Παρασκευή 29 Μαΐου 2026

«Απαραίτητες» διευκρινίσεις για καλοπροαίρετους σκεπτόμενους - π. Θεοδόσιος Μαρτζούχος

«Απαραίτητες» διευκρινίσεις

για καλοπροαίρετους σκεπτόμενους

 π. Θεοδόσιος Μαρτζούχος

Στο φιλόξενο blog https://anastasiosk.blogspot.com/ δημοσιεύτηκε κείμενο, με αλλοιωμένο τίτλο... «ου μη γαρ το μυστηριον είπω», στο οποίο απάντησα παρουσιάζοντας την ψευδωνυμία και το παντελώς άσχετο των παραπομπών (δυο κανόνες της αγίας Πρώτης Συνόδου και ένα σχόλιο του Συμεών Θεσσαλονίκης) συμπεριλαμβάνοντας και την, εκτός τόπου και χρόνου, νοηματική ανατροπή της γνωστής Νεαράς του Ιουστινιανού για την... με δυνατή φωνή εκφορά των ευχών της Θ. Λειτουργίας και του Βαπτίσματος, από σχολιαστή ανώνυμο συμφωνούντα με τις απόψεις του άρθρου που σχολίασα.

Μετά ταύτα προέκυψαν 54 σχόλια, κάποια συμφωνώντας με το αρχικό άρθρο του π. Β. Μπακογιάννη και κάποια με τον αντίλογο. Εξ υστέρων αναρτήθηκε και άλλο άρθρο του π. Βασιλείου διαφωτίζον τους αναγνώστες για την έννοια του χωρίου Ματθ. 12,35 «Ο αγαθός άνθρωπος από τον καλό θησαυρό της καρδιάς του εκβάλλει αγαθά και ο πονηρός (δεν γράφει... κακός!) από τον πονηρό θησαυρό της καρδιάς του εκβάλλει πονηρά»... Όπερ έδει δείξαι ...!!!!

Είμαι όντως το ομολογώ πολύ πιο κακός απ’ όσο νομίζετε...! Εύχεσθε για μένα, παρακαλώ.

Σχολιασμός ... των σχολίων...

Α. Πώς γίνεται να... διαξιφιζόμαστε για την αλήθεια και να γράφουμε... ανώνυμα; Πώς γίνεται να είμαστε θαυμαστές των Αγίων Μαρτύρων και να μη λέμε το όνομά μας, στην γνώμη που εκφράζουμε χωρίς κινδύνους και προβλήματα!; Αυτό που είναι αυτονόητο στους αθέους... χάθηκε στους Χριστιανούς; Τι είδους ψυχολογική ανασφάλεια καλύπτει η ανωνυμία; Γίνεται να θέλω «να πω το σωστό» και να μην το υπογράφω; Πόσο μέγεθος έχει το θράσος μου να ζητώ να με αποδεχθούν και να μη θέλω να δείξω το πρόσωπό μου;

Β. Κάποιοι σχολιαστές φαίνεται ότι δεν διάβασαν καν την αντίρρηση.

Ευσεβείς θρησκευτικές αοριστίες σχοινοτενείς παραπομπές, που φυσικά είναι αδύνατον να παρατεθούν, κάνουν το θέμα ιδεολογική αντιπαλότητα, ενώ είναι θέμα ζωής. Η Λειτουργία είναι η Εκκλησία. Οι αντιλήψεις για την Λειτουργία είναι η Θεολογία. Αν η... πρόσβαση είναι μυστικιστική, είμαστε ξένοι προς Αυτόν που μας είπε να προσευχόμαστε λέγοντας... Πάτερ ημών...! Ξένος στο σπίτι σου; Με τον Πατέρα σου; Να «μην ακούς» τι του λες και τι σου λέει;

Έρχεται και ο σοφός καθηγητής Ιω. Φουντούλης που κάποιοι τον φαντάζονται συμφωνούντα με την μη έκφωνη ανάγνωση των ευχών (το... ανέκδοτο της περίπτωσης), και μας επισημαίνει: «Είναι σαφές ότι και πριν γραφούν ακόμα οι ευχές της Λειτουργίας και μετά την καταγραφή τους λέγονταν πάντοτε εις επήκοον του λαού. Και μόνον η ευχή της Αναφοράς, το καίριο αυτό στοιχείο της Λειτουργίας αποτελεί το σοβαρότερο επιχείρημα. Είναι εκτενέστατη, έχει διαλογική μορφή μεταξύ λειτουργού και λαού, επ’ ουδενί είναι δυνατή η κάλυψή της από τις απαντήσεις του λαού, που είναι σύντομες και προϋποθέτουν την ιερατική ευχή, όπως και η συνέχεια της ιερατικής ευχής προϋποθέτει την απάντηση του λαού». ( Ιω. Φουντούλη, Απαντήσεις εις Λειτουργικάς απορίας, αριθμ. 553)

 «Μη τις των κατηχουμένων, μη τις αμυήτων, μη τις των μη δυναμένων ημίν ΣΥΝΔΕΗΘΗΝΑΙ» (Θ. Λειτουργία αγ. Ιακώβου).

«Αποκαλυπτικό» των αντιλήψεων ΚΑΠΟΙΩΝ σχολιαστών σύμπτωμα είναι το γεγονός ότι αναρτήθηκε επίσης στο ίδιο blog και κείμενο-απόσπασμα του μεγίστου θεολόγου του εικοστού αιώνα, του π. Γεωργίου Φλορόφσκι «Ορθόδοξος Λατρεία. Μυστήρια και κοινή λατρεία», από την έκδοση μελετών του, «Θέματα Ορθοδόξου Θεολογίας» Εκδ. ΑΡΤΟΣ ΖΩΗΣ. Αυτό ΚΑΝΕΙΣ δεν το σχολιάζει...! Ενδεικτικό της αναζήτησης της αληθείας...!!

Γ. «Εγκαλούμαι» (δεν το παρεξηγώ ούτε διαμαρτύρομαι γι’ αυτό) από κάποιους για επιθετικό ύφος... για αντιπαλότητα... για αφοριστικό ύφος... για οξύτητα... για ειρωνεία... για θυμικό φορτίο!!

Αγαπητοί αδελφοί έχετε δίκιο.

Έπρεπε να είμαι ήπιος στους τρόπους και μόνο στα επιχειρήματα δυνατός! Σε ένα βαθμό συνειδητοποιώ την ευαισθησία του λάθους μου. Ευχηθείτε να μεγαλώσει ο βαθμός συνειδητότητας. Να γίνω λιγότερο κακός. Αυτή είναι η δυσκολία της χριστιανικής ζωής. Πώς να λιγοστέψεις το ορατό και το ανεπίγνωστο κακό, που υπάρχει μέσα σου! Ευχαριστώ ειλικρινά.

Όμως σε διχογνωμίες και κόντρες απόψεων, όταν κάποιοι κάνουμε ρητορική μετάθεση του θέματος, αναφερόμενοι όχι στο θέμα επί της ουσίας, αλλά στους τρόπους του συνομιλητή, τότε, με συγχωρείτε, κατεβάζουμε κατακόρυφα το επίπεδο της συζήτησης!

Η υπόθεση γίνεται... τυπική σοφιστεία, που αν κάτι τέτοιο τελικά το αποδεχτούμε, ως τρόπο συζήτησης και αναζήτησης της αλήθειας και του σωστού, τα ουσιαστικά θέματα θα καταλήξουν... αδιάφορο απολαυστικό απογευματινό τσάι, με καλούς τρόπους, σε κάποιο «καθώς πρέπει θρησκευτικό σαλόνι» της high Society...!!

Συγχωρέστε με... δεν το «φιλοδοξώ»!

Δ. Επεξηγώντας το τραγικό φαινόμενο του κληρικαλισμού [επιβεβαίωση η... «θεόπνευστη» απόφαση των Κυπρίων Ιεραρχών να αποκλείσουν τον λαό από την εκλογή των ποιμένων τους... και η αφασική έλλειψη αντίδρασης του (λογικού;) ποιμνίου] στο κείμενο ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΛΛΟΙΩΣΗ έγραφα:

«Και από την άλλη, ένας σπιριτουαλιτίστικος φασισμός επιβολής νεοφερμένων διδασκάλων υπακοής και γεροντισμού, που "πουλάει" πνευματικότητα και διδάσκει την "ανεγκέφαλη" πίστη και την δια του... γέροντος σωτηρία!! Υπόθεση στην οποία συντείνουν και η κατά συρροή αγιοποιήσεις!!»

Κάποιοι πολυευλαβείς σκανδαλίσθηκαν! Φοβήθηκαν μήπως εισακουσθούν τα λεγόμενά μου και τους απαγορευθεί να παίρνουν χώμα από τάφους και να προσκυνάνε αντικείμενα–φετίχ... Δυστυχώς εφοβήθησαν φόβον (ο οποίος ατυχώς)... ουκ εστιν εις τον αιώνα φόβος!!

Οι αγιοποιήσεις είναι ΑΛΛΟΤΡΙΟ ήθος για την Εκκλησία του Χριστού. Την αγιοποίηση την κάνει de facto ο Χριστός, όχι de jure οι εκκλησιαστικές διοικήσεις!!

Στην Ορθόδοξη Εκκλησία δεν υφίσταται (έστω και αν «ενεργείται»!!!) αναγνώριση των αγίων. Οι άγιοι είναι άγιοι οι ίδιοι, από την θυσία, (μαρτυρίου ή συνειδήσεως) της ζωής τους και κατά την δωρεά του Θεού. Η αγιότητα τους και τα θαύματά τους δεν εξαρτώνται από την εκκλησιαστική αναγνώριση.

Η Εκκλησία απλώς αποδέχεται την πραγματικότητα και συμμορφώνεται προς αυτή με την καταγραφή στα Δίπτυχα.

Η καταγραφή στα Δίπτυχα είναι έργο των υπευθύνων της Εκκλησίας. Αλλοίμονο αν ο καθένας που έχει το δικαίωμα να μνημονεύει όποιους θέλει ως αγίους μπορούσε να τους καθιερώνει για το όλο Σώμα της Εκκλησίας! Αλλά αλλοίμονο επίσης αν, για λόγους σκοπιμοτήτων και ανθρωπαρέσκειας, οι υπεύθυνοι εκκλησιαστικοί πατέρες υπερβάλλουν δημαγωγώντας και φθείροντας τελικά τα κριτήρια θεολογικής γνησιότητας.

Οι όντως άγιοι δεν χρειάζονται ούτε ανακήρυξη, ούτε αναγνώριση. Οι χριστιανοί όμως χρειάζονται σαφή κριτήρια και πρότυπα υγιή για την ενδυνάμωση της δικής τους πορείας προς την ομοίωση με τον Χριστό, τον μόνον όντως Άγιο.

 (Συναγωγή από το έργο του Μακαρίου Μητροπολίτου Μελετίου Καλαμαρά , ΑΓΙΟΛΟΓΙΑ, Εκδ. ΙΩΝΑΣ)

Γράφει σωστότατα ο καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών π. Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος:

«Αλλ’ ενώ η πράξη η ορθόδοξη επικρατούσε γενικώς, επρόκειτο να εισαγάγει τη ρωμαιοκαθολική πράξη αναγνώρισης των αγίων, πατριάρχης, που αγωνίστηκε μ’ όλη του τη δύναμη κατά της διείσδυσης των Ιησουιτών στην Ανατολή! Ο Κύριλλος Λούκαρις, ο μεγάλος αλλ’ όχι αμέμπτως ορθόδοξος, "ανεκήρυξε" όσιο το θαυματουργό ασκητή της Κεφαλλονιάς Γεράσιμο, στου οποίου τις πρεσβείες πρόστρεχαν οι πιστοί και όσο ζούσε και αμέσως μετά το θάνατο. Έτσι αρχίζει να εισέρχεται στην Ορθόδοξη Εκκλησία η δυτική πράξη. Εμείς φυσικά δεν έχομε τα προσόντα των δυτικών: την πειθαρχία, την τάξη και τη νομική συνέπεια. Χάσαμε άρα τα πάτρια χωρίς να κερδίσουμε κάτι από τη δυτική σοβαρότητα. Σε μεγάλο νησί του Αιγαίου και στην Ανατολική παρειά της Αττικής με όνειρα μερικών ευσεβών ανακαλύφτηκαν οστά ανθρώπινα. Στα όνειρα φανέρωσαν οι τέως άγνωστοι άγιοι πότε και πώς μαρτύρησαν, σε ποια πόλη της Γαλλίας σπούδασαν και πολλές λεπτομέρειες του επί γης βίου τους. Η θρησκευτική λαογραφία είναι από κάθε άποψη αξιοσπούδαστη, ιδίως όταν δείχνει, τι από την αρχαία ελληνική λατρεία και θρησκεία έχει νόημα...

Όταν όμως η πρωτόθρονη Εκκλησία ανάμεσα στις Ορθόδοξες προβαίνει στην «επίσημη ανακήρυξη» αυτών των νεομαρτύρων, των οποίων την ύπαρξη εγγυώνται τα ενύπνια ευφάνταστων ευσεβών, αποδεικνύει ότι δεν αντέγραψε ακριβώς τη μέθοδο την αυστηρότατη της πρεσβυτέρας Ρώμης, η όποια ζητεί θετικές αποδείξεις, προκειμένου ν’ "ανακηρύξει" άγιο»!!

π. Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος,

Για τη διακήρυξη των Αγίων
Περ. ΣΥΝΑΞΗ, τευχ. 102/2007, σελ. 22 

Ένα συμβάν στην ιστορία της Εκκλησίας και της ζωής του αγίου Κυρίλλου Πατριάρχη Αλεξανδρείας, αποδεικνύει περίτρανα την αλληλοσυσχέτιση, που πρέπει να υπάρχει, και να έχει για τα τέτοια θέματα και ο κλήρος και ο χριστιανικός λαός. Αρχιερατεύοντος του Κυρίλλου ο έπαρχος Αλεξανδρείας Ορέστης, λιθοβοληθείς από τον μοναχό Αμμώνιο ως... φίλα προσκείμενος στους ειδωλολάτρες(!!), τον ταλαιπώρησε τόσο πολύ ανακρίνοντάς τον, ώστε ο μοναχός πέθανε! Ο Κύριλλος ενταφίασε το σώμα του μοναχού σε ναό και τον αποκάλεσε «θαυμάσιο μάρτυρα» και διέταξε να εγκωμιάζεται και να τιμάται ως άγιος, αποθανών εις τον αγώνα υπέρ της ευσεβείας!! Όμως «οἱ σωφρονοῦντες χριστιανοί δέν ἀπεδεχθησαν τήν περί τούτου Κυρίλλου σπουδήν», γιατί ξέρανε ότι εκ προπετείας του πέθανε ο μοναχός και όχι από πίεση να αρνηθεί τον Χριστό. Μετά από αυτή τη στάση των... σωφρονούντων χριστιανών, ο Κύριλλος σιγά-σιγά με σιωπή παρέπεμψε το θέμα «στα αζήτητα»!!!

Ατυχώς σήμερα λείπουν οι σωφρονούντες χριστιανοί, που θα γίνουν ανάχωμα των σκοπιμοτήτων... και θα στείλουν στο... αρχείο υποθέσεις ασαφείς θολές και νοσηρές, διατρανώνοντας το θεολογικό κριτήριο, ότι τον μάρτυρα τον αναδεικνύει, όχι απλώς ο θάνατος, αλλά η αιτία θανάτου! Και τον όσιο τα θαύματα τα διαπιστωμένα και όχι οι ευσεβείς απάτες!!

Οι Άγιοι ενυπάρχουν και στους κληρικούς και στους μοναχούς και στους εγγάμους χριστιανούς. Δεν είναι αποκλειστικότητα των δυο πρώτων κατηγοριών. Για την Αγιότητα δεν επαρκούν τα κριτήρια: καλός και ευσεβής κληρικός, ούτε καλός άνθρωπος! Αυτά φτάνουν για την σωτηρία. ΑΛΛΟ όμως σωτηρία και ΑΛΛΟ αγιότητα! Τέλος!

Εύχεσθε περί εμού αδελφοί.

π. Θεοδόσιος

11 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

Συνεχίζεται το πινγκ πονγκ των παρεμβάσεων,άρθρων σχολίων!

Ανώνυμος είπε...

Δεν νομίζω ότι υπάρχουν πολλοί καλοπροαίρετοι ούτε σκεπτόμενοι. Ακολουθούν γραμμές που δίνει ο ‘’γέροντας’’ και τοιουτοτρόπως ούτε γάτα ούτε ζημιά. Αυτός είναι ο παιδαγωγός τους.

Ανώνυμος είπε...

Ξεκάθαρες νηφάλιες και τεκμηριωμένες κουβέντες. Για τον π. Θεοδόσιο ήταν κόπος για μας ωφέλεια.

Ανώνυμος είπε...

Και ο π. Θεοδόσιος την γραμμή του Γέροντος του Μελετίου ακολουθεί.
Το ίδιο πιθανόν να κάνουν και άλλοι.
Δεν είναι κακό αυτό, αρκεί βέβαια
ο Γέροντας να έχει Φωτισμό.

Ανώνυμος είπε...

Πείτε τα, πατέρα Θεοδόσιε!!! Βολοδέρνουμε μεθ δεν ξέρουμε πραγματικά τι να πιστέψουμε πια…
Μ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ

Ανώνυμος είπε...

Για όλα μπορώ να συμφωνήσω, για υπερβολές, για πολλα.
Όμως αναφυεται ένα σοβαρό ερώτημα:
Είναι ή δεν είναι άγιοι οι άγιοι Ραφαήλ, Νικόλαος και Ειρήνη και οι λοιποί της Λέσβου, όπως και ο άγιος Εφραίμ της Νεας Μακρης;
Υπήρξαν θαύματα ή όχι;
Αν υπάρχουν, τοτε προς τι η αμφισβήτηση;
Αν δεν υπάρχουν, τότε έχουμε θεομπαιξια η οποία δεν καταγγελεται.
Όμως θαύματα υπάρχουν, όχι επειδή το λένε τα προσκυνήματα, αλλά επειδή το λένε οι πιστοί.
Οπότε παρέλκει ο λόγος περί ανθρωπίνων οστών και ενυπνιων.

Ανώνυμος είπε...

Ενδιαφέρουσα μελέτη για περεταίρω έρευνα: https://www.academia.edu/167827294/%E1%BC%A9_%CE%B5%E1%BC%B0%CF%82_%E1%BC%90%CF%80%CE%AE%CE%BA%CE%BF%CE%BF%CE%BD_%E1%BC%80%CE%BD%CE%AC%CE%B3%CE%BD%CF%89%CF%83%CE%B7_%CF%84%E1%BF%B6%CE%BD_%CE%BC%CF%85%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%BA%E1%BF%B6%CE%BD_%E1%BC%B9%CE%B5%CF%81%CE%B1%CF%84%CE%B9%CE%BA%E1%BF%B6%CE%BD_%CE%95%E1%BD%90%CF%87%E1%BF%B6%CE%BD_%CF%84%E1%BF%86%CF%82_%CE%9B%CE%B5%CE%B9%CF%84%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%B3%CE%AF%CE%B1%CF%82_%E1%BC%80%CF%80%CF%8C_%E1%BC%90%CE%BC%CF%80%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%B9%CE%BA%E1%BF%86%CF%82_%E1%BC%80%CF%80%CF%8C%CF%88%CE%B5%CF%89%CF%82?email_work_card=title

Ανδρέας είπε...

Σεβαστέ π. Θεοδόσιε

Σε κάθε εκκλησιαστική και θεολογική συζήτηση, το πρόβλημα του ύφους δεν μπορεί να θεωρείται απλώς ζήτημα ευπρέπειας. Ο τρόπος του λόγου έχει θεολογικό και ποιμαντικό βάρος, διότι δείχνει αν η αλήθεια μαρτυρείται με το ήθος της Εκκλησίας ή αν κινδυνεύει να μετατραπεί σε όργανο αντιπαράθεσης. Όταν μάλιστα ο θεολογικός λόγος εκφέρεται από ιερέα, δεν έχει τον χαρακτήρα απλής ιδιωτικής γνώμης ή ακαδημαϊκής αντιπαράθεσης. Συνδέεται με ποιμαντική διακονία. Γι’ αυτό ο τρόπος του λόγου έχει αυξημένο βάρος: δεν αρκεί να είναι ισχυρό το επιχείρημα· χρειάζεται να φανερώνεται και το θεραπευτικό ήθος της Εκκλησίας.
Το Ευαγγέλιο μάς υπενθυμίζει ότι ο διάλογος χρειάζεται μεγάλη νήψη. Όταν τίθεται ενώπιον μας μια αλήθεια που μας δυσκολεύει, υπάρχει πάντοτε ο κίνδυνος να μη σταθούμε με ηρεμία στην ουσία της, αλλά να μεταφέρουμε το βάρος στο πρόσωπο, στην επάρκεια ή στον τρόπο εκείνου που μιλά. Αυτό μπορεί άλλοτε να είναι πράξη διάκρισης και άλλοτε τρόπος αποφυγής της αλήθειας που μας καλεί σε αυτοέλεγχο. Το «Σὺ ἐν ἁμαρτίαις ἐγεννήθης ὅλος, καὶ σὺ διδάσκεις ἡμᾶς;» μπορεί να λειτουργήσει όχι ως κατηγορία προς κάποιον, αλλά ως ευαγγελική υπενθύμιση για όλους μας: η αναζήτηση της αλήθειας χρειάζεται ταπείνωση, προσευχή και προσοχή, ώστε η επίκληση της τάξης, της γνώσης ή της αυθεντίας να μη μας απομακρύνει από το φως που καλούμαστε να δεχθούμε.
Από την άλλη όμως, πατερικά, όταν το θέμα είναι η αναζήτηση της εκκλησιαστικής αλήθειας, η αναφορά στον τρόπο δεν είναι κατ’ ανάγκην σοφιστία. Μπορεί να είναι σοφιστία μόνο όταν χρησιμοποιείται για να αποφύγουμε την ουσία. Όταν όμως ο τρόπος φανέρωσης τραυματίζει την αλήθεια, τότε η κριτική στον τρόπο είναι μέρος της ίδιας της αναζήτησης της αλήθειας.
Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, στο «ἐν πνεύματι πραότητος» του Αποστόλου Παύλου, δεν βλέπει απλή ευγένεια, αλλά πνευματικό όρο της διόρθωσης. Ο Απόστολος δεν λέει «τιμωρήστε» ούτε «κρίνετε», αλλά «διορθώστε». Και προσθέτει το «σκοπῶν σεαυτόν», για να μη μετατραπεί ο ελεγκτής σε υπερήφανο κριτή. Άρα το ερώτημα δεν είναι μόνο: «είναι σωστό αυτό που λες;» Είναι και: «το λες με θεραπευτικό φρόνημα ή με τρόπο που κινδυνεύει να υπηρετήσει το θυμικό;»
Βέβαια, η πραότητα του Χριστού δεν σημαίνει άρνηση κάθε αυστηρού ελέγχου. Ο ίδιος ο Χριστός καθαρίζει τον Ναό με φραγγέλλιο· άρα υπάρχει και άγιος ζήλος, υπάρχει και προφητική αυστηρότητα. Όμως το φραγγέλλιο του Χριστού δεν είναι έκρηξη εμπάθειας, αλλά καθαρός και αναμάρτητος ζήλος για τον οίκο του Πατρός. Δεν είναι θυμός πληγωμένου εγωισμού, ούτε ρητορική συντριβή του άλλου, αλλά φανέρωση της αγιότητας του Θεού. Στις διαμάχες με κακοδοξίες οι Πατέρες δεν είναι άνευροι ούτε αόριστα διαλλακτικοί. Είναι ανυποχώρητοι στην αλήθεια, γιατί γνωρίζουν ότι η πίστη δεν είναι θεωρητική γνώμη, αλλά οδός σωτηρίας. Η πραότητά τους όμως δεν βρίσκεται αναγκαστικά στην ηπιότητα των λέξεων, αλλά στο εσωτερικό ήθος του λόγου: στην απουσία ιδιοτέλειας, στην αγάπη προς την Εκκλησία, στον πόνο για τον πλανώμενο και στην επιθυμία της θεραπείας. Γι’ αυτό η πατερική αυστηρότητα δεν μπορεί να μετριέται μόνο εξωτερικά, από το πόσο δυνατές είναι οι εκφράσεις. Χρειάζεται διάκριση. Άλλο ο λόγος που γεννιέται από καθαρό ζήλο και αποβλέπει στη σωτηρία· άλλο ο λόγος που, έστω και χωρίς πρόθεση, κινδυνεύει να τροφοδοτήσει πάθη στον ομιλητή ή στον ακροατή. Το πρώτο είναι παρρησία της αλήθειας. Το δεύτερο χρειάζεται προσοχή και κάθαρση.
Ποιος όμως είναι ικανός να λύσει τις σφραγίδες του βιβλίου της κάθε ψυχής και να διερευνήσει τα μύχια βάθη της; Γι’ αυτό δεν μπορούμε εύκολα να αποδίδουμε εμπάθεια σε πρόσωπα ή να κρίνουμε την εσωτερική τους πρόθεση. Μπορούμε όμως να επισημαίνουμε τον πνευματικό κίνδυνο: ότι ένας οξύς, ειρωνικός ή απαξιωτικός λόγος, ακόμη κι αν ξεκινά από ζήλο για την αλήθεια, μπορεί να εκτραπεί από το ήθος του Χριστού.

Ανδρέας είπε...

Ο άγιος Ισαάκ ο Σύρος πηγαίνει ακόμη βαθύτερα. Ρωτά, με το πνεύμα της διδασκαλίας του, αν ο ζήλος ήταν ο κατάλληλος τρόπος να διορθωθεί η ανθρωπότητα, γιατί ο Θεός Λόγος ντύθηκε σάρκα με πραότητα και ταπείνωση για να επιστρέψει τον κόσμο στον Πατέρα; Και γιατί ανέβηκε στον Σταυρό για τους αμαρτωλούς; Εδώ βρίσκεται το κέντρο: η Ενανθρώπηση δεν αποκαλύπτει μόνο ποια είναι η αλήθεια, αλλά και πώς φανερώνεται η αλήθεια. Οι Πατέρες πολέμησαν την κακοδοξία, αλλά το μέτρο της ομολογίας τους δεν είναι απλώς η μαχητικότητα. Είναι το σταυρικό φρόνημα. Ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής δεν «νίκησε» επειδή έγραψε δυνατά επιχειρήματα· μαρτύρησε, υπέμεινε, ακρωτηριάστηκε, έπαθε για την αλήθεια. Ο άγιος Γρηγόριος Παλαμάς δεν υπερασπίστηκε μια ιδεολογία, αλλά την εμπειρία της θεώσεως, μέσα από ησυχαστικό ήθος. Άρα μπορεί να υπάρχει αυστηρός λόγος. Αλλά ο λόγος αυτός πρέπει να έχει μέσα του Σταυρό. Ο άγιος Ισαάκ μάς λέει ουσιαστικά: η ανθρωπότητα δεν σώθηκε επειδή ο Θεός είχε δίκιο εναντίον της· σώθηκε επειδή ο Δίκαιος σταυρώθηκε υπέρ των αδίκων.
Επομένως, στην εκκλησιαστική διαμάχη δεν αρκεί να έχει κανείς σωστό επιχείρημα. Πρέπει να φανερώνει, όσο μπορεί, και τον τρόπο του Σταυρού. Διαφορετικά ο ζήλος για την αλήθεια κινδυνεύει να χάσει το ήθος με το οποίο η ίδια η Αλήθεια έσωσε τον κόσμο. Ο Χριστός δεν φανέρωσε την αλήθεια ως ρητορική νίκη, ως επιβολή ή ως συντριβή του αντιπάλου. Τη φανέρωσε σωτηριολογικά: με ταπείνωση, μακροθυμία, αγάπη και σταυρικό πόνο. Άρα ο θεολογικός λόγος που επικαλείται την αλήθεια, αλλά χάνει το ήθος της Ενανθρωπήσεως, δεν είναι απλώς «λίγο άκομψος». Κινδυνεύει να φανερώσει την αλήθεια με τρόπο ξένο προς την ίδια την Αλήθεια.

Ανώνυμος είπε...

Κουράστηκα με τις έριδες. Εσείς όχι;

Ανώνυμος είπε...

Περιμένω απ όσους υποστηρίζουν οτι οι ευχές να λέγονται εκφώνως να παρουσιάσουν ντοκομέντα σαν του 29 Μαΐου 2026 στις 2:08 μ.μ., όσα λένε ειναι δικές τους αστήρικτες απόψεις