Μακριά ἀπὸ αἱρετικούς! - Μητροπολίτου Φλωρίνης π. Αὐγουστίνου Καντιώτου

Μακριά ἀπὸ αἱρετικούς!

Μητροπολίτου Φλωρίνης π. Αὐγουστίνου Καντιώτου

«Μωρὰς δὲ ζητήσεις καὶ γενεαλογίας καὶ ἔρεις καὶ μάχας νομικὰς περιΐστασο· εἰσὶ γὰρ ἀνωφελεῖς καὶ μάταιοι» (Τίτ. 3,9)

Εἶνε ἀνάγκη νὰ τὸ ποῦμε, ἀγαπητοί μου, ὅ­τι ζοῦμε σὲ ἐποχὴ κρίσιμη γιὰ ὅλη τὴν ἀν­θρωπότητα; Ἡ γενεά μας εἶνε «γενεὰ ἄπιστος καὶ διεστραμμένη», ὅπως εἶπε ὁ Κύριος (Ματθ. 17,17). Στὰ παλιὰ εὐλογημένα χρόνια ἄκουγαν τὴ λέξι «ἁμαρτία» καὶ ἔτρεμαν. Τώρα, καὶ τὴν πιὸ μεγάλη ἁμαρτία, τὴν κάνουν καὶ σαρκάζουν καὶ εἰρωνεύονται τοὺς πιστούς.
Ἀλλὰ τὸ Εὐαγγέλιο, ὅπως ἡ ζυγαριὰ τοῦ φαρμακείου, τὰ ζυγίζει ὅλα. Καὶ τί μᾶς λέει ὁ Χριστός· ὅτι θὰ δώσουμε λόγο ὄχι μόνο γιὰ τὰ μεγάλα ἐγκλήματά μας, ἀλλὰ καὶ γιὰ ἕναν «ἀργὸν» λόγο (Ματθ. 12,36), γιὰ ἕνα λόγο περιττὸ ποὺ λέμε. Καὶ γι᾿ αὐτὸ μᾶς συμβουλεύει, νὰ προσέχουμε τί λέμε καὶ τί συζητᾶμε.
Ὅσοι δὲν προσέχουν τὴ γλῶσσα κινδυνεύ­ουν. Καὶ ἀκριβῶς γιὰ τὸν κίνδυνο αὐτό, καὶ μάλιστα ἕνα ὡρισμένο ἁμάρτημα τῆς γλώσσης, φωνάζει σήμερα ὁ ἀπόστολος Παῦλος (βλ. Τίτ. 3,8-15) καὶ μᾶς λέει· Προσέχετε τί συζητήσεις κάνετε μὲ τοὺς διαφόρους ἀνθρώπους, καὶ πρὸ παντὸς μὲ τοὺς αἱρετικούς. Μὴν ἀνοίγετε κουβέντες μ᾿ αὐτούς· διότι αὐτὲς οἱ συζητή­σεις «εἶνε ἀνωφελεῖς καὶ μάταιες» (ἔ.ἀ. 3,9). Ὅ­σο εἶνε ἐπικίνδυνο νὰ κουβεντιάζῃς μὲ ἕνα πόρνο ἢ ἕνα μοιχὸ ἢ ἕνα μέθυσο, ἄλλο τόσο εἶ­νε ἐπικίνδυνο νὰ μιλᾷς μὲ ἕναν αἱρετικό.

Αὐτὸ τὸν κίνδυνο πρέπει νὰ τὸν ἐξηγήσου­με λεπτομερέστερα.

Ὁ ἀπόστολος Παῦλος τὰ ἔγραψε αὐτὰ στὸ μαθητή του, τὸν πρῶτο ἐπίσκοπο Κρήτης, τὸν Τίτο. Τότε οἱ λίγοι Χριστιανοὶ τῆς μεγαλονήσου ἦταν ζωνταντοί. Εἶχαν ζῆλο καὶ προσπαθοῦσαν νὰ μεταδώσουν τὴν πίστι καὶ σ᾿ ἄλ­λες ψυχές. Ἄνοιγαν συζητήσεις καὶ μὲ ἑβραίους καὶ μὲ εἰδωλολάτρες. Καὶ ἀπὸ ὑπερβολι­κὸ ζῆλο παρέτειναν πολὺ τὶς συζητήσεις, οἱ ὁ­ποῖες καταντοῦσαν ἀτέρμονες. Ἐκεῖνοι ὅ­μως ἦταν πείσμονες καὶ δὲν μετανοοῦσαν. Γι᾿ αὐτὸ λέει σήμερα ὁ Παῦλος· Μὴν ἀνοίγετε συζητήσεις μ᾿ αὐτούς, κρατῆστε τὴν ὀρθόδοξο πίστι.
Τὸ κακὸ αὐτὸ συνεχίστηκε καὶ μετὰ τοὺς ἀ­ποστόλους, ἀγαπητοί μου. Διότι πάντοτε, ὅ­πως καὶ στὰ χρόνια τῶν ἀποστόλων, ὑπῆρχαν ἄνθρωποι ποὺ τὴ γνώμη τους τὴν ἔβαζαν παραπάνω ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία, ἡ ὁποία αὐθεντικά, μὲ κῦρος ἐγγυημένο, ἑρμηνεύει γνήσια τὰ κείμενα τῶν ἁγίων Γραφῶν.
Σᾶς φέρνω δύο παραδείγματα.
• Διδάσκει ἡ Ἐκκλησία μας στὸ «Πιστεύω», ὅτι ὁ Χριστὸς εἶνε «ὁμοούσιος τῷ Πατρί, δι᾿ οὗ τὰ πάντα ἐγένετο». Τί σημαίνει «ὁμοούσιος»; Ἔχει μεγάλη σημασία. Σημαίνει, ὅτι ὁ Υἱὸς εἶνε τῆς ἴδιας οὐσίας μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα, ἴσος μὲ τὸ Θεό, εἶνε Θεὸς ὁ ἴδιος. Οἱ αἱρετικοὶ λοιπὸν ἔλεγαν·
–Σᾶς παρακαλοῦμε, στὸ «ὁμοούσιος» νὰ προσθέσουμε ἕνα γράμμα τοῦ ἀλφαβήτου. Ἀπὸ «ὁμοούσιος» νὰ τὸ κάνουμε «ὁμοιούσι­ος». Εἶνε τίποτα νὰ προσθέσουμε ἕνα γιῶ­τα;…
–Ὄχι, ἀπαντᾷ ὁ Μέγας Ἀθανάσιος καὶ οἱ ἄλλοι πατέρες· διότι μὲ τὸ «ὁμοιούσιος» παύουμε πλέον νὰ κηρύττουμε τὴ θεότητα τοῦ Χριστοῦ.
Ἔτσι, καὶ γιὰ ἕνα γράμμα, ἔκαναν ἀγῶνες. Γιατὶ ὅποιος ἐδῶ ἀφαιρέσῃ ἢ προσθέσῃ κάτι, νοθεύει τὴν πίστι, εἶνε αἱρετικός. Οὔτε προσ­­θήκη οὔτε ἀφαίρεσι δέχεται ἡ Ὀρθοδοξία, ὅ­πως τὸ μάτι δὲν δέχεται οὔτε τρίχα. Καὶ οἱ αἱ­ρετικοὶ σὰν τρίχα τὸ ἔβλεπαν αὐτό. Ἀλλὰ εἶ­χε μεγάλη σοβαρότητα, καὶ οἱ ἅγιοι πατέρες δὲν τὸ δέχτηκαν. Κ᾿ ἐπειδὴ οἱ ἀρειανοὶ ἐπέμεναν, τοὺς ἀφώρισαν.
• Ἕνα δεύτερο παράδειγμα μᾶς δίνει ἡ σημερινὴ ἑορτὴ τῶν Πατέρων τῆς Ἑβδόμης Οἰ­κουμενικῆς Συνόδου. Τότε εἶχαν παρουσιαστῆ οἱ εἰκονομάχοι, ποὺ ἔλεγαν· Αὐτὲς οἱ εἰ­κό­νες, πού ᾿χετε καὶ προσκυνᾶτε –τὸ λένε καὶ σήμερα οἱ προτεστάντες καὶ οἱ χιλιασταί–, αὐτὲς οἱ εἰκόνες εἶνε εἴδωλα…
Ἀλλὰ ἐμεῖς δὲν ἔχουμε τὶς εἰκόνες ὡς εἴ­δωλα. Διότι σᾶς ἐρωτῶ· σὲ ποιό σαλόνι χιλιαστοῦ ἢ προτεστάντου δὲν ἔχουν τὴ φωτογραφία τῆς μάνας τους; Ὅπως στὰ σπίτια ἔ­χουμε φωτογραφίες τῶν ἀγαπημένων μας, ἔτσι καὶ στὴν ἐκκλησία ἔχουμε τὶς εἰκόνες τῶν ἁγίων μας, τῶν ἡρώων τῆς πίστεώς μας, γιὰ νὰ τοὺς βλέπουμε καὶ νὰ παραδειγματιζώμαστε.
Σήμερα ἑορτάζουμε τὴ νίκη τῶν εἰκόνων, τὴ νίκη τῶν πατέρων ἐναντίον τῶν εἰκονομάχων. Γι᾿ αὐτὸ διαβάζεται ὁ ἀπόστολος ποὺ λέει· «Αἱρετικὸν ἄνθρωπον μετὰ μίαν καὶ δευτέ­ραν νουθεσίαν παραιτοῦ, εἰδὼς ὅτι ἐξέστραπται ὁ τοιοῦτος καὶ ἁμαρτάνει ὢν αὐτοκατάκριτος» (Τίτ. 3,10).
Τί σημαίνει «αὐτοκατάκριτος»; Ἀπὸ τὴ στι­γμὴ ποὺ θὰ φύγῃς ἀπ᾿ τὸ μαντρὶ αὐτὸ ποὺ λέγεται Ἐκκλησία, χάνεσαι. Ἐδῶ βαπτίστηκες, ἐ­δῶ ἐβύζαξες τὸ γάλα τῆς μάνας σου, ἐδῶ στε­φανώθηκες, ἐδῶ ἔζησες ὅλα τὰ σημαν­τικὰ γεγονότα τῆς ζωῆς σου. Τί κακὸ σοῦ ἔκανε ἡ Ὀρθοδοξία; Ποῦ ἔσφαλε ἡ Ὀρθοδοξία; Βγαίνεις λοιπὸν καὶ πηγαίνεις στοὺς χιλιαστάς, στοὺς φράγκους, στοὺς προτεστάντες; Τότε δίνεις κλωτσιὰ στὴ Μάνα σου τὴν Ἐκ­κλησία σὰν τὸ ἀχάριστο παιδί. Δίνεις κλωτσιὰ στὴν κολυμβήθρα, στὶς εἰκόνες, σὲ ὅλα τὰ μυ­στήρια. Ἔτσι κάνεις; Ἔ τότε θά ᾿χῃς μέσα σου κάρβουνο ἀναμμένο.
Ἀπὸ τὸν καιρὸ ποὺ θ᾿ ἀρνηθῇ κάποιος τὴν Ὀρθοδοξία, ἡ συνείδησί του θὰ τοῦ φωνάζῃ, Εἶσαι Ἰούδας! Καὶ σὰν τὸν Ἰούδα δὲν θά ᾿χῃ ἡσυχία. Ὅποιος ἀρνεῖται τὴν Ὀρθοδοξία μας, θὰ εἶνε «αὐτοκατάκριτος». Δὲν εἶνε ἀνάγκη νὰ τὸν δικάσῃ ἡ Ἐκκλησία· αὐτὸς θά ᾿χῇ κάρβουνο ἕως ὅτου πεθάνῃ. Θὰ φωνάζῃ μέσα του ἡ συνείδησι· Πρόδωσες τὸ Χριστὸ γιὰ τριάκοντα ἀργύρια!…
Καὶ στὴ φτωχή μας πατρίδα γιὰ τριάκοντα ἀργύρια πουλᾶνε τὴν ψυχή τους στὸν διάβολο. Ναί, καὶ σήμερα τὸ κακὸ συνεχίζεται. Ἔγινε ἡ πατρίδα μας ἀμπέλι ξέφραγο.
Πότε θὰ ᾿ρθῇ ἡ μέρα νὰ ξυπνήσουμε, νὰ φράξουμε τὸ ἀμπέλι καὶ νὰ μὴν ἀφήνουμε νὰ μπαίνουν τ᾿ ἀγριογούρουνα νὰ ξερριζώνουν τὰ κλήματα τῆς ἁγίας μας Ἐκκλησίας; Τώρα ἔ­γινε ἀμπέλι ξέφραγο. Μπαίνουν οἱ φράγκοι, μπαίνουν οἱ προτεστάντες, μπαίνουν οἱ χιλι­ασταί, μπαίνουν οἱ γεδαιωνῖτες, μπαίνουν οἱ σαββατισταί, μπαίνουν οἱ πεντηκοστιανοί, μπαί­νουν οἱ ἀνατολικὲς θρησκεῖες…

* * *

Τί πρέπει νὰ κάνουμε; Νὰ ἐφαρμόσουμε αὐ­τὸ ποὺ λέει ὁ ἀπόστολος Παῦλος. Τί μᾶς λέει; Μακριά ἀπὸ τὶς αἱρέσεις! Μὴν ἀνοίγετε ψιλοκουβέντες μὲ τοὺς αἱρετικούς.
Εἶδες τί ἔπαθε ἡ Εὔα, πῶς γελάστηκε; Παρουσιάστηκε ὁ διάβολος μέσα στὸν παράδεισο. Ὄχι μὲ κέρατα καὶ οὐρές. Ἂν παρουσιαζό­ταν ἔτσι, ποιός θὰ τὸν πλησίαζε; Ὁ διάβολος εἶνε εὐγενέστατος, τζέντελμαν, ἔχει πολ­λοὺς τρόπους. Πῶς παρουσιάστηκε; Ὡς «ὄφις» (Γέν. 3,1). Ὁ ὄφις, πρὶν νὰ τὸν καταραστῇ ὁ Θεός, ἦταν τὸ ὡραιότερο πουλί. Ἀπ᾿ ὅλα τὰ πουλιὰ αὐτὸ ἀγαποῦσε ἡ Εὔα· καὶ διὰ μέσου τοῦ που­λιοῦ αὐτοῦ, ποὺ ἔγινε κατόπιν φίδι καὶ σερνό­ταν στὴ γῆ, ἄνοιξε κουβέντα ἡ Εὔα. Ἄνοιξε ψιλοκουβέντα μὲ τὸν διάβολο, καὶ κατήντησε νὰ βρεθῇ ἐκτὸς τοῦ παραδείσου.
Σὰν τὸν ὄφι μιλᾶνε καὶ οἱ αἱρετικοί. Μέλι στάζουν τὰ χείλη τους· ἀλλὰ μέσ᾿ στὴν καρδιὰ ἔχουν φαρμάκι. Λέει λοιπὸν ὁ ἀπόστολος Παῦλος· Μακριά, παιδιά μου, ἀπὸ τοὺς αἱρετικούς. Ὅπως φεύγεις ἀπὸ ἕνα σπίτι ἁμαρτωλό, ἔτσι νὰ φεύγῃς κι ἀπὸ τὸ σπίτι τῆς αἱ­ρέσεως. Ὁ δὲ εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης, ποὺ ἡ καρδιά του εἶνε γεμάτη ἀγάπη, λέει κάτι ἄλλο φοβερώτερο. Ὅταν, λέει, χτυπήσῃ τὴν πόρτα σου μιὰ ἁμαρτωλὴ γυναίκα καὶ ζητήσῃ ψωμί, νὰ τῆς δώσῃς· ἂν ζητήσῃ ἕνας κακοῦργος ἕνα ποτήρι νερό, νὰ τοῦ τὸ δώσῃς· εἶνε ἄν­θρωπος. Ἂν ὅμως χτυπήσῃ τὴν πόρτα σου αἱ­ρετικὸς μὲ φυλλάδια, τότε; Μὴν ἀκοῦτε ἐμένα τὸν ἁμαρτωλό, ἀκοῦστε τὸν εὐαγγελιστὴ Ἰωάννη, ποὺ λέει· Ἂν παρουσιαστῇ αἱρετικὸς ἄνθρωπος, ποὺ ἀρνεῖται τὸ Χριστὸ καὶ τὴν πίστι μας, οὔτε καλημέρα νὰ τοῦ λὲς καὶ οὔτε στὸ σπίτι σου νὰ τὸν βάζῃς (βλ. Β΄ Ἰω. 10).
Αὐτὰ μᾶς διδάσκει σήμερα ὁ ἀπόστολος. Ὄχι, δὲν ἔχουμε κουβέντες οὔτε μὲ τοὺς προ­τεστάντες οὔτε μὲ τὸν πάπα, γιατὶ ὅλοι εἶνε ἄ­πιστοι. Θὰ μείνουμε ὀρθόδοξοι, ἐδῶ στὰ φτω­χά μας βράχια.
Δὲν μᾶς ἔμεινε τίποτα ἄλλο στὸν κόσμο. Χάσαμε τὴν Πόλι, χάσαμε τὴ Μικρὰ Ἀσία, χάσαμε τὰ πάντα. Μείναμε μὲ τὴν πίστι τὴν ὀρ­θόδοξο. Ζητοῦν νὰ μᾶς πάρουν καὶ τὴν πίστι μας; Παιδιὰ τῆς Ἑλλάδος, μείνετε πιστοί. Πιστοὶ μέχρι θανάτου, ὣς τὴν τελευταία στιγμή, γιὰ νὰ ποῦμε κ᾿ ἐμεῖς τὸ «Μνήσθητί μου, Κύριε, ὅταν ἔλθῃς ἐν τῇ βασιλείᾳ σου» (Λουκ. 23,42)· ἀμήν.