Τρίτη 27 Οκτωβρίου 2026

Θρησκευτικότητα και θρησκοληψία - Απόστολος Νικολαΐδης

Θρησκευτικότητα και θρησκοληψία


Απόστολος Νικολαΐδης, 
Ομ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, 
Πρόεδρος Ινστιτούτου «Άγιος Μάξιμος ο Γραικός»

1.Η έννοια της θρησκευτικότητας

Θρησκευτικότητα είναι ταυτόχρονα προϋπόθεση και αποτέλεσμα του θρησκεύειν που συνδέεται με τον όρο θρησκεία. Προϋπόθεση, με την έννοια ότι ο άνθρωπος είναι φύσει θρησκευτικός. Η θρησκευτική του φύση οφείλεται στο ότι εκ της κατασκευής διαθέτει τη θεία πνοή, επομένως μέσα του ένοικος είναι ο Θεός, καθώς γράφει ο Απόστολος Παύλος. Αποτέλεσμα, με την έννοια ότι αποτελεί απαύγασμα αφενός αυτής της εσωτερικής σχέσης με το Θεό και αφετέρου της ένταξης και μετοχής σε μια συγκεκριμένη θρησκεία.

Θρησκεύω σημαίνει εκτελώ θρησκευτικές πράξεις: Προσεύχομαι, μετέχω σε τελετές, λατρεύω, τηρώ τις θρησκευτικές διατάξεις και εφαρμόζω προδιαγεγραμμένους κανόνες, αποδέχομαι τις κυρώσεις παράβασης, κάνω τα πάντα για να κερδίσω την εύνοια του Θεού και τον παράδεισο, εν γένει υπηρετώ το Θεό. Σ΄ αυτό το πλαίσιο όλοι οι άνθρωποι, ανεξάρτητα από το πού ανήκουν θρησκειακά, θρησκεύουν. Με αυτή την έννοια το θρησκεύειν προϋπήρχε του Χριστιανισμού χωρίς αυτό να σημαίνει  τη μετοχή κάποιου σε μια συγκεκριμένη θρησκεία. Και επειδή η έμφαση βρίσκεται στο «λατρεύω»,ας μην εντυπωσιαζόμαστε όταντο θρησκεύειν εκφράζεται και μέσα από όργια και άλλου τύπου θρησκευτικές τελετουργίες, των σατανιστικών μη εξαιρουμένων.

Ωστόσο, «θρησκεύω» δεν σημαίνει και πιστεύω. Απλά δείχνω στον εαυτό μου και στους άλλους ότι είμαι ευσεβής και συνεπής οπαδός μιας θρησκείας. Πιστεύω όμως σημαίνει ότι έχω μια προσωπική σχέση με το Θεό και η θεοσέβειά μου έχει περισσότερο εσωτερικό παρά εξωτερικό χαρακτήρα. Με αυτήν την έννοια θρησκεύουν και οι δαίμονες, που κάνουν ό,τι μπορούν για να παραπλανήσουν τους ανθρώπους και να τους απομακρύνουν από την πίστη, ενώ αρνούνται να προσκυνήσουν την Αγία Τριάδα. Αυτός άλλωστε είναι ο λόγος που οι Πατέρες διακρίνουν το Ευαγγέλιο του Χριστού από τη θρησκεία του Μωσαϊκού Νόμου.

Η εγγονή του Ιωάννη Μεταξά ανοίγει το σπίτι του παππού της στην Κηφισιά και μιλάει για το ξημέρωμα της 28ης Οκτωβρίου 1940


Η εγγονή του Ιωάννη Μεταξά ανοίγει το σπίτι του παππού της στην Κηφισιά και μιλάει για το ξημέρωμα της 28ης Οκτωβρίου 1940

Υπάρχει ελπίδα!

 

Τα περί ‘’κοινού βαπτίσματος’’ εις τον Παπισμόν ως κριτηρίου ενότητας - Β. Χαραλάμπους

Τα περί ‘’κοινού βαπτίσματος’’ εις τον Παπισμόν ως κριτηρίου ενότητας

Του Β. Χαραλάμπους, θεολόγου

__________________

Οι αναφορές στον Παπισμό περί ‘’κοινού βαπτίσματος’’, ως κριτηρίου ‘’ενότητας των Χριστιανών, Προτεσταντών, Ορθοδόξων, Καθολικών’’, έχει την έννοια του λεγομένου ‘’λαϊκού οικουμενισμού’’.

Να θυμίσουμε αυτό το οποίο ανέφερε ο  Πάπας Φραγκίσκος στο Radio Vaticana, κατά την εβδομάδα προσευχής από 18 – 25 Ιανουαρίου το έτος 2016, η οποία πραγματοποιήθηκε στην  αίθουσα Παύλος VI, για την ‘’ενότητα των Χριστιανών, Προτεσταντών, Ορθοδόξων, Καθολικών’’.

Είχε κάνει αναφορά τότε στο έγγραφο  το οποίο τιτλοφορείτο ‘’Αποκατάσταση της ενότητας’’ (Unitatis redintegratio) της Β΄ Βατικανής Συνόδου και στο οποίο ανεφέρετο το εξής :  «όλοι οι βαπτισμένοι είναι αδελφοί και αδελφές, παρά τις διαφορές μας».  Αυτό  το σύνθημα, γιατί περί συνθήματος πρόκειται, καθιστούσε την αλήθεια της Πίστης δευτερεύουσα.

Ο Πάπας Φραγκίσκος είχε αναφερθεί στο «κοινό βάπτισμα», όπως το χαρακτήρισε, για να ‘’καταδείξει’’ ότι η αντοχή του δεσμού του «κοινού βαπτίσματος» είναι ισχυρότερη από τις υπάρχουσες διαιρέσεις. Είχε ομιλήσει  για «μαρτυρία ενότητας μεταξύ των Χριστιανών, Προτεσταντών, Ορθοδόξων, Καθολικών».  Αποτελεί όμως αυτό μαρτυρία ενότητας;

ΑΓΙΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΡΩΜΑΙΑΣ-ΜΙΚΡΑ ΑΓΡΥΠΝΙΑ

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΚΑΙ  ΟΣΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΡΩΣΣΟΥ  ΠΑΤΡΩΝ
28/10 ΤΕΤΑΡΤΗ προς 29/10 ΠΕΜΠΤΗ
Οσιομάρτυρος Αναστασίας της Ρωμαίας:
Μικρά Αγρυπνία-
Αρτοκλασία-
Θεία Λειτουργία
21:00-00:30

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΠΑΝΤΑΝΑΣΣΗΣ ΠΑΤΡΩΝ - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

 

Ας θυμηθούμε τα ονόματά τους την επόμενη φορά που θα ζυμώσουμε πρόσφορο

 Στον αυχένα της Κατάρας, μέσα στο χιόνι, γυναίκες της Κουτσούφλιανης* έπιασαν τα φτυάρια.
Έσκαψαν, καθάρισαν τον δρόμο, άνοιξαν πέρασμα για να περάσει ο στρατός.
Δεν κράτησαν όπλα.
Κράτησαν τον δρόμο ανοιχτό.
Και κάποιες φορές, η Ιστορία γράφεται έτσι:
με παγωμένα χέρια, λίγα λόγια και πολλή δύναμη.
 
Και πίσω από αυτή την εικόνα δεν υπάρχουν απλώς πρόσωπα. Υπάρχουν γυναίκες με όνομα, οικογένεια και ιστορία.
Ας τις γνωρίσουμε:
Από αριστερά προς τα δεξιά: 
- Ζιώγα Μαρία του Συμεών (γένος του Κωνσταντίνου Αλεξίου, Κώτσιου αλ Αλέξη) 
- Μαρέσα Κωνσταντινιά του Λάμπρου [γένος Δημητρίου Λιάτη (Τσόρβας)] 
- Μουχίκα Ζωή του Δημητρίου 
- Πάκου Γιαννούλα του Ιωάννου 
- Ζαμπούρα Δήμητρα του Στεργίου [γένος Ιωάννου Παπανίκα (Πλούμης)] 
- Παπανίκα Ευαγγελία του Γεωργίου (γένος Δημητρίου Κώττα) 
- Μουχίκα Ελένη του Αδάμ [γένος Ιωάννου Αλεξίου (Γιάννη αλ Βασίλη Αλέξη)]
- Αλεξίου Γιάννα του Γεωργίου (σύζυγος Κωνσταντίνου Στεργίου Λάππα). Κατ’ άλλους, δεν είναι η Γιάννα Αλεξίου, αλλά η Ελένη Δημοτσαλή του Γεωργίου. 
- Μισιάκα Θεοδώρα του Γεωργίου [γένος Γεωργίου Ματζαβέλα (Αγάς)]. 

"Υποφέρει ο Θεός στον Σταυρό; Κριτική στον Μόλτμαν" - Παντελή Αντ. Τομάζου

 

 "Υποφέρει ο Θεός στον Σταυρό; Κριτική στον Μόλτμαν"
Υπό Παντελή Αντ. Τομάζου
Θεολόγου – Υποψηφίου Διδάκτορος Δογματικής Θεολογίας στο ΕΚΠΑ

ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ - π. Δημητρίου Μπόκου

  

 ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ

π. Δημητρίου Μπόκου

Ο γερο-βοσκός ανακάθισε στο ψηλό κοτρόνι που είχε για κάθισμα, αγκάλιασε με το βλέμμα του το κοπάδι που έβοσκε απλωμένο στην καταπράσινη πλαγιά, έβγαλε να φάει κι αυτός το λιτό του κολατσιό.

Ο περαστικός στάθηκε μπροστά του απορημένος και ρώτησε:

-  Ψωμί κι ελιές μονάχα; Στην εποχή μας με τόσα καλά; Και με τόσο κοπάδι που βλέπω εδώ; Πώς και τη βγάζεις τόσο φτωχικά;

-  Μέρα Παρασκευή σήμερα, παιδί μου, απάντησε ήσυχα ο βοσκός. Δεν χάλασα τη νηστεία μου ποτέ, ούτε και τον καιρό του ’40, στις παγωνιές, στην πείνα, στην κακουχία, στον πόλεμο. Θα τη χαλάσω τώρα που δεν μας λείπει τίποτε;

Αυτή ήταν η ανίκητη ψυχή του Έλληνα, η ψυχή του ’40, τότε που ο χειρότερος εχθρός του δεν ήταν οι σφαίρες, αλλά το κρύο και η πείνα. «Ο χειμώνας ήταν πολύ βαρύς εκείνη τη χρονιά. Δυστυχώς ήταν πάρα πολύ κρύο, ήταν πάρα πολλά χιόνια και οι στρατιώτες, ζώντας μέσα σε τόσο χιόνι συνέχεια, πάθαιναν κρυοπαγήματα».

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΠΑΝΤΑΝΑΣΣΗΣ ΠΑΤΡΩΝ - ΜΑΘΗΜΑ παρασκευής προσφόρου

 

Ανακοινωθέν Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Κύπρου (27 Οκτωβρίου 2026)

 

Ανακοινωθέν Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Κύπρου (27 Οκτωβρίου 2026)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΘΕΝ

Ἡ Ἱερὰ Σύνοδος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου, συνῆλθε σήμερα Τρίτη, 27 Ὀκτωβρίου 2026, σὲ ἔκτακτη συνεδρία, ὑπὸ τὴν προεδρίαν τῆς Α.Μ. τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Κύπρου κ.κ. Γεωργίου καὶ ἐργάσθηκε ὡς ἑξῆς:

1) Ὁλοκλήρωσε τὸ Πρόγραμμα τῶν ἐπετειακῶν ἐκδηλώσεων τῆς Ἱερᾶς Συνόδου γιὰ τὰ 50 ἔτη ἀπὸ τὸ θάνατο τοῦ ἀοιδίμου Ἀρχιεπισκόπου καὶ Ἐθνάρχου Μακαρίου Γ ΄.

2) Ἐμελέτησε ἀποσταλεῖσαν πρὸς Αὐτὴν ἐπιστολὴν τοῦ τέως Μητροπολίτη Πάφου Τυχικοῦ διὰ τῆς ὁποίας ὁ ἴδιος ἀρνήθηκε τὴν παρουσιάσή του ἐνώπιον Αὐτῆς, ἐπικαλούμενος διάφορους λόγους. Ἀπεδέχθη τὸ αἴτημά του, τὸ ὁποῖο διαβίβασε μέσῳ πρῴην συνεργατῶν του, ὅπως γίνει δεκτὸς ἀπὸ τὸν Μακαριώτατο γιὰ συζήτηση τοῦ θέματός του. Ἡ Ἱερὰ Σύνοδος ἀναμένει, μετὰ τὴν συνάντησή του μὲ τὸν Μακαριώτατο, ὅπως παρουσιασθεῖ ἐνώπιόν Αὐτῆς καὶ ἀργότερα γίνει συνάντηση κατ’ ἰδίαν μὲ τὸν Μητροπολίτην Πάφου κ. Γρηγόριο.

Η Ελληνική σημαία γιορτάζει

 Η Ελληνική σημαία γιορτάζει και τιμάται στις 27 Οκτωβρίου, παραμονή της επετείου του Όχι. Την τιμούμε και την ασπαζόμαστε με άπειρη αγάπη και σεβασμό. Υψώστε την παντού να σκεπάζει περήφανα την Πατρίδα μας

«Αντιλήψεις για την εκκλησιαστική πρόταση» με τον Καθηγητή Πέτρο Παναγιωτόπουλο και τον π. Σπυρίδωνα Τσιμούρη στο «ΕΝΟΡΙΑ εν δράσει…»

Η Εκκλησία μπορεί να αποκαλύψει το βάθος της σε εκείνον που την προσεγγίζει με ειλικρίνεια και διάθεση αναζήτησης. Ακόμη και μέσα στις ατέλειες της σύγχρονης εκκλησιαστικής ζωής, παραμένει δυνατή η συνάντηση με τον Χριστό, αρκεί να μην χαθεί η κοινωνία με τον συνάνθρωπο.
 
Στο «Ενοριακό Αρχονταρίκι» του Ιερού Ναού Ευαγγελιστρίας Πειραιώς και στο πλαίσιο του προγράμματος «ΕΝΟΡΙΑ εν δράσει…», την Δευτέρα 26 Οκτωβρίου, ο Πρωτοπρεσβύτερος π. Σπυρίδων Τσιμούρης, Εκπαιδευτικός, φιλοξένησε τον κ. Πέτρο Παναγιωτόπουλο, Αναπληρωτή Καθηγητή στη Θεολογική Σχολή του Α.Π.Θ., σε μία συζήτηση με θέμα: «Αντιλήψεις για την εκκλησιαστική πρόταση».
Κεντρικό θέμα της συζήτησης ήταν η ουσία της Εκκλησίας, η σχέση της με τους πιστούς και τον σύγχρονο κόσμο, οι εσωτερικές διαφωνίες, ο ρόλος του κλήρου και των λαϊκών, καθώς και η δυνατότητά της να προσφέρει απαντήσεις στους ανθρώπους που αναζητούν την αλήθεια. Η Εκκλησία δεν μπορεί να περιοριστεί στους θεσμούς, στους κανόνες και στις εξωτερικές εκδηλώσεις της, αλλά πρέπει να νοηθεί πρωτίστως ως βίωμα κοινωνίας, αγάπης, διακονίας και συνάντησης με τον Θεό και τον συνάνθρωπο.

Υποδοχή της Ιεράς Εικόνας της Παναγίας Σουμελά και Ιερών Λειψάνων του Αγίου Δημητρίου στα Ανώγεια

Η Παναγία του Πόντου στον ιστορικό και μαρτυρικό Δήμο Ανωγείων
 
Το απόγευμα της Δευτέρας, 26ης Οκτωβρίου 2026, πραγματοποιήθηκε στην πλατεία του Δημαρχείου του ιστορικού και μαρτυρικού Δήμου Ανωγείων, στα υψώματα του Ψηλορείτη, λαμπρή υποδοχή της Ιεράς και Θαυματουργού Εικόνας της Παναγίας Σουμελά και αποτμημάτων των Ιερών Λειψάνων του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Δημητρίου του Μυροβλύτου.
 
Την Ιερά Εικόνα κόμισε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμων, συνοδευόμενος από τον Καθηγούμενο του Ιερού Προσκυνήματος, Πανοσιολογιώτατο Αρχιμανδρίτη Παντελεήμονα Παπαεμμανουήλ, τον Αρχιδιάκονο της Ιεράς Μητροπόλεως Βεροίας π. Κοσμά Καραγιάννη, τον Πρόεδρο του Σωματείου «Παναγία Σουμελά» κ. Γεώργιο Τανιμανίδη και μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου του Ιερού Ιδρύματος.


Μπροστά στο Δημαρχείο Ανωγείων καλωσόρισε τους προσκεκλημένους ο Δήμαρχος Ανωγείων κ. Σωκράτης Κεφαλογιάννης.
 
Ακολούθησε λιτανευτική πομπή προς τον ιστορικό Ιερό Ναό του Τιμίου Προδρόμου (13ου αιώνα). Κατά τη διάρκεια της πομπής, ο Πόντιος λυράρης και τραγουδιστής κ. Γεώργιος Στεφανίδης, μαζί με τον γνωστό Ανωγειανό καλλιτέχνη κ. Βασίλη Σκουλά, ερμήνευσαν τα ποντιακά τραγούδια «Την πατρίδα μ’ έχασα» και «Σουμέλα λεν’ την Παναγιάν».

Αρχιερατικό Συλλείτουργο στο Πέραμα για την εορτή του Αγίου Δημητρίου

Η Παναγία Σουμελά και Ιερά Λείψανα του Αγίου Δημητρίου στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου Περάματος
 
Το πρωί της Δευτέρας, 26ης Οκτωβρίου 2026, εορτή του Αγίου ενδόξου Μεγαλομάρτυρος Δημητρίου του Μυροβλύτου, τελέσθηκε στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου Περάματος Μυλοποτάμου, Αρχιερατικό Συλλείτουργο, με την ευκαιρία και της προσκυνητής ελεύσεως της Ιεράς και Θαυματουργού Εικόνας της Παναγίας Σουμελά και αποτμημάτων Ιερών Λειψάνων του Αγίου Δημητρίου.
 
Κατά τον Όρθρο χοροστάτησε, του Αρχιερατικού Συλλείτουργου προεξήρχε και τον Θείο Λόγο κήρυξε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμων, συλλειτουργούντος του Σεβασμιωτάτου Ποιμενάρχου μας, Μητροπολίτου Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου κ. Προδρόμου.


Παρέστησαν οι τοπικές Αρχές, μεταξύ των οποίων ο Δήμαρχος Μυλοποτάμου κ. Γεώργιος Κλάδος, ο Βουλευτής Ρεθύμνου κ. Μανώλης Χνάρης, καθώς και ο επιχειρηματίας και ευεργέτης του τόπου και της τοπικής μας Εκκλησίας κ. Γεώργιος Σιγανός, ο οποίος δραστηριοποιείται στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής.
 
Στο τέλος της Θείας Λειτουργίας, ο Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας κ. Πρόδρομος ευχαρίστησε τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Βεροίας κ. Παντελεήμονα και τον Πρόεδρο του Σωματείου «Παναγία Σουμελά» κ. Γεώργιο Τανιμανίδη για τη μεγάλη ευλογία της μεταφοράς της Ιεράς Εικόνας στην έδρα του Δήμου Μυλοποτάμου, ώστε να έχουν όλοι οι κάτοικοι την ευκαιρία να προσκυνήσουν την Παναγία του Πόντου.
 

Το εύκολο χρήμα έχει ένα πρόβλημα

 

Έτοιμος να σηκωθεί - ΓΕΧΑ Αιγίου

 
Ο γλύπτης του μνημείου του Άγνωστου Στρατιώτη
έχει αποδώσει τον νεκρό πολεμιστή ξαπλωμένο
σε μια έξαρση του εδάφους, ώστε να δίνει την εντύπωση στον θεατή
ότι είναι έτοιμος να σηκωθεί, όταν χρειαστεί.

Τέτοιες μέρες κάθε χρόνο θυμούμαστε την κρίση που κάνει ο Θεός στον λαό μας - Κωνσταντίνος Γανωτής



Τέτοιες μέρες κάθε χρόνο θυμούμαστε την κρίση που κάνει ο Θεός στον λαό μας.
Ο λαός μας είναι ένας αδικημένος λαός από όλον τον κόσμο. Όλα τα έθνη πολεμούν να φάνε από 'μας. Τρώνε και μένει και μαγιά όπως λέει ο Μακρυγιάννης.
 
Έτσι συνέβη και με 'μας ακόμα μια φορά τέτοιον μήνα του '40 που πέρασε. Τότε που όρμησαν εναντίον μας δυό μεγάλες δυνάμεις. Η Ιταλία με τη συμπαράσταση και των Αλβανών, και η Γερμανία. Και οι δυο μαζί ήταν δεκαπέντε φορές περισσότεροι από τον ελληνικό λαό των έξι εκατομμυρίων. Όλος ο κόσμος ελύγισε τότε μπροστά στη μεγάλη δύναμή τους, εκτός από την Ελλάδα.
Οι Έλληνες επολέμησαν χωρίς να λογαριάζουν το θάνατο.
Είναι η διαπίστωση που έκανε ο ίδιος ο Χίτλερ στη Γερμανική Βουλή. Και ο Τσώρτσιλ εκείνη την εποχή διετυμπάνιζε από το BBC ότι μέχρι τώρα λέγαμε ότι οι Έλληνες πολεμούν σαν ήρωες · τώρα θα λέμε ότι οι ήρωες πολεμούν σαν Έλληνες.

Ας χειροκροτήσουμε τον γείτονα

 «28-10-1940: 

Ξυπνώ με τις καμπάνες που σημαίνουν την κήρυξη του πολέμου και τον πρώτο συναγερμό. O ωραιότατος καιρός, οι καμπανοκρουσίες, κάποια κίνηση ιδιαίτερη, κάποια έξαψη που αισθάνουμαι αμέσως τριγύρω μου, στο σπίτι, στο δρόμο, στα άλλα σπίτια και στους κήπους, όλα αυτά προσδίδουν, από την πρώτη στιγμή, στην ημέρα που αρχίζει, μια όψη εορτάσιμη, πανηγυρική. […]
»Σιγά σιγά η Αθήνα παίρνει το ύφος των μεγάλων εθνικών εορτών, κάτι που θυμίζει λ.χ. τα Εκατόχρονα της Ελληνικής Επανάστασης, αλλά πιο αυθόρμητα και πιο νεανικά. Καιρός θαυμάσιος, καταγάλανος ουρανός. Πλήθη νέων [...] έχουν χυθεί στους κεντρικούς δρόμους, με λάβαρα, σημαίες, δάφνες, μουσικές. [...]
O κόσμος συμμετέχει σ’ αυτές τις εκδηλώσεις, χειροκροτεί, ζητωκραυγάζει. Είχα πολλά, πάρα πολλά χρόνια να δω τέτοιον ενθουσιασμό στην Αθήνα. Αισθάνεται κανείς ένα πάθος μες στον αέρα, ένα φανατισμό, μια λεβεντιά. Ξύπνησε το ελληνικό φιλότιμο, είναι κάτι ωραίο. Και μια τέλεια εθνική ενότητα. Είναι η πρώτη φορά στη ζωή μου που αισθάνουμαι τέτοιαν ομόνοια να βασιλεύει στον τόπο».
Γιώργος Θεοτοκάς, Τετράδια Ημερολογίου 1939-1953, Βιβλιοπωλείον της Εστίας

Αναπαράσταση παραδοσιακού Κυπριακού Γάμου στο «ΕΝΟΡΙΑ εν δράσει…»

Ο παραδοσιακός κυπριακός γάμος αναδεικνύεται ως μια συλλογική γιορτή που ενώνει τις οικογένειες και την κοινότητα, εκφράζοντας την αλληλεγγύη, την πίστη, τις ευχές για μια ευτυχισμένη ζωή και τη βαθιά σύνδεση του κυπριακού λαού με την πολιτιστική του κληρονομιά.
Ο Λαογράφος - Ερευνητής Στέλιος Χρυσηλίου και η Πολιτιστική του ομάδα «Η Μυριανθούσα Κύπρος» παρουσίασαν αναπαράσταση παραδοσιακού Κυπριακού Γάμου στο πλαίσιο του προγράμματος «ΕΝΟΡΙΑ εν δράσει…» του Ιερού Ναού Ευαγγελιστρίας Πειραιώς, την Κυριακή 25 Οκτωβρίου. Την επιμέλεια των χορών είχε ο Βασίλης Γεωργόπουλος.
Η αναπαράσταση του παραδοσιακού κυπριακού γάμου από την ομάδα «Μυριανθούσα Κύπρος» έχει ως στόχο τη διατήρηση και τη διάδοση των εθίμων και των παραδόσεων της Κύπρου. Τα έθιμα αυτά αποτελούν σημαντικό μέρος της πολιτιστικής κληρονομιάς και μεταδίδονται από γενιά σε γενιά, διατηρώντας ζωντανές τις ρίζες και την ταυτότητα του κυπριακού ελληνισμού. Στο παρελθόν, οι γαμήλιες εκδηλώσεις διαρκούσαν περισσότερο από μία εβδομάδα και περιλάμβαναν πολλές τελετουργίες, από τις οποίες αρκετές έχουν εγκαταλειφθεί με την πάροδο του χρόνου.

Αλβανοί στρατιώτες στο πλευρό του Μουσολίνι: Ο άγνωστος ρόλος τους στον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο του 1940

Ιταλοί στρατιώτες στο Σκραπάρ της Αλβανίας το 1941 (Πηγή, αρχείο Dr Pierluigi Zamperini, Wikipedia

Αλβανοί στρατιώτες στο πλευρό του Μουσολίνι: Ο άγνωστος ρόλος τους στον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο του 1940

Ωρα 5.30 τα ξημερώματα της 28ης Οκτωβρίου 1940, μέσα στο σκοτάδι και υπό καταρρακτώδη βροχή, οι πρώτες ιταλικές φάλαγγες άρχισαν να κατηφορίζουν από τα βουνά της νότιας Αλβανίας με κατεύθυνση προς την ελληνική συνοριογραμμή

Γιώργος Βενιέρης

Ωρα 5.30 τα ξημερώματα της 28ης Οκτωβρίου 1940, μέσα στο σκοτάδι και υπό καταρρακτώδη βροχή, οι πρώτες ιταλικές φάλαγγες άρχισαν να κατηφορίζουν από τα βουνά της νότιας Αλβανίας με κατεύθυνση προς την ελληνική συνοριογραμμή. Στρατιώτες, πυροβόλα, οχήματα και μουλάρια πασχίζουν να προχωρήσουν μέσα στη λάσπη, ενώ βορειότερα, από τα κακοτράχαλα ορεινά περάσματα της Πίνδου, οι άνδρες της Μεραρχίας Αλπινιστών «Τζούλια» επιχειρούν να διασπάσουν την ελληνική άμυνα και να κινηθούν προς το Μέτσοβο.

Αυτό που δεν είναι ευρέως γνωστό είναι πως ανάμεσα στις μονάδες που εξαπέλυε εκείνο το πρωί εναντίον της χώρας μας ο δικτάτορας πρωθυπουργός της γείτονος Μπενίτο Μουσολίνι βρίσκονταν και Αλβανοί. Υπηρετούσαν σε τάγματα πεζικού, στη φασιστική πολιτοφυλακή και σε μικρότερους σχηματισμούς, ενώ άλλοι είχαν επιλεγεί για αναγνωρίσεις, συλλογή πληροφοριών ή επιχειρήσεις στα μετόπισθεν των ελληνικών δυνάμεων. Πόσοι όμως ήταν αυτοί, υπό ποίες συνθήκες πολέμησαν εναντίον μας και για ποιο λόγο;

Η ΖΩΝΗ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΙΕΡΟ ΝΑΟ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

 Η ΖΩΝΗ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ
(ΕΚ ΤΗΣ ΟΜΟΝΥΜΟΥ Ι. Μ. ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΤΙΜΙΑΣ ΖΩΝΗΣ  ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΑΜΟΥ)
ΣΤΟΝ ΙΕΡΟ ΝΑΟ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
4 – 11 Νοεμβρίου 2026

Με ιδιαίτερη χαρά και πνευματική συγκίνηση ανακοινώνεται ότι την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου 2026 και ώρα 6:00 το απόγευμα, ο Ιερός Ναός Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Θεσσαλονίκης (Δελφών και Μιαούλη) θα έχει την ξεχωριστή ευλογία να υποδεχθεί τεμάχιο της Τιμίας Ζώνης της Παναγίας, το οποίο θα μεταφερθεί από την Ιερά Μονή Παναγίας της Τιμίας Ζώνης της Ιεράς Μητροπόλεως Σάμου.

Η Τιμία Ζώνη, ένα από τα πολυτιμότερα ιερά κειμήλια που συνδέονται με το πάνσεπτο πρόσωπο της Παναγίας μας, θα παραμείνει στον Ιερό Ναό έως και την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου 2026, προκειμένου οι πιστοί να έχουν την ευκαιρία να την προσκυνήσουν, να προσευχηθούν και να ζητήσουν τη μητρική προστασία και τις πρεσβείες της Υπεραγίας Θεοτόκου.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της παραμονής της Τιμίας Ζώνης θα τελούνται καθημερινά ιερές ακολουθίες, σύμφωνα με το πρόγραμμα που θα ανακοινωθεί.

Ο Ιερός Ναός θα παραμένει ανοικτός καθημερινά από τις 6:00 το πρωί έως τις 00:30 μετά τα μεσάνυχτα, για την εξυπηρέτηση των προσκυνητών.

Μνήμη του Αγίου Μάρτυρος Νέστορος (27 Οκτωβρίου) - Άγιος Νικόδημος Αγιορείτης

Ούτος ο Άγιος Νέστωρ ήτον πολλά νέος κατά την ηλικίαν εκείνην, κατά την οποίαν αρχίζουν να φυτρόνουν αι τρίχες των γενείων, ήτον δε γλυκύς εις την θεωρίαν. Ωραίος εις το κάλλος, και γνώριμος του Αγίου ενδόξου Μάρτυρος Δημητρίου. Ούτος λοιπόν βλέπωντας, πως ο βασιλεύς Μαξιμιανός έχαιρε και ηγάπα ένα βάρβαρον, Λυαίον ονομαζόμενον· και πως εκαυχάτο μεγάλως εις την ανδρίαν του βαρβάρου εκείνου, και εις τας νίκας οπού έκαμνε με όσους επάλευε· ταύτα, λέγω, βλέπων ο μακάριος Νέστωρ, εμίσησε την τοιαύτην υπερηφάνειαν του Λυαίου. Βλέπων δε και τα θαύματα του Αγίου Δημητρίου, έλαβε θάρρος, ότι αν μόνον αρματωθή με τας ευχάς εκείνου, και πολεμήση τον βάρβαρον Λυαίον, έχει βέβαια δια να τον νικήση. Όθεν προστρέχει εις τον μέγαν Δημήτριον. Και πεσών εις τους πόδας αυτού, δούλε του Θεού Δημήτριε, λέγει, εγώ είμαι πρόθυμος να μονομαχήσω με τον Λυαίον. Δια τούτο εύξαι δια λόγου μου, επικαλεσάμενος το όνομα του Χριστού. Ο δε Άγιος σφραγίσας αυτόν με το σημείον του τιμίου Σταυρού, και τον Λυαίον, του είπε, θέλεις νικήσεις, και δια τον Χριστόν θέλεις μαρτυρήσεις. Τότε λοιπόν ο γενναίος Νέστωρ εμβήκεν εις το στάδιον χωρίς φόβον. Και αφ’ ου έκαμε τον Μαξιμιανόν να θαυμάση δια την ωραίαν του θεωρίαν, ο Θεός Δημητρίου, είπε, βοήθει μοι.

Mνήμη του Αγίου Μάρτυρος Νέστορα (27 Οκτωβρίου)

Η Αγία μας Ορθόδοξος Εκκλησία σήμερα, 27 Οκτωβρίου, τιμά τη μνήμη του Αγίου Μάρτυρος Νέστορα, μαθητή του μεγαλομάρτυρα Δημητρίου, που εορτάσαμε χθες, καθώς και της Αγίας Πρόκλης, της συζύγου του Ποντίου Πιλάτου.
Ο έφηβος Νέστορας, καταγόμενος από τη Θεσσαλονίκη, έμεινε μέχρι τέλους πιστός στο Σωτήρα Χριστό και στις υποθήκες του διδασκάλου του και δεν άντεχε να βλέπει και να ακούει τους ειδωλολάτρες, και μάλιστα το γιγαντόσωμο Λυαίο, να υβρίζουν το Ευαγγέλιο και να χλευάζουν τους Χριστιανούς.
Έτσι, ζήτησε την ευχή του φυλακισμένου Αγίου Δημητρίου και επικαλούμενος τη δύναμη του Τριαδικού Θεού, μονομάχησε με το Λυαίο και τον κατατρόπωσε, με αποτέλεσμα προσωρινά να οδηγηθεί στο θάνατο με λόγχη, αλλά αιώνια να στεφανωθεί ως άξιος στρατιώτης του Θεανθρώπου Ιησού Χριστού.

Δευτέρα 26 Οκτωβρίου 2026

Εκκλησία σημαίνει Σώμα Χριστού - π. Βασίλειος Θερμός

Εκκλησία σημαίνει Σώμα Χριστού

π. Βασίλειος Θερμός


Το σώμα των άγαμων κληρικών έχει αποκρυσταλλωθεί σε γραφειοκρατία της Εκκλησίας. Αυτό κατέστη δυνατό επειδή αλλοιώθηκε η έννοια «Εκκλησία» και περιορίσθηκε στο ιδρυματικό περιεχόμενό της.

Ενώ Εκκλησία σημαίνει Σώμα Χριστού, δηλαδή άνθρωποι βαπτισμένοι και χρισμένοι, η αλλοτριωμένη αντίληψη κάθε φορά που προφέρει τη λέξη Εκκλησία φέρνει κατά νού τη δομή, το ίδρυμα. Αντί να ερευνάται λοιπόν η διακονία κάποιου κληρικού που πρόκειται να γίνει επίσκοπος αν απετέλεσε προσφορά προς πραγματικούς ανθρώπους, αξιολογείται (όταν γίνεται και αυτό) ως προσφορά προς τον απρόσωπο οργανισμό. Έτσι η δομή αυτονομείται και μετατρέπεται σε αυτοσκοπό, απαιτώντας και τα ανάλογης νοοτροπίας στελέχη που θα τον επανδρώσουν.

Η διαστρέβλωση αυτή του νοήματος της Εκκλησίας προκαλεί σύγχυση στα χαλαρά συνδεδεμένα μέλη και απογοήτευση στα στελέχη της. Στους πρώτους, η Εκκλησία δίνει την εντύπωση ενός γιγάντιου οργανισμού που τον χαρακτηρίζουν συγκεκριμένα μέσα και συγκεχυμένοι σκοποί. (Ποιοί σκοποί εκφράζονται από την τόσο συνηθισμένη σκηνή της Λατρείας κατά την οποία ο ψάλτης, με πολύ χειροπιαστά μέσα, τα μικρόφωνα, βασανίζει την ακοή των πιστών με κάτι που κάποτε αποτελούσε επιστολή του απόστολου Παύλου; Τέτοια στιγμιότυπα είναι ακατανόητα για όσους κατά καιρούς παίρνουν το θάρρος να κάμουν το πρώτο βήμα προς την Εκκλησία). [...]

Τους αφοπλίζει συλλειτουργώντας μαζί τους

Ο Μητροπολίτης  Ύδρας Σπετσών και Αιγίνης κυρός Ιερόθεος (Τσαντίλης) εκ Πατρών. Ήτο πνευματικό ανάστημα του σύγχρονου Αγίου των Πατρών Γερβασίου του Παρασκευοπούλου.

«Κληρικός παλαιός της περιοχής (της Μητροπόλεώς του) μας έλεγε ότι όσες φορές είχε διαφωνία διοικητική με τους κληρικούς του, τους αφοπλίζει συλλειτουργώντας μαζί τους. Κάθε διοικητική διαφωνία εγένετο παρελθόν, αν και ήτο ανυποχώρητος εις τας αρχάς και το ήθος του.

Μακάρι να είχαμε τέτοια πρότυπα.

Στείλε Θεέ μου, τοιούτους ιεράρχες να ζήσουμε εκκλησιαστικώς καλυτέρας ημέρας.»

Από το fb

Ἅγιος Δημήτριος καί Λυαῖος - π. Βασιλείου Μπακογιάννη

 Ἅγιος Δημήτριος καί Λυαῖος

Ὑπό Ἀρχιμ. Βασιλείου Μπακογιάννη

      Ὁ Ἅγιος Δημήτριος ἦταν,ἐπί Διοκλητιανοῦ, ἀξιωματικός τοῦ Ρωμαϊκοῦ στρατοῦ. Ἕδρα του ἦταν ἡ Θεσσαλονίκη. Ὡς χριστιανός προσπαθοῦσε  μέ τρόπο νά ὁδηγεῖ τούς εἰδωλολάτρες στρατιῶτες στό Χριστό. Λέγεται ὅτι κάθε μέρα ὁδηγοῦσε στό Χριστό καί ἕναν στρατιώτη. Αὐτό μαθεύθηκε, καί ὁ Γαλέριος ὁ διοικητής τῆς Θεσσαλονίκης, «ἀντιπρόσωπος» τοῦ Διοκλητιανοῦ, τόν φυλάκισε. Καί ὁ Δημήτριος ἀπό ἐκεῖ στή φυλακή ἔδωσε εὐχή στό μαθητή του Νέστορα νά νικήσει- θανατώσει τόν εἰδωλολάτρη παλαιστή Λυαῖο, καί ὁ Νέστορας  τόν θανάτωσε.

      Ὅμως,  ὁ  Δημήτριος ὡς χριστιανός  θα ἔπρεπε νά ἐμποδίσει τόν Νέστορα  να σκοτώσει τόν Λυαῖο, καί ὄχι νά τοῦ δώσει την εὐχή του. Ἡ ἀπορία μας  θα λυθεῖ ὅταν λάβουμε ὑπόψη μας τήν νίκη τοῦ Δαβίδ ἐπί τοῦ Γολιάθ.

      Οἱ Φιλισταῖοι ἦταν ἐχθροί τῶν Ἰσραηλιτῶν  καί στρατοπέδευσαν ἀπέναντί τους.   Οἱ πρῶτοι πίστευαν σέ εἴδωλα, σέ ψεύτικους θεούς, οἱ δεύτεροι πίστευαν στόν ἕναν ἀληθινό Θεό.

π. Δημήτριος Αθανασόπουλος

Σαν σήμερα, ανήμερα της εορτής του  26 Οκτωβρίου 2013, έφυγε για την αιωνιότητα ένας σπουδαίος ιερέας της Πάτρας, 

ο πρωτοπρεσβύτερος π. Δημήτριος Αθανασόπουλος

Θα μπορούσαμε να πούμε ότι εις τον χαρακτήρα του, συγκέντρωνε όπως θα έλεγε ο άγιος Γρηγόριος Νύσσης, για τον Μελέτιο Αντιοχείας τηρουμένων των αναλογιών, «Δαβίδ την πραότητα, Σολομώντος την σύνεσιν, Μωϋσέως την αγαθότητα, Σαμουήλ την ακρίβειαν, Ιωσήφ την σωφροσύνην, Δανιήλ την σοφίαν, Ηλιού τον ζήλον της πίστεως».

Από τους τελευταίους για τους οποίους ο πιστός λαός μπορεί να λέει «ήταν ο δικός μας παπάς» και να εννοεί αυτόν που βρισκόταν στο πλευρό του στα εύκολα μα περισσότερο στα δύσκολα.

Ο καλός μας πατήρ Δημήτριος, ήταν σεμνός, ιεροπρεπής, μετρημένος σε όλα του, ταπεινός, καταδεχτικός με πλούσιες γνώσεις κι εμπειρίες που συζητώντας τις μετέδιδε με μια απλότητα παραδειγματική. Ήταν σταθερός στις αρχές του, αυστηρός στο ήθος, ώστε να εμπνέει σεβασμό. Ως λειτουργός στον Ναό του Αγίου Ανδρέου Εγλυκάδος Πατρών, ήταν αληθινός μυσταγωγός. Η ώρα της λατρείας και ιδιαίτερα η τέλεση της Θείας Λειτουργίας ήταν προσωπική επικοινωνία με τον Θεό. Ήταν ο χρόνος, ο τόπος και ο τρόπος που απεκάλυπταν την ιδιαίτερη σχέση του με το μυστήριο των μυστηρίων που τον διέκρινε και την πνευματικότητα από την οποία ενεφορείτο. Είχε ακρίβεια, ιεροπρέπεια, σεμνότητα, προσοχή, προσήλωση, συναίσθηση ήταν τα εμφανή χαρακτηριστικά του ως λειτουργού του Υψίστου.

Περιμένοντας να αλλάξουν τα σχολικά βιβλία (προς το χειρότερο; )

 Ένα κείμενο που προάγει τη δειλία, την ηττοπάθεια, την αφιλοπατρία και το ψεύδος, ενώ παράλληλα διακωμωδεί μια κορυφαία εθνική επέτειο, βρίσκεται στο βιβλίο της Ε' Δημοτικού των παιδιών μας!
«Μετά γύρισε (ο μπαμπάς) στη μαμά και της είπε πώς θα τρέξει στην τράπεζα να σηκώσει λεφτά. “Δεν έχουμε δραχμή”, είπε κι έφυγε τρέχοντας στη σκάλα…».
 Όταν ο «προκομμένος» ο μπαμπάς γύρισε από την τράπεζα απογοητευμένος, γιατί η τράπεζα ήταν κλειστή και δεν μπόρεσε «να σηκώσει λεφτά», πήγαν σ’ ένα υπόγειο, «στης κυρίας Γιαννοπούλου, γιατί το σπίτι της έχει υπόγειο και το λιακωτό της είναι τσιμεντένιο και δεν μπορούν να το τρυπήσουν οι μπόμπες». Και ο μπαμπάς – πρότυπο ήρωα – πήρε στην αγκαλιά του τον αφηγητή, παιδί μικρό, και του είπε: «Άκη, από σήμερα θα γίνεις άντρας». Και ο Άκης, εμπνεόμενος από την «γενναιότητα» του πατέρα του, απάντησε: «Εγώ τότε φοβήθηκα πάρα πολύ, γιατί δεν ήθελα να γίνω σήμερα άντρας…».

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης στον Ι. Ναό του Αγίου Θεοδώρου του Τήρωνος στη Ρώμη

Η Α.Θ. Παναγιότης ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος χοροστάτησε την Κυριακή, 25 Οκτωβρίου, κατά την Θεία Λειτουργία στον Ιερό Ναό του Οικουμενικού Πατριαρχείου στην Ρώμη, που είναι αφιερωμένος στον Άγιο Θεόδωρο τον Τήρωνα.

Στο τέλος της Θείας Λειτουργίας ο Οικουμενικός Πατριάρχης απευθύνθηκε στην ελληνική και στην ιταλική γλώσσα προς το εκκλησίασμα και αναφέρθηκε ιδιαιτέρως στην σημερινή εορτή της Συνάξεως πάντων των Αγίων Ιατρών.



“Η εορτή αυτή είναι νέα στο εκκλησιαστικό ημερολόγιο. Την καθιέρωσε η Αγία και Ιερά Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου κατά τη διάρκεια της ιδιαιτέρως δύσκολης περιόδου της προσφάτου πανδημίας του κορωνοιού, εορτάσθηκε δε για πρώτη φορά τον Οκτώβριο του 2021 στον εν Φαναρίω Πάνσεπτο Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου. Ορίσθηκε να τιμάται κάθε χρόνο την πρώτη Κυριακή μετά τις μνήμες των Αγίων Αναργύρων Κοσμά και Δαμιανού (17 Οκτωβρίου) και του Αγίου Αποστόλου και Ευαγγελιστού Λουκά (18 Οκτωβρίου), τον οποίον ο Απόστολος Παύλος ονομάζει «Λουκάν τον ιατρόν τον αγαπητόν» (Κολ. δ´, 14). 

Η πανδημία ταλαιπώρησε ολόκληρη την ανθρωπότητα απ᾽ άκρου εις άκρον της γης, αλλά χτύπησε με ιδιαίτερη σκληρότητα εδώ, στην Ιταλία, η οποία υπήρξε από τις πρώτες χώρες της Ευρώπης όπου εξαπλώθηκε ο φονικός ιός. Θυμόμαστε τις άδειες πλατείες και τους σιωπηλούς δρόμους, τα γεμάτα νοσοκομεία, τις πόλεις της Λομβαρδίας που πενθούσαν, τους ανθρώπους που έφυγαν από αυτή τη ζωή χωρίς να μπορούν να αποχαιρετήσουν τους δικούς τους. Τότε, μέσα στον φόβο και στην αβεβαιότητα, οι ιατροί και οι νοσηλευτές στάθηκαν στην πρώτη γραμμή. Πολλοί αρρώστησαν, και αρκετοί θυσίασαν ακόμη και την ίδια τη ζωή τους, παραμένοντας στις επάλξεις του καθήκοντος για να σώσουν τη ζωή των συνανθρώπων τους. Τους θυμόμαστε σήμερα με ιδιαίτερη συγκίνηση και ευγνωμοσύνη και προσευχόμαστε για την ανάπαυση των ψυχών τους.

Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος: Οι σύμμαχοι τί μας ανταπέδωσαν; - Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος: Οι σύμμαχοι τί μας ανταπέδωσαν;

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

               Στις 28 Οκτωβρίου του 1957 και στην πανηγυρική συνεδρίαση της Ακαδημίας Αθηνών για την επέτειο του έπους του ΟΧΙ των Ελλήνων και του θριάμβου τους κατά των ανάνδρων φασιστών εισβολέων, ομιλητής ήταν ο κατά το 1946 Πρόεδρος του Συμβουλίου Επικρατείας και προσωρινός πρωθυπουργός Παναγιώτης Πουλίτσας. Θέμα του ήταν το «Τί ανταπέδωκαν ημίν;» οι σύμμαχοι.

               Μεταξύ των διδαγμάτων, που θα έπρεπε να συναγάγουν οι Έλληνες από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Παν. Πουλίτσας σημείωσε ότι ήταν η μετά τον πόλεμο προς αυτούς διαγωγή των ισχυρών της Γης. Και εξήγησε (Σημ. μεταφορά στην καθομιλουμένη): « Ενώ από της ενάρξεως και καθ΄ όλη τη διάρκειά του εξυμνούσαν μέχρις εβδόμου ουρανού την προβληθείσα αντίσταση και τα περίλαμπρα πολεμικά κατορθώματα της Ελλάδος και ομολογούσαν την από την προβληθείσα αντίστασή Της επελθούσα ευνοϊκή υπέρ τους τροπή του πολέμου, αναγνώριζαν τις βαρύτατες θυσίες Της και με μελιστάλακτους και πομπώδεις λόγους υπόσχονταν την μετά τη λήξη του πολέμου πλήρη ικανοποίηση των δικαίων εθνικών αξιώσεών Της, μετά τον πόλεμο οι ύμνοι εσίγησαν και οι υποσχέσεις λησμονήθηκαν τελείως».

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΑΣ ΣΟΦΙΑΣ ΠΑΤΡΩΝ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑΣ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΩΝ