Μια απροσδόκητη κοινωνία των πολιτών;
π. Βασίλειος Θερμός
Από αξιόπιστες πηγές μου στη Σερβία παραθέτω ενημέρωση, μαζί με δικά μου σχόλια. Το φοιτητικό κίνημα, που γεννήθηκε από το αίτημα για αλήθεια και δικαιοσύνη, ξεκίνησε με μεγάλες συγκεντρώσεις και πεζοπορίες προς πόλεις και χωριά. Eνα ετοιμασμένο γεύμα, ένα προσφερόμενο κρεβάτι και μια υποδοχή στην άκρη του δρόμου επέτρεπαν στους πολίτες να συμβάλουν στην κοινή υπόθεση και γι’ αυτούς το κίνημα αποκτούσε πρόσωπο.
Φοιτητές ταξίδεψαν με ποδήλατα έως το Στρασβούργο, ενώ στο Βελιγράδι οργανώθηκε αποκλεισμός της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης. Υποστήριξη παρείχαν επίσης μεμονωμένοι δικαστές, δικηγόροι, σχολεία, πολιτιστικοί φορείς. Βόσνιοι μουσουλμάνοι και Σέρβοι ορθόδοξοι συμμετείχαν στον κοινό αγώνα. Υπήρχε παρουσία της κρατικής σημαίας, σημαιών πανεπιστημίων και σχολών, εθνικών μειονοτήτων, δήμων και πόλεων. Διαφορετικές ταυτότητες συνεργάσθηκαν για κοινό σκοπό. Η ενότητα έπρεπε να οικοδομηθεί ανάμεσα σε ανθρώπους με διαφορετικές πεποιθήσεις και εμπειρίες. Οι γενικές συνελεύσεις αποτέλεσαν πρακτικό σχολείο: ακρόαση, συζήτηση, ψηφοφορία και αποδοχή της κοινής απόφασης. Ο συντονισμός των σχολών διαφορετικών πόλεων απαιτούσε άριστη επικοινωνία, η δε συλλογικότητα του κινήματος επέβαλλε περιορισμό των προσωπικών φιλοδοξιών.
Η αποκεντρωμένη λήψη αποφάσεων είχε και κόστος: βραδύτητα στη διαμόρφωση συμφωνίας, κόπωση, και ανάγκη διαρκούς ανανέωσης της συναίνεσης. Eτσι οι συμμετέχοντες μάθαιναν πως η κοινή υπόθεση απαιτεί υπομονή και επιμονή. Αυτή την ψυχολογική διάσταση ανέδειξε ο ορθόδοξος θεολόγος Μίρκο Πέριτς (ψευδώνυμο) στο κείμενό του «Ας μην περιμένουμε καλύτερους καιρούς, ας τους δημιουργήσουμε!». Χρειάζεται ιδιαίτερη προσπάθεια για να αποφύγει κανείς τη σύγκριση με τη δική μας πραγματικότητα. Η κάποτε πρωτοποριακή ΕΦΕΕ σταδιακά εκφυλίστηκε σε σημείο διάλυσης. Ποτέ δεν κατάφερε ούτε το ελάχιστο, να εκδώσει κοινώς αποδεκτά αποτελέσματα φοιτητικών εκλογών. Oσοι ζήσαμε το όνειδος του φοιτητικού κινήματος της μεταπολίτευσης αδυνατούμε να λησμονήσουμε. Οι αριστερές παρατάξεις διέλυαν συνελεύσεις ή προκαλούσαν αλλεπάλληλες ψηφοφορίες μέχρι να κουραστούν και να φύγουν οι μη οργανωμένοι, έτσι ώστε να αρπάξουν το αποτέλεσμα που ήθελαν. Οι αναρχικές αποθήκευαν μολότοφ και λοστούς, τραμπούκιζαν αντιπάλους, έχτιζαν γραφεία. Οι δεξιές παρατάξεις οργάνωναν βραδιές σε κλαμπ, εκδρομές στη Μύκονο και στην Αράχωβα, ενώ μοίραζαν θέματα SOS και προσβάσεις σε καθηγητές. Η εποικοδομητική συνεργασία συνεχίζει να αποτελεί «επιστημονική φαντασία» για τους φοιτητές μας, κατ’ απόλυτη μίμηση των «μητρικών» κομμάτων, τα οποία ανέκαθεν κινούν τα νήματα των παρατάξεων.
***
Αλλά το σερβικό κίνημα έχει και εκκλησιαστική διάσταση. Σε αυτό συμμετείχαν και πιστοί, με την προσδοκία πως οι ποιμένες θα άκουγαν το πένθος και θα αναγνώριζαν το ηθικό περιεχόμενο του αιτήματος για λογοδοσία.
Αντίθετα, όμως, σε podcast της Αρχιεπισκοπής Βελιγραδίου με τίτλο «Εγχρωμη επανάσταση ή επιθέσεις των μέσων ενημέρωσης κατά της Εκκλησίας», διατυπώθηκαν ισχυρισμοί περί χειραγώγησης των φοιτητών. Ευνόητη η αμηχανία απέναντι στην πρωτόγνωρη πρωτοβουλία, τόσο ώστε να αναζητούν παραλληλισμό με άλλα μοντέλα διαμαρτυρίας, δήθεν υποκινούμενα από τη Δύση.
Απάντηση σε αυτή την κατηγορία έδωσε ο ίδιος συγγραφέας στο κείμενο «Γιατί αυτό δεν είναι έγχρωμη επανάσταση». Τόνιζε τις εγχώριες αιτίες της δυσαρέσκειας, την ποικιλομορφία των συμμετεχόντων και το αίτημα αποκατάστασης της θεσμικής λογοδοσίας. Μάλιστα, κυκλοφορήθηκε κείμενο με τίτλο «Αναζητούμε πατέρα». Το κεντρικό αίτημα ήταν ποιμαντικό: πώς εκφράζεται εμπράκτως η συμπαράσταση στον λαό και στους φοιτητές υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες; Αλλά πώς να ακούσει προσεκτικά τους διαμαρτυρόμενους μια Σύνοδος η οποία είχε συνδέσει την πορεία της με το καθεστώς Βούτσιτς και επιπλέον ακολουθεί σαν υποταγμένη τη Ρωσική Εκκλησία;
Παρ’ όλα αυτά, το παρήγορο είναι ότι έξι ιεράρχες μέσα στην Ιερά Σύνοδο ζήτησαν στις 28.2.2025 να γίνουν σεβαστοί οι φοιτητές. Δεν εισακούσθηκαν και τώρα οι μητροπολίτες ανησυχούν για το μέλλον τους. Το χάσμα τους από τον λαό είναι μεγάλο, ενώ έχασαν και την κρατική στήριξη.
Οικεία όλα αυτά και στη χώρα μας, με μια Ιερά Σύνοδο σε πλήρη ψυχική απόσταση από τον λαό, η οποία δεν ξέρει να ακούει αλλά μόνο να διδάσκει – και όχι πάντα σωστά…
***
Αγνοούμε, προφανώς, την εξέλιξη του νεανικού σερβικού κινήματος στο μέλλον, αν θα συμβούν δικά του λάθη ή αν εχθροί του θα το πολεμήσουν. Ανεξαρτήτως αυτού, όμως, το όραμα μιας πολιτικής αυτοοργάνωσης, με ακηδεμόνευτα αιτήματα και με υπεύθυνη κατάθεση προσωπικού μόχθου, αποδεικνύεται διεθνώς πρωτότυπο, μια ευχάριστη έκπληξη. Ταυτοχρόνως καθρεφτίζεται σε αυτό η αθλιότητα του ελληνικού κομματικού τοπίου, η ανεύθυνη αδράνεια της κοινωνίας μας (όπου δέκα χρόνια οικονομικής κρίσης δεν κατάφεραν να εισαγάγουν νέα πρόσωπα στην πολιτική), και η αποκαρδιωτική απουσία των εκκλησιαστικών ηγετών.
*Ο π. Βασίλειος Θερμός είναι ψυχίατρος παιδιών και εφήβων, πρώην καθηγητής της Ανωτάτης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Αθηνών.
Πηγή: Καθημερινή


8 σχόλια:
Σας διάβασα χθες στην Καθημερινή.
Ευτυχώς που υπήρξαν οι έξι ιεράρχες μέσα στην Ιερά Σύνοδο της Σερβίας που μπόρεσαν να διαβλέψουν την φωνή και την πορεία ενός Λαού ενωμένου για μια απαλλαγή από τα τετριμμένα πολιτικά. Η διατύπωσή στο άρθρο σας «Οικεία όλα αυτά και στη χώρα μας, με μια Ιερά Σύνοδο σε πλήρη ψυχική απόσταση από τον λαό, η οποία δεν ξέρει να ακούει αλλά μόνο να διδάσκει – και όχι πάντα σωστά…» είναι ορθότατη. Αυτά να βλέπουν οι Ιεράρχες μας που ζουν σε ένα άλλο κόσμο χωρίς να βλέπουν τις ανάγκες του Ελληνικού Λαού ζώντας στα μέγαρα με τους και συναγελαζόμενοι με την κάθε κρατική εξουσία…..
Το κλείσιμο σας π. Βασίλειε σωστό, αφυπνιστικό και προφητικό «Ταυτοχρόνως καθρεφτίζεται σε αυτό η αθλιότητα του ελληνικού κομματικού τοπίου, η ανεύθυνη αδράνεια της κοινωνίας μας (όπου δέκα χρόνια οικονομικής κρίσης δεν κατάφεραν να εισαγάγουν νέα πρόσωπα στην πολιτική), και η αποκαρδιωτική απουσία των εκκλησιαστικών ηγετών.»
Μακάρι ηγέτες πολιτικοί και εκκλησιαστικοί να ξυπνήσουν…
Άλλο ένα καμπανάκι. Θα το ακούσουν αυτοί που κοιμούνται;
Συγχαρητήρια υπέροχα τα όσα διάβασα.
Στην Ελλάδα θα είναι πάντα απροσδόκητη όσο οι πολίτες είναι στην πολυθρόνα.
Μεγάλη η προσφορά σας με τις δημοσιεύσεις σας στην Καθημερινή. Δόξα στον Θεό.
Ασφαλώς το διάβασα στην Καθημερινη και αγαπώ τον π. Β.Θ. Στην Ελλάδα αφήστε πολιτικούς και επισκοπους οι φοιτητές έχουν καμία αντιστοιχία με αυτούς της Σερβιας; Μπορούν να κάνουν το ίδιο ή μόνο καταλήψεις και τα ομοια; Αθαν. Κοττ.
Γενικά η κοινωνία της Σερβίας έχει περάσει από τις δύσκολες μέρες και ο κόσμος νέοι και μεγαλύτεροι έχουν ένα αγωνιστικό φρόνημα το οποίο δεν το έχει η κοινωνία μας. Πηγαίνοντας το πρωί της Κυριακής στην Εκκλησία βλέπω νεαρές με τα σούπερ μίνι και ένα μπουφάν ως την μέση με την κοιλιά έξω να φεύγουν από νεανικό στέκι κατά λεφούσια περπατώντας για το αυτοκίνητο τους αν και νέοι διαθέτουν (μετά λέει λεφτά δεν υπάρχουν) ή για ταξί να πάνε για ύπνο ως το απόγευμα νομίζω.. Το ίδιο και οι φερέλπιδες;;; νέοι μας. Αυτοί είναι παιδιά των οικογενειών μας που ζει σε μια χαλαρότητα. Αυτοί δεν μπορούν να κάνουν τίποτα καλύτερο από την διασκέδαση με τα χρήματα που παίρνουν από εμάς. Τι μπορώ να περιμένω από εμάς και τα παιδιά μας ένα τίποτα. Δεν γνωρίζω το εγχείρημα της νεανικής αυτής επαναστατικής πρωτοβουλίας των Σέρβων που θα κατάληξή αλλά για μας θα έλεγα ότι η φράση που αποδίδεται στον φιλόσοφο Χρήστο Γιανναρά είναι: «Η Ελλάδα πέθανε και τη σκοτώσαμε εμείς» είναι κάτι που μας πάει.
Ακριβώς αυτό που γράφει ο ανώνυμος σχολιαστής 17.11.26 στις 7.42 ! Με δική μου προσθήκη ως και άλλοτε την εξής. Και όλο αυτό μετά από 66 χρόνια διθυραμβικής στροφής στην πούρα Ορθοδοξία, με τις υψηλές θεολογίες, τις επιβλητικές πολύ αρχιερατικές τελετουργίες, τις γεροντικές εξάρσεις και πνευματικές πρωτοπορίες, τις ταχείες και απανωτές αγιοκατατάξεις και πολλά άλλα πανηγυρικά ... Και από κάτω η τυπικά ορθόδοξη ελληνική κοινωνία, αρκεί μιας ημέρας ειδησεογραφία, έντυπη, ραδιοφωνική, τηλεοπτική, διαδικτυακή για να καταλάβει κανείς σε τι χάος έχουμε βυθιστεί ! Τι να πει κανείς, δε μας πήγαιναν καλά τα "καταφύγια ιδεών" και ιδού τι βγήκε που περάσαμε αν περάσαμε και όσο περάσαμε στα ... "καταφύγια ακολουθιών" ! Χαιρετισμός αγάπης αοίδιμε φίλε και αδελφέ Χρήστο ! Αλλά και ευτυχώς, είσαι σ΄ Αυτόν που αίναι και ακούει. "Μέγα σου το Έλεος Κύριε". Και διαμηνύει μέσω Παύλου- Εκκλησίας στους αιώνες των αιώνων. "Ου-όπου- δε επλεόνασεν η αμαρτία, υπέρ επερίσευσεν η Χάρις". Μονο Εσύ μπορείς το κάτι της εξόδου, αλλά δεν ξέρω πότε. Ακόμη μια φορά θα έλεγα. "Δεν πάει άλλο ! Κάνε κάτι Κύριε ! Και αν μπορεί να λεχθεί από πλευράς μας, και μην αργείς ! Αθαν. Κοττ.
Δημοσίευση σχολίου