ΙΓ΄ Κυριακή Ματθαίου - Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

ΙΓ΄ Κυριακή Ματθαίου: Ματθαίος 21:33–42

Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

Η παραβολή των κακών γεωργών αποτελεί μία από τις πιο δραματικές ευαγγελικές περικοπές. Ο Χριστός τη λέγει λίγο πριν από το Πάθος Του, απευθυνόμενος κυρίως στους αρχιερείς και στους πρεσβυτέρους του λαού. Δεν πρόκειται απλώς για ηθική διήγηση, αλλά για προφητική αποκάλυψη του τρόπου με τον οποίο ο Θεός εργάζεται μέσα στην ιστορία της σωτηρίας.

Ο οικοδεσπότης είναι ο Θεός. Ο αμπελώνας παραπέμπει στον λαό του Θεού, αρχικά στον Ισραήλ, αλλά ευρύτερα σε κάθε κοινότητα που δέχεται τη θεία δωρεά. Η εικόνα θυμίζει έντονα τον Ησαΐα, όπου ο Ισραήλ παρουσιάζεται ως αμπελώνας του Κυρίου. Ο Θεός φυτεύει, περιφράσσει, σκάβει ληνό και οικοδομεί πύργο. Δηλαδή χαρίζει στον λαό Του όλα τα μέσα για να καρποφορήσει: τον Νόμο, τους Προφήτες, τη λατρεία, την προστασία, τη θεία παιδαγωγία. Ο Θεός δεν ζητά καρπό χωρίς πρώτα να έχει προσφέρει τα πάντα.

Οι γεωργοί είναι οι θρησκευτικοί άρχοντες, αλλά και κάθε άνθρωπος που μετατρέπει τη διακονία σε ιδιοκτησία. Το αμάρτημά τους δεν είναι μόνο η ακαρπία· είναι η οικειοποίηση του αμπελώνα. Ξεχνούν ότι είναι διαχειριστές και συμπεριφέρονται ως κύριοι. Εδώ βρίσκεται ένας διαχρονικός πνευματικός κίνδυνος: να θεωρήσει ο άνθρωπος τα χαρίσματα του Θεού προσωπική του κτήση. Η Εκκλησία, η πίστη, η γνώση, η διακονία, ακόμη και η ευσέβεια, όταν αποκοπούν από την ταπείνωση, γίνονται αφορμές πτώσεως.

Οι δούλοι που αποστέλλει ο οικοδεσπότης είναι οι Προφήτες. Άλλος δέρνεται, άλλος φονεύεται, άλλος λιθοβολείται. Η ιστορία του Ισραήλ φανερώνει συχνά την αντίσταση του ανθρώπου στον λόγο του Θεού. Ο Προφήτης δεν κολακεύει· καλεί σε μετάνοια. Γι’ αυτό και συχνά απορρίπτεται. Η παραβολή δείχνει την άπειρη μακροθυμία του Θεού: δεν τιμωρεί αμέσως, αλλά στέλνει ξανά και ξανά τους δούλους Του. Η θεία δικαιοσύνη δεν είναι εκδικητική· προηγείται πάντοτε η υπομονή και η κλήση σε επιστροφή.

Το κορύφωμα έρχεται με την αποστολή του Υιού. «Ἐντραπήσονται τὸν υἱόν μου». Εδώ αποκαλύπτεται το μυστήριο της ενανθρωπήσεως. Ο Θεός δεν στέλνει πλέον απλώς αγγελιαφόρους· στέλνει τον Μονογενή Υιό Του. Οι γεωργοί όμως Τον αναγνωρίζουν ως κληρονόμο και αποφασίζουν να Τον θανατώσουν. Η φράση «ἐξέβαλον ἔξω τοῦ ἀμπελῶνος» προτυπώνει τον σταυρικό θάνατο του Χριστού έξω από την πόλη. Η παραβολή, λοιπόν, είναι προαναγγελία του Πάθους.

Η απάντηση των ακροατών είναι αυτοκαταδικαστική: ο κύριος θα παραδώσει τον αμπελώνα σε άλλους γεωργούς που θα αποδίδουν καρπούς. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο Θεός απορρίπτει με εμπάθεια έναν λαό, αλλά ότι η κλήση του Θεού απαιτεί καρποφορία. Ο νέος αμπελώνας είναι η Εκκλησία, όπου καλούνται όλοι, Ιουδαίοι και εθνικοί, να γίνουν λαός Θεού όχι με βάση την καταγωγή, αλλά με βάση την πίστη και τη ζωή εν Χριστώ.

Ο Χριστός κλείνει με τον ψαλμικό λόγο: «Λίθον ὃν ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομοῦντες, οὗτος ἐγενήθη εἰς κεφαλὴν γωνίας». Ο απορριφθείς Χριστός γίνεται θεμέλιο της Εκκλησίας. Ο Σταυρός, που φαίνεται αποτυχία, γίνεται νίκη. Η απόρριψη γίνεται σωτηρία. Η ανθρώπινη κακία δεν ματαιώνει το σχέδιο του Θεού· μέσα από αυτήν φανερώνεται η σοφία και η αγάπη Του.

Η περικοπή μάς καλεί να εξετάσουμε αν αποδίδουμε καρπούς. Καρπός είναι η μετάνοια, η αγάπη, η δικαιοσύνη, η συγχώρηση, η Ευχαριστιακή ζωή. Ο αμπελώνας δεν μας ανήκει. Και ο Υιός δεν έρχεται για να αφαιρέσει τη ζωή μας, αλλά για να την κάνει αληθινή κοινωνία με τον Θεό.

***

Thirteenth Sunday of Matthew: Matthew 21:33–42

The Parable of the Wicked Tenants is one of the most dramatic Gospel passages. Christ speaks it shortly before His Passion, addressing chiefly the chief priests and the elders of the people. It is not simply a moral story, but a prophetic revelation of the way in which God works within the history of salvation.

The householder is God. The vineyard refers to the people of God, first to Israel, but more broadly to every community that receives the divine gift. The image strongly recalls Isaiah, where Israel is presented as the vineyard of the Lord. God plants, sets a hedge around it, digs a winepress, and builds a tower. In other words, He grants His people every means by which they may bear fruit: the Law, the Prophets, worship, protection, and divine instruction. God does not ask for fruit without first having offered everything.

The tenants are the religious leaders, but also every person who turns service into possession. Their sin is not merely fruitlessness; it is the appropriation of the vineyard. They forget that they are stewards and behave as masters. Here we see a timeless spiritual danger: the human tendency to regard the gifts of God as personal property. The Church, faith, knowledge, ministry, and even piety, when separated from humility, become occasions for falling.

The servants whom the householder sends are the Prophets. One is beaten, another is killed, and another is stoned. The history of Israel often reveals humanity’s resistance to the word of God. The Prophet does not flatter; he calls people to repentance. For this reason, he is often rejected. The parable shows the boundless long-suffering of God: He does not punish immediately, but sends His servants again and again. Divine justice is not vengeful; patience and the call to return always come first.

The climax comes with the sending of the Son: “They will respect my son.” Here the mystery of the Incarnation is revealed. God no longer sends only messengers; He sends His Only-Begotten Son. Yet the tenants recognize Him as the heir and decide to put Him to death. The phrase “they cast him out of the vineyard” prefigures the crucifixion of Christ outside the city. The parable, therefore, is a foretelling of the Passion.

The answer of the listeners condemns them by their own words: the lord will give the vineyard to other tenants who will render its fruits. This does not mean that God rejects a people with hostility, but that God’s calling requires fruitfulness. The new vineyard is the Church, where all are called, Jews and Gentiles alike, to become the people of God, not on the basis of ancestry, but on the basis of faith and life in Christ.

Christ concludes with the words of the Psalm: “The stone which the builders rejected has become the chief cornerstone.” The rejected Christ becomes the foundation of the Church. The Cross, which appears to be failure, becomes victory. Rejection becomes salvation. Human evil does not frustrate the plan of God; through it, His wisdom and love are made manifest.

This passage calls us to examine whether we are bearing fruit. Fruit is repentance, love, justice, forgiveness, and the Eucharistic life. The vineyard does not belong to us. And the Son does not come to take our life away, but to make it true communion with God