομίμηση της τεχνοτροπίας και των τύπων εκφράσεως του βυζαντινού παρελθόντος»-Μητροπολίτης Περγάμου, Ακαδημαϊκός Ιωάννης Ζηζιούλας. Ή ένα «σούπερ-μάρκετ απ’ όπου καθένας διαλέγει αυτό που του ταιριάζει, αφήνοντας την ουσία απ’ έξω- π. Αλέξ. Σμέμαν. Ή ας πούμε-ως είχα γράψει τότε στον αοίδιμο, «ένα πέρασμα από τα καταφύγια ιδεών» στα «καταφύγια ακολουθιών» ! Ή αλλιώς, το Ευαγγέλιο του Χριστού ως Ορθοδοξία με επικαιρότητα που είναι και μένει, αιμάτινος Σταυρός Αγάπης, ο άλλος, ο χριστιανικός τρόπος ζωής, είναι σε διαρκή αναβολή ή μακρά αναμονή !

     Θεολογία, ναι ! Και σε πλησμονή ! Και μετά πάθους ερωτικού-«οίον μανικός εραστής προς την εαυτού ερωμένην κέκτηται», Ιωάννης Κλίμακος. Ναι ! Μεγάλο Ναι ! Και οι πιο δύσκολοι, π.χ. Μάξιμος ο Ομολογητής, έχουν κυριολεκτικά ξεκοκαλιστεί-υπέρ αναλυθεί! Δεν ξέρω πώς ή αν μπορώ να μεταγράψω θεολογικά το κλασσικό λόγιο του Θουκυδίδη. «Φιλοκαλούμεν τε γαρ μετ’ ευτελείας και φιλοσοφούμεν άνευ μαλακίας». «Θεολογούμε λεξιμαγικά και φιλολογούμε-φιλοσοφούμε … αεροδυναμικά» ! Και αφήνω τις λαμπρές ως και εντυπωσιακές Τελετουργίες και τα παρεμφερή … Αλλά στην καθημερινότητα του χριστιανού της σήμερον-και πρώτιστα του ορθόδοξου- πού είναι, πού την έχει ακουμπήσει, δε λέω την κομπαστική λέξη «μεταμορφώσει», λέω απλώς, που έχουμε αφήσει, καλέσει, κάνει οδηγό ζωής,  να την πάει : «Λίγο ακόμα να σηκωθούμε, λίγο ψηλότερα», ο Ιησούς Χριστός ;  Να την πάμε έστω εκεί με την Αγάπη και τη χάρη του.

    Δεν φαντάζομαι δα να υπάρχει κάποιος που να νομίζει πως μπορεί να είναι σήμερα ευχαριστημένος με τη χριστιανική κοινωνία μας ο Χριστός !

Αθανάσιος Κοτταδάκης