ΣΑΡΑΝΤΑ ΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ - ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΤΤΑΔΑΚΗΣ

ΣΑΡΑΝΤΑ  ΕΝΑ  ΧΡΟΝΙΑ  ΠΡΙΝ  ΚΑΙ  ΜΕΤΑ  

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ  ΚΟΤΤΑΔΑΚΗΣ

       Χθες Σάββατο, 15 Αυγούστου 2026, η  Μεγάλη Θεομητορική Γιορτή, η Κοίμηση  της Παναγίας Θεοτόκου Μαρίας … Μετά τον Εκκλησιασμό και τα πανίερα λοιπά τρέχω, παίρνω ως τακτικά την εφημερίδα, «Η Καθημερινή». Όπου εξώφυλλο και σελίδα 18 τραβάει την προσοχή μου φωτογραφία, υπέροχη προσωπική έκπληξη. «Άγιο Όρος, 1987, και Στέλιος Ράμφος,  π. Αρτέμιος, και Χρήστος Μαρσέλλος. Το τρίτο πρόσωπο είναι-δεν είναι, δεν μπορεί, οπωσδήποτε είναι εκείνος ο τότε ήρεμος, στοχαστικός, ενδιαφέρον, σαράντα ένα χρόνια πριν,  τελειόφοιτος μαθητής μου της Ιωνιδείου Προτύπου-Πειραματικής Σχολής Πειραιά.

    Μου είχε εγχειρίσει ένα απλό μικρό ιδιόχειρο τεύχος, και κάπου το έχω κρατημένο αυτό. Ψάχνω, το βρίσκω, διαβάζω την αφιέρωση-με δυσκολεύει πολύ ο τρόπος-τύπος γραφής. «Μετάφραση ποιήματος του Παύλου Κλωντέλ εκπονηθείσα και «συρμαιογραφηθείσα»*για το Θεολόγο Καθηγητή Α. Κοτταδάκη από τον μαθητή του Χ. Α. Μαρσέλλο. Πάσχα ͵͵αϡπε, 1985. Άξιος θαυμασμού νέος για όλα όσα βγαίνουν ακόμα και ως εδώ. Πράγμα που επικυρώνεται μέσα μου βλέποντας τον δυο χρόνια μετά, στη φωτογραφία στο Άγιο Όρος με Ράμφο και Αγιορείτη Κληρικό.

******   ***   ******

       Διό θεωρώντας πως έχουν κάποιο ευρύτερο ενδιαφέρον όλα τα σχετικά, τα παραθέτω ως τα διαβάζω στην «Καθημερινή» με τη σειρά. Και πρώτα τις δυο υπέροχες ρήσεις του αοίδιμου Μεγάλου Στοχαστή Στ. Ράμφου-φωτογραφία στο πρωτοσέλιδο. «Ο Θεός είναι η δίψα σου για το αλλιώς» ! Και η συναγόμενη από αυτό ομολογία !  «Η ζωή είναι σκοτεινή για όποιον δεν βλέπει το αλλιώς». Και την τρίτη ευθύβολη, και τίμια, και από ειλικρινή αγάπη γι αυτό που κατά τη γνώμη του οφείλει να γίνει και να είναι η Ορθοδοξία σήμερα-Φωτογραφία σελίδας 18. «Για ν’ ανταποκριθεί η ορθόδοξη Εκκλησία στα νέα δεδομένα θα πρέπει να γίνει πιο ανθρωποκεντρική, να απομακρυνθεί από τον εθνοκεντρισμό των δυο τελευταίων αιώνων και τον αυτοκρατορικό οικουμενισμό των άνισων μεταξύ τους λαών».

     Αλλά και την άλλης τάξεως και θέματος πνευματική προσέγγιση επίσης Στ. Ράμφου που διαβάζω πολύ δύσκολα ως «συρμαιογραφημένη»-στο ιδιόγραφο μικρό τεύχος από τον λίαν αγαπητό τότε τελειόφοιτο, νυν πια βρείτε ποιας ηλικίας κ. Χρήστο Μαρσέλλο και τι. «Με την Ανάσταση ο θάνατος σώζει. Μόνο η πίστη στην Ανάσταση μας δίνει δύναμη πραγματικά δημιουργική, διότι εμφυσά παντού την ζωοποιό πνοή της αγάπης. «Παντού» θα πει: Στο θνητό σώμα και όχι στην αθάνατη ψυχή. Το χοϊκό σώμα πεθαίνει και ανασταίνεται. Δεν πεθαίνει η άυλη ψυχή. Ή αλλιώς : Η ψυχή δεν πεθαίνει, όταν το σώμα ανασταίνεται, όταν δηλαδή, εμποτισμένο από την ενέργεια του πνεύματος παραδίδεται άνευ όρων σ’ αυτό που μας ξεπερνά ή που μας φανερώνεται στο θαύμα». Στ. Ράμφος.

*******   ***   ******

 

Η ΝΥΧΤΑ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ
Παύλου Κλωντέλ
      Αυτό το ποίημα του μεγάλου Γάλλου πιστού Ρωμαιοκαθολικού ποιητή, μεταφρασμένο από τον τότε νεαρό τελειόφοιτο το έχει στο ιδιόχειρο τεύχος  «συρμαιογραφημένο», ευτυχώς και μη «συρμαιογραφημένο», σε κοινή γνωστή γραφή και αντιγράφω-παραθέτω εύκολα.
 
Στροφές  1-6.         
     Μέσα απ’ το χωρίς κουρτίνα παράθυρο, εδώ και ώρα βλέπω ένα μικρό άστρο να με φωτίζει.
     Δεν κοιμάμαι. Αλλά ανάμεσα Μεγάλο Σάββατο και Πάσχα η νύχτα δεν έγινε για να κοιμόμαστε.
    Τα βουνά και τα δάση περιμένουν, με κυκλώνουν με μιαν απορροή φωτός. Το γεμάτο φεγγάρι βήμα-βήμα υψώνεται, αναρτά το σεμνό του πρόσωπο.
     Το γεμάτο φεγγάρι ακίνητο λάμπει στο μέσον της αιωνιότητος.
Ευτυχισμένη νύχτα που μόνη γνωρίζει την ώρα που αναστήθηκε ο Ιησούς.
     Τίποτε δεν αντιστέκεται σ’ Αυτόν το νικητή. Κλειστές πόρτες περνά απ’ την άλλη πλευρά του τοίχου. Έτσι είναι που διαμέσον του χρόνου περνά, χωρίς να του ανατρέπει το ρυθμό.
     Δεν γνωρίζουμε ότι κάτι θα ’ρθει παρά μόνο όταν έχει έρθει. Μαθαίνουμε έξαφνα ότι ο Θεός αναστήθηκε.
     Αυτή η σιωπή όλων των αιώνων πριν από Εμέ, δεν υπήρχε τρόπος να συνεχιστεί.
 
Στροφές 6-11
       Δεν υπήρχε τρόπος να λέει κανείς για τη γη  που ρωτήθηκε : σωπαίνει.
 
Τ’ άστρα που ‘χουν δει το ένα το άλλο με θόρυβο βάλθηκαν να διηγούνται.
    Η γη έσπασε τη σιωπή, έξαφνα βάλθηκε να λέει αυτό που ξέρει.
   Ο ήλιος δεν ανέβηκε ακόμα : μένει μια ώρα αυτής της απέραντης μοναξιάς !
     Δεν υπάρχουν για να φυλάξουν το μνήμα παρά αυτά τα εκατομμύρια αρματωμένα άστρα που αγρυπνούν από τον Πόλο ως το Νότο.
 Και ξαφνικά μέσα στο σεληνόφως οι καμπάνες ένα πελώριο τσαμπί μέσα στο κωδωνοστάσι, οι καμπάνες στο μέσο της νύχτας, σαν από μόνες τους βάλθηκαν να σημαίνουν.
     Αυτό που λεν είναι ακατάληπτο. Μιλούνε όλες μαζί. Αυτό που τις εμποδίζει να μιλήσουν είν’ η αγάπη, η έκπληξη της Χαράς.
     Δεν είναι ένας αδύναμος ψίθυρος, δεν είν’ αυτή η φωνή μέσα μας που αρχίζει να συγκινεί !
     Είναι η χριστιανική καμπάνα προς τους τέσσερις ορίζοντες που ηχεί συγχρονισμένα.
 
Στροφές  17-22    
     Εσείς που κοιμάστε καθόλου μη φοβάστε, γιατί είναι αλήθεια πως νίκησα το θάνατο ! (Φωνή Κυρίου)
    Ήμουν νεκρός και αναστήθηκα στην ψυχή και στο σώμα.
   Ο νόμος του χάους έχει νικηθεί, και ο Τάρταρος έχει ταπεινωθεί.
Η γη που μέσα σ’ ένα παραλήρημα από καμπάνες δονείται την Ανάστασή μου σας γνωστοποιεί !
       Γυναίκες τι γυρεύετε στο Τάφο; Μα όχι ! Δεν έχετε ν’ ασχολείστε μ’ αυτόν !
    Τα σάβανα είναι σε μια γωνιά κουβαριασμένα, κι ο Ιησούς ζει. Δεν είναι πια εδώ !
     Η ψυχή μου με τη σειρά της απ’ τον τάφο αποσπάται με ένα γέλιο ξέφρενο ! (μονόλογος του ποιητή). 
    Κι εγώ νίκησα το θάνατο, και πιστεύω στο Σωτήρα μου Ιησού !
    Στο κέντρο του Μοναστηριού ολομόναχος σκέφτεται, ο έξοχος νυχτοφρουρός ησυχάζει με δέος.
      Είν’ η σειρά όλων των Εκκλησιών εκεί κάτω ν’  αποκριθούν μέσα στο φως του ηλίου που ανατέλλει.
     Η μία κατόπιν της άλλης εγείρονται διαδοχικά, και τις ακούω να βουλεύονται μέσα στη νύχτα.
    Για κάθε άστρο που σβήνει ένας Αμνός ανίσταται !»

Αθανάσιος Κοτταδάκης

 

• Συρμαιογραφώ-χαράζω γράμματα (ποία … χειρ της εκείνου δεξιάς μουσικώτερον εσυρμαιογράφησεν»-Θεοδ. Στουδίτης. Παπ. Λαρ. Μπριτ.

           Συρμαιογραφώ άνωθεν των γραμμάτων χαρακώνω χρυσά και αργυρά γράμματα, από άλλο Λεξικό.