Έως πότε;
*π. Βασίλειος Θερμός
Ο ενθουσιασμός και
η ενότητα εκπλήσσουν – ο πρώτος επειδή επρόκειτο για πόλεμο και θυσίες, η
δεύτερη επειδή σπανίζει στο έθνος μας. Θεωρώ, όμως, πως η έκπληξη γίνεται ακόμη
μεγαλύτερη αν λάβει κανείς υπόψη το ιστορικό φόντο των γεγονότων.
Κατά τη δεκαετία
1912-1922 υπήρχε αδιάκοπος πόλεμος. Ο θρίαμβος του εδαφικού διπλασιασμού
συνοδεύτηκε από θανάτους, τραυματισμούς και αναπηρίες, στα οποία προστέθηκαν
και οι απώλειες κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και την αποτυχημένη εκστρατεία
στην Ουκρανία. Εν τω μεταξύ, η κατοχή στη Μικρά Ασία μόλυνε με βαριά ψυχικά
τραύματα όσους επέστρεψαν: άλλους για όσα τραγικά είχαν υποστεί και άλλους για
όσα φρικτά είχαν διαπράξει. Σχεδόν όλοι τα έκλεισαν μέσα στη σιωπή τους.
Επιπλέον, τα παραπάνω ξετυλίγονται στο φόντο δύο καίριων παραγόντων. Από τη μια, ο τοξικός διχασμός, που χώρισε συγγενείς και επηρέασε ακόμη και τους Ελληνες της Αμερικής. Από την άλλη, η αιφνίδια εγκατάσταση εκατομμυρίων προσφύγων. Η Ελλάδα του 1922 διέφερε δραματικά από εκείνη του 1912 – και, φυσικά, όχι μόνο στον χάρτη. Ηταν ηττημένη, ντροπιασμένη, μνησίκακη. Οι επώδυνες πληγές γεννούσαν πάθη, τόσο αγριεμένα, ώστε ολόκληρος ο Μεσοπόλεμος σημαδεύτηκε από πραξικοπήματα, πολιτικές δολοφονίες, σπασμωδικές αλλαγές πολιτεύματος, και άλλα της διχόνοιας κακά. Με κατακλείδα τη δικτατορία του 1936.




























.jpg)








