Σάββατο 21 Νοεμβρίου 2026

Εἶσαι ἀνεκτικός; - Μητροπολίτου Φλωρίνης π. Αὐγουστίνου Καντιώτου

 Εἶσαι ἀνεκτικός;

Μητροπολίτου Φλωρίνης π. Αὐγουστίνου Καντιώτου

«…Μετὰ μακροθυμίας, ἀνεχόμενοι ἀλλήλων ἐν ἀγάπῃ» (Ἐφ. 4,2)

Δοξάζω τὸ Θεό, ἀγαπητοί μου, ποὺ ἦρθα στὴν ἐκκλησία αὐτή.
Θ
ὰ μιλήσω στὸν ἀ­πόστολο (βλ. Ἐφ. 4,1-7). Εἶνε μία περικο­πὴ ἀπὸ τὴν πρὸς Ἐφεσίους ἐπιστολὴ τοῦ ἀ­ποστόλου Παύ­λου, ποὺ τὴν ἔγραψε φυλακισμένος στὰ μπουντρούμια τῆς ῾Ρώμης. Μὲ τὰ λόγια του ὅμως αὐτὰ ὁ ἀπόστολος ἀ­πευθύνεται σήμερα καὶ σὲ ὅλους ἐμᾶς.
Τί λέει; Δίνει μι
ὰ συμβουλή, κάνει μιὰ ἔντονη προτροπή. Φωνάζει· Χριστιανοί, ἑ­νωθῆτε!
Μεγά­λο πρ
ᾶγμα καὶ ἀξιοζήλευτο ἡ ἑνότης. Σπάνιο ὅ­μως, δύσκολα ἐπιτυγχάνεται. Μπο­ροῦ­­με ἆραγε σήμερα νὰ τὸ κατορθώσουμε;
Ὅ,τι δὲν μπορεῖ κάποιος νὰ τὸ φτάσῃ μόνος, τὸ πλησιάζει βοηθούμενος καὶ ἑ­νω­­μένος μὲ ἄλλους ἀδελφούς του. «Ἐν τῇ ἑνώσει ἡ ἰ­σχύς», ποὺ ἔλεγαν οἱ παλιοί.

Πῶς νὰ ἑνωθοῦμε; πῶς νὰ εἴμαστε ἑνωμένοι; Νά, ἂς πάρουμε παράδειγμα τὸ σῶμα μας.
Τ
ὸ ἀνθρώπινο σῶμα, δημιούργημα τοῦ Θεοῦ, εἶνε ἕνα ἀριστούργημα. Ἀποτελεῖται ἀπὸ δισεκατομμύρια μικρὰ – μικρὰ κύτταρα, τὰ ὁ­ποῖα συγκροτοῦν πλῆθος ἱστούς, ὄργανα καὶ μέλη, συναρμολογημένα ὅλα σὲ μία ἑνότητα. Ἔχει 206 ὀστᾶ, ἀπὸ τὸ κρανίο τῆς κεφαλῆς μέ­­χρι τὰ ἄκρα τῶν χεριῶν καὶ τῶν ποδιῶν. Ἔ­χει σάρκες (κρέας), μῦς, ποὺ ντύνουν ὅλο τὸ σκε­λετὸ καὶ ἀναλύονται σὲ ἶνες, ἑκατομμύρια καὶ δισεκατομμύρια μικρὲς κλωστές. Ἔ­χει ἀκόμη φλέβες καὶ ἀρτηρίες, ἕνα τέλειο ὑ­δραυλικὸ σύστημα μεγαλύτερο ἀ­πὸ τὸ δίκτυο ὑ­δρεύσεως τῶν Ἀθηνῶν! Ἔχει νεῦρα, σύστημα μὲ κέντρο τὸ νωτι­αῖο μυελὸ καὶ ἀπολήξεις ποὺ φτάνουν σὲ ὅλο τὸ σῶμα. Ἔ­χει τέλος ἔξοχα ὄρ­­γανα· καρδιά, πνεύμονες, νεφρά, στομάχι κ.ἄ..


Ἂν θαυμάζουμε τὰ ἐργοστάσια ποὺ κατασκευάζει ὁ ἄνθρωπος, πόσο πρέπει νὰ θαυμά­­­ζουμε τὸ ποίημα αὐτὸ τοῦ Θεοῦ τόσο γιὰ τὴν κατασκευὴ ὅσο καὶ γιὰ τὴ λειτουργία του; Ἂς ἀ­ναλογιστοῦμε τὸ συντονισμὸ καὶ τὴ συν­­εργασία ὅλων αὐτῶν τῶν μερῶν τοῦ ὀργανισμοῦ μας. Ὅπως λοιπὸν εἶνε ἑνωμένο τὸ σῶμα, ἔ­τσι νὰ εἶνε ἑνωμένη καὶ ἡ κοινωνία μας.
Τρόποι, ο
ἱ ὁποῖοι οἰκοδομοῦν τὴν ἑνότητα, εἶ­­νε αὐτὰ ποὺ ἀκοῦμε σήμερα στὸν ἀπόστολο· «Πα­­­ρα­κα­λῶ ὑ­μᾶς…», λέει, σᾶς παρακαλῶ· ἔ­τσι ἀρ­χίζει (Ἐφ. 4,1). Εἴδατε; ἕνας Παῦ­λος, καὶ πα­ρακαλεῖ!… Γενικὰ τὸ Εὐαγγέλιο σέβεται πάν­­το­τε τὴν ἐ­λευθερία τοῦ ἀν­θρώπου. «Με­τὰ πά­­­σης ταπεινοφροσύνης καὶ πραότητος, με­τὰ μα­­κροθυμίας», μὲ κάθε ταπεινοφροσύνη καὶ πρα­ότητα, μὲ μακροθυμία, ὑπομονὴ δηλα­δή (ἔ.ἀ. 4,2). Αὐτὸς ὁ τρόπος, ἐὰν τὸν ἀκολουθήσου­με ὅ­λοι, ὁδηγεῖ σὲ συμφωνία καὶ εἰρήνη. Τελει­ώνει ὅ­μως ἐδῶ τὸ ζήτημα; Ὄχι ἀκόμη.
Ὅταν ἐπιτευχθῇ σύμπνοια καὶ ἑνότης, στὸ ἑξῆς αὐ­τὴ χρειάζεται συντήρησι, προσπάθεια νὰ κρα­τη­θῇ, νὰ διαρκέσῃ· νὰ μὴν ἀφήσου­με τὰ πάθη νὰ τὴ διαλύσουν (ὅπως δυσ­τυ­χῶς συμβαί­νει συχνά), ἀλλὰ νὰ διατηρη­θῇ. Τί χρει­άζε­ται τότε; Χρει­άζεται κάτι ἄλ­λο, ποὺ θὰ προστατεύῃ τὴν εἰρήνη καὶ θὰ κάνῃ τὴν ἕ­νωσι διαρκῆ καὶ σταθερά. Ποιό εἶν᾽ αὐτό; Εἶνε μία λέξι· ἡ ἀνοχή. Τὸ λέει κι αὐτὸ σή­μερα ὁ ἀ­πό­στολος· «ἀνεχόμενοι ἀλλήλων ἐν ἀγάπῃ» (ἔ.ἀ. 4,1). Σ᾽ αὐτὸ λοιπὸν θέλω νὰ ἐπιμείνω περισσό­τερο. Ἐὰν θέλουμε νὰ ζήσουμε κα­τὰ τὸ Εὐαγ­γέλιο, πρέπει νὰ ἔχουμε ἀνοχή, νὰ μάθουμε νὰ ζοῦ­με ἀνεχόμενοι ὁ ἕνας τὸν ἄλλο μὲ ἀγάπη.

* * *

Ἐδῶ στὴ Γῆ, ἀγαπητοί μου, δὲν κατοικοῦν ἄγγελοι· κατοικοῦμε ἐμεῖς οἱ ἄνθρωποι. Μακά­­­ρι νὰ ἤ­μα­σταν ἄγγελοι· καὶ ὅ­πως οἱ ἄγγελοι στὸν οὐρανὸ δὲν ἔ­χουν ἔριδες καὶ διαπλη­κτι­σμούς, ἔτσι κ᾽ ἐμεῖς νὰ ζοῦ­με μὲ ἀγάπη καὶ ὁ­μόνοια. Εἴ­μαστε ὅμως ἄνθρωποι ἀτελεῖς· καὶ ὡς ἄνθρωποι ἔ­χουμε πολλὲς κακίες μὰ πολὺ λίγες ἀρετές.
Οἱ ἄνθρωποι δὲν εἶνε ὅλοι ἴδιοι· ὑπάρχει ποικιλία χαρακτήρων, ποὺ δὲν εἶνε ἡ ὥρα νὰ τοὺς ἀναλύσουμε ἐδῶ. Μὲ συντομία λέω, ὅτι ὑπάρχουν τύποι με­λαγχολικοί (τέ­τοιοι εἶνε συχνὰ παιδιὰ ἀλ­κο­ολικῶν γονέων) καὶ τύ­ποι εὔ­θυμοι, τύποι ὀρ­γίλοι καὶ τύποι εἰ­ρηνικοί, τύ­ποι εὐέξαπτοι καὶ τύποι γαλήνιοι, τύποι ὁ­μιλητικοὶ – φλύ­­αροι καὶ τύποι λιγόλογοι, τύποι καχύ­­ποπτοι καὶ τύποι ἀπονήρευτοι, τύποι ὑ­πο­κριταὶ καὶ τύποι εὐθεῖς – εἰλικρινεῖς, τύποι ἀ­κρατεῖς καὶ τύποι ἐγκρατεῖς, τύποι ἐ­γωπαθεῖς καὶ τύποι ταπεινόφρονες, τύποι ἀ­παιτητικοὶ καὶ τύποι ὀλιγαρκεῖς κ.λπ. κ.λπ..
Ὅλοι αὐτοὶ συμβιώνουμε μέσα στὴν κοινω­­νία. Γιὰ νὰ ἔχουμε λοιπὸν εἰρηνικὴ συμβί­ωσι, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἀμοιβαία ἀνοχή. Ἐὰν θέ­λῃς οἱ ἄλλοι νὰ ὑπομένουν τὰ ἐλαττώματά σου, πρέπει κ᾽ ἐσὺ νὰ ὑπομένῃς τὰ δικά τους ἐλαττώματα. Δυσκολίες ἀνακύπτουν ἤδη μέσα καὶ στὴ μικρὴ κοινωνία ποὺ λέγεται οἰκογένεια.
Παράδειγμα.
Ἦρθε στὴ μητρόπολι ἕνα ἀν­τρόγυνο ἀπὸ τὴν Πτολεμαΐδα καὶ ζητοῦσαν διαζύγιο. Ἡ γυναίκα ἔλεγε γιὰ τὸν ἄντρα της· –Αὐτός, σεβα­σμιώτατε, δὲν εἶνε ἄνθρωπος, εἶ­­νε διάβολος. –Ὅταν, παιδί μου, πρωτογνωριστήκατε ἔτσι τὸν ἔ­λεγες; –Ὄχι, παρεμβαίνει ὁ ἄντρας, τότε μὲ ἔλεγε ἄγγελο… Καταλάβατε; Λείπει ἡ ἀνοχή. Ὅπου ὑπάρχει ἀνοχή, σῴζον­ται σπίτια. Ἐνάρε­τες γυναῖκες κερδίζουν τοὺς ἄν­τρες τους καὶ ἐνάρετοι ἄντρες κερδίζουν τὶς γυναῖκες τους.
Γι
ὰ νὰ κρατηθῇ λοιπὸν ἡ οἰκογένεια, χρειάζεται νὰ ὑπάρχῃ ἀ­νοχὴ στὸ σπίτι· ἀμοιβαία ἀνοχὴ μεταξὺ τῶν συζύγων, μεταξὺ γονέων καὶ παιδιῶν, μεταξὺ νύφης καὶ πεθερᾶς. Στὸ σχολεῖο ἔπειτα. Ἐὰν οἱ διδάσκοντες καὶ οἱ διδασκόμενοι δὲν ἔ­χουν μεταξύ τους ἀνοχή, ἡ ἐκπαίδευσι δὲν προχωρεῖ. Στὴν ἐργασία ἐπίσης, ὁ ἐργοδότης νὰ ἀνέχεται τὸν ἐργαζόμενο καὶ ὁ ἐργαζόμενος νὰ ἀνέχεται τὸν ἐργοδότη· διαφορετικά, ἡ συνεργασία διακόπτεται. Στὴν κοινωνία πρὸ παντός· στὴ μικρὴ κοινωνία τῆς γειτονιᾶς (τοῦ διπλανοῦ καὶ τοῦ ἀ­πέναντι σπιτιοῦ), τοῦ χωριοῦ ἢ τῆς πόλεως, ἀλ­λὰ καὶ στὴ μεγάλη κοινωνία τῆς πατρίδος.
Κα
ὶ μόνο ὣς ἐκεῖ; Ἡ ἀνοχὴ εἶνε ἀναγκαία ὄχι μόνο στὰ ὅρια ἑνὸς κράτους, ἀλλὰ καὶ σὲ ὅλο τὸν κόσμο, στὴ διεθνῆ κοινότητα. Πόσοι πό­λεμοι ἔχουν τὸ ἔ­ν­αυσμά τους στὸν ἐγωισμό, στὴν ἀδικία, στὴν ἀκράτητη ἐπιθετικότητα καὶ ἁρπακτικότητα, δηλαδὴ στὴν ἔλλειψι ἀνοχῆς! Καὶ πόσοι ἄλλοι πόλεμοι ἔχουν ἀ­ποτραπῆ χάρι στὴν ἀνοχὴ ποὺ ἔδειξαν συνε­τοὶ καὶ δίκαιοι πολιτικοί! Ξέρετε πῶς λέγεται ἡ ἀνοχὴ στὴν πολιτική; Λέγεται ὕφεσις! Οἱ ἄδικοι ὅμως καὶ ἅρπαγες πολιτι­κοί, ἐνῷ μιλοῦν γιὰ ὕφεσι καὶ κόπτονται τάχα γιὰ τὴν εἰρήνη, ἑτοι­μάζον­ται γιὰ πόλεμο. Ἡ ἀνοχὴ λοιπὸν εἶ­νε ἀ­ρε­τή, σπουδαία ἀρετή. Δὲν τὴ βρίσκεις εὔ­κο­λα· σπανίζει, διότι ἀπαιτεῖ πνευματικὸ ἀγῶνα.
Ἐκεῖνος ποὺ ἔχει τὰ πρωτεῖα στὴν ἀρετὴ τῆς ἀνο­χῆς, ἐκεῖνος ποὺ δείχνει σὲ ὅ­λους μας τὴν ἄφθαστη ἀνοχή του εἶνε ποιός; Ὁ Θεός! Δὲν ὑ­πάρχει μέτρο συγκρίσεως στὴν ἀ­νοχή του. Ἐ­ὰν γιὰ κάθε ἁμαρτία ὁ Θεὸς μᾶς τιμωροῦσε, ποιός θὰ βρισκόταν ἀθῷος ἐπὶ τῆς γῆς; Μᾶς ἀνέχεται σκανδαλωδῶς. «Δόξα τῇ μακρο­θυ­­μίᾳ σου, Κύ­ριε· δόξα τῇ φιλανθρωπίᾳ σου, Δέσποτα· δόξα τῇ συγκαταβάσει σου, Ἅγιε», ἀ­κοῦμε τὴ Μεγάλη Ἑβδομάδα. Καὶ κάποιος ἐ­νάρετος γέροντας ἔλεγε μὲ συναίσθησι· «Δόξα τῷ ἀνεχομένῳ ἡμᾶς Θεῷ».
Ὅπως λοιπὸν ὁ Θεὸς μακροθυμεῖ καὶ ἀνέχεται, ἔ­τσι ἂς κάνουμε κ᾽ ἐμεῖς δείχνοντας ἀ-νοχὴ στὴν καθημερινὴ ζωὴ καὶ στὸν κύκλο τῶν ἀνθρώπων ποὺ συμβιώνουμε· στὶς ἀδυναμίες ποὺ δείχνουν οἱ γονεῖς, τ᾽ ἀδέρφια, οἱ συγγε­νεῖς, οἱ φίλοι, οἱ συνεργάτες, οἱ συνάνθρωποι, ὅλοι ὅσοι συναστρέφονται μαζί μας.

* * *

Πρὶν τελειώσω ὅμως, ἀδελφοί μου, εἶνε ἀ­νάγκη νὰ ὑπογραμμίσω μία σαφῆ διάκρισι. νὰ κάνω μιὰ διευκρίνισι. Ἡ ἀνοχὴ εἶνε ἀρετὴ ποὺ στρέ­φεται κατὰ τοῦ κακοῦ ἑαυτοῦ μας, κατα­πολεμᾶ τὸ ἐγώ μας καὶ περιορίζει τὶς φίλαυτες ἀπαιτήσεις του. Ἰσχύει λοιπὸν γιὰ ὅ­λες τὶς περιπτώσεις. Ἐξαιροῦνται ὅμως τρεῖς.
• Πρ
ῶτον ὅταν ὀρθολογισταί, ἄθεοι, οἰ­κου­μενισταὶ προσβάλλουν τὴν ὀρθόδοξο πίστι μας. Μὴν ἀ­νεχθοῦμε τότε τὴν προσβολή. Νὰ ὁμολογήσουμε τὴν ἀγάπη καὶ ἀφοσίωσί μας στὴν Ὀρ­θόδοξο Ἐκκλησία, ἡ ὁποία ἀσφαλίζει τὴν αἰώνια σωτηρία μας.
• Δεύτερον
ὅταν ξενοκίνητοι διεθνισταὶ καὶ ἀ­πάτριδες θίγουν τὴν πατρίδα μας. Στοιχειώδης εὐγνωμοσύνη πρὸς αὐτὴν ἐπιβάλλει νὰ ὑπερασπιστοῦμε τὸν τόπο αὐτόν, ποὺ μᾶς γέν­νη­σε καὶ μᾶς φιλοξενεῖ, καθὼς καὶ τὴ σημαία μας.
• Τρίτον
ὅταν ἀπὸ ὀπαδοὺς ξένων ἠθῶν καὶ ἰδεῶν χλευ­άζεται ἡ οἰκογένεια καὶ καταλύεται τὸ ἀδιάλυτό της. Ἡ οἰκογένεια, τὸ κύτταρο τῆς κοινωνίας καὶ τὸ ἰσχυρὸ στήριγμα τοῦ γένους, εἶνε θεοΐδρυτη. Ἡ χλεύη προσ­βάλλει τὸν Θεμελιωτή της· «ὃ ὁ Θεὸς συνέζευ­ξεν, ἄνθρωπος μὴ χωριζέτω» (Ματθ. 19,6).
Στ
ὶς 3 αὐτὲς περιπτώσεις ἡ σιωπὴ καὶ ἡ ἀ­δι­αφορία μεταβάλλουν τὴν ἀνοχὴ σὲ συνενο­χή. Τώρα ἐπιβάλλεται ὁμολογία καὶ σύγκρουσις μὲ τὸ κακό. Ἐδῶ καὶ ὁ ἀνεκτικὸς ἂς ἐξεγερθῇ. Ὄχι εἰρήνη μὲ τὸ διάβολο, ἀλλὰ μὲ τὸ Θεό. Τώρα καὶ «ὁ πραῢς ἔστω μαχητής» (Ἰωὴλ 4,11).

 

Δεν υπάρχουν σχόλια: