Ευθραυστότητα, τόπος Χάριτος
ή
Μια
άλλη ανάγνωση της νίκης
(Μνήμη Αγίου Γεωργίου του Τροπαιοφόρου)
Η
μορφή του Αγίου Γεωργίου, όπως αποτυπώνεται στην εκκλησιαστική εικονογραφία,
είναι άμεσα αναγνωρίσιμη: ένας έφιππος αξιωματικός, νικητής, Τροπαιοφόρος, που
κατατροπώνει το κακό. Πρόκειται για μια εικόνα που συνομιλεί εύκολα με τη
σύγχρονη ευαισθησία, καθώς αντανακλά την έμφυτη ανθρώπινη επιθυμία για
επιτυχία, δύναμη και επικράτηση. Ωστόσο, αν περιοριστούμε σε αυτό το επίπεδο
θέασης, διακινδυνεύουμε να παρανοήσουμε το ουσιώδες. Η ιδιότητα του
Τροπαιοφόρου δεν αποδίδεται στον Γεώργιο για κάποια στρατιωτική νίκη, αλλά για
μια υπαρξιακή: για το μαρτύριό του, δηλαδή για μια ήττα, με τα μέτρα του
κόσμου, που μετασχηματίζεται σε νίκη, με άλλα κριτήρια.
Η
ίδια η έννοια του μαρτυρίου προκαλεί σήμερα αμηχανία. Σε ένα πολιτισμικό
περιβάλλον που έχει οργανωθεί γύρω από την αμεσότητα, την άνεση και την αποφυγή
του πόνου, το μαρτύριο μοιάζει όχι απλώς ξένο αλλά και δυσλειτουργικό — ένα
είδος «σφάλματος» μέσα σε ένα σύστημα σχεδιασμένο για συνεχή ικανοποίηση. Η
εμπειρία του ανθρώπου μετατοπίζεται προς το επιφανειακό και το στιγμιαίο, όπου
η ένταση υποκαθιστά το βάθος και η ταχύτητα την επεξεργασία.
Σε
αυτό το πλαίσιο, η κυρίαρχη μορφή σχέσης είναι εκείνη του «ακολούθου» με την
ψηφιακή έννοια: ο “follower”. Η σχέση αυτή χαρακτηρίζεται από ευκολία και
αναστρεψιμότητα. Δεν προϋποθέτει δέσμευση ούτε κόστος· αρκεί ένα κλικ για να
ξεκινήσει και ένα ακόμη κλικ για να λήξει. Πρόκειται για μια εμπειρία
αποσπασματική, που ευνοεί την κατανάλωση αντί της συμμετοχής. Αντίθετα, η
έννοια του «ακολούθου», όπως προτείνεται στην ευαγγελική παράδοση, παραπέμπει
σε μια εντελώς διαφορετική στάση: σε μια πορεία, σε μια σχέση που διαμορφώνεται
μέσα στον χρόνο, στην επιλογή και στην επιμονή.
.JPG)
.png)
