«Θεραπευτικές πληγές»
«Αν αφήσουμε τη λειτουργία να μιλήσει και
δεν την μετατρέψουμε σε κάτι τετριμμένο, θα μας αποκαλυφθεί το μυστήριο της
Σαρακοστής»
Erik Varden
Συνέντευξη με αφορμή το βιβλίου του
—Ποιο είναι το νόημα να μιλάμε για πληγές
σε έναν κόσμο που τις κρύβει;
—Συχνά, είναι χρήσιμο να μιλάμε για πράγματα που
κρύβονται. Έχω την εντύπωση ότι στην κοινωνία μας υπάρχει μια διπλή τάση. Από
τη μία πλευρά, να κρύβουμε τις πληγές μας και να προσποιούμαστε ότι δεν
υπάρχουν. Θέλουμε να δείξουμε ότι είμαστε άτρωτοι. Και τότε βάζουμε όσο
καλύτερο μακιγιάζ μπορούμε στο προφίλ μας στο Facebook, στο Instagram… Προβάλλουμε επιτυχία, υγεία, ευτυχία και πολλούς
φίλους. Η άλλη τάση είναι αυτή που εξιδανικεύει το να είσαι πληγωμένος. Σε
οποιαδήποτε εφημερίδα μπορείς να βρεις άτομα που έχουν πέσει θύματα ενός
ατυχήματος ή μιας συμφοράς και που προχωρούν μπροστά κάνοντας μια δημόσια
ομολογία λέγοντας: «Αυτό μου συνέβη και αυτές είναι οι πληγές μου. Έχουν
αναστατώσει τη ζωή μου και απαιτώ να αναγνωριστούν και να γίνουν σεβαστές, και
οι άνθρωποι να τις προσέξουν». Μερικές φορές, μπορεί να υπάρχει κάτι υγιές σε
αυτό, γιατί είναι καλό να αναγνωρίζονται οι πληγές. Αλλά υπάρχει κίνδυνος αν
καταλήξουμε να κλεινόμαστε σε αυτές. Αυτό θα μας μείωνε σε κάτι υπερβολικά
περιορισμένο.
Πιστεύω ότι είναι πραγματικά ενδιαφέρον να μιλάμε για το τι είναι μια πληγή. Η χριστιανική άποψη είναι ρεαλιστική. Αναγνωρίζει ότι είμαστε πληγωμένα ανθρώπινα όντα, αλλά μας λέει ότι είμαστε κάτι περισσότερο από τις πληγές μας, και ότι αυτές μπορούν να αποτελέσουν μια ευκαιρία.
—Κατά τη γνώμη σας, ποιες είναι οι πληγές
του σημερινού κόσμου;
—Είναι επικίνδυνο να γενικεύουμε, αλλά προτείνω να
μιλήσουμε για τη Δύση ή την Ευρώπη. Μια πληγή είναι η δυσπιστία. Μια άλλη είναι η απογοήτευση ως αποτέλεσμα της δυσπιστίας, που συχνά οδηγεί στη μοναξιά και την απομόνωση. Φέρνουμε επίσης το τραύμα του άγχους, και αυτό γίνεται πιο έντονο καθώς
συνειδητοποιούμε την πολιτική, οικονομική, οικολογική αστάθεια…
—Στο βιβλίο σας εξετάζετε διεξοδικά τις
πληγές του Χριστού στο Σταυρό. Τι μας λέει η ενατένηση αυτών των πληγών για τις
δικές μας πληγές;
—Ότι τα τραύματα είναι πραγματικά, αλλά δεν είναι
το τέλος. Το να συλλογιζόμαστε τα τραύματα του Χριστού σημαίνει να βλέπουμε
τους εαυτούς μας, γιατί ο Θεός έγινε άνθρωπος για να αναλάβει τη φύση μας και να μας δείξει τους
εαυτούς μας. Μας
δείχνει τι είναι η ανθρωπότητα, τι κάνουν οι άνθρωποι στους άλλους ανθρώπους.
Γιατί τα τραύματα του σταυρωμένου Χριστού είναι τραύματα που εγώ προκάλεσα.
Αυτό είναι κάτι πολύ ισχυρό στη Μεγάλη Εβδομάδα και σε πολλά πασχαλινά κείμενα.
Ένας από τους ύμνους του Πάθους σύμφωνα με τον Ματθαίο λέει: «Εγώ σε σταύρωσα».
Και ταυτόχρονα κοιτάζουμε τον Σταυρό γνωρίζοντας ότι αυτό δεν είναι το τέλος
της ιστορίας. Ο Σταυρός αντιπροσωπεύει το Πάσχα, και το Πάσχα σημαίνει πέρασμα.
Και ο Θεός στον Χριστό μας οδηγεί από το πάθος και το θάνατο σε μια πληρότητα
ζωής. Μια πληρότητα που δεν ακυρώνει την πληγή, γιατί, και αυτό είναι κάτι πολύ
ισχυρό στη χριστιανική εικονογραφία, ο αναστημένος και νικηφόρος Χριστός
εμφανίζεται στους μαθητές του με τις πληγές των καρφιών, της μαστίγωσης και της
Σταυρώσεως, που θα τις έχει μέχρι τη Δευτέρα Παρουσία.
—Έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε τον Ιησού
στο Σταυρό; Δεν μας συγκινεί πια;
—Η ενατένηση του Σταυρού του Χριστού είναι μια
καλή ευκαιρία για να εξετάσω τη συνείδησή μου και να αναρωτηθώ αν η καρδιά μου
είναι ανοιχτή στο μήνυμά Του. Επιτρέψτε μου να το προσεγγίσω αυτό από μια
ιδιαίτερη οπτική γωνία. Το πρώτο μου έτος στο μοναστήρι ήταν σημαντικό. Η ζωή
ήταν ήσυχη, χωρίς μεγάλη έκθεση στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, αλλά είχαμε την
επιλογή να ακούσουμε τις ειδήσεις στο ραδιόφωνο, στο BBC, μετά την προσευχή του Εσπερινού. Υπήρχε μια
μικρή ομάδα μοναχών που συνήθιζε να πηγαίνει για να ακούσει τις ειδήσεις. Εγώ
δεν το έκανα. Ένας από αυτούς ήταν ένας από τους πιο ηλικιωμένους πατέρες της
Μονής, ο π. Γαβριήλ. Μια μέρα τον συνάντησα στο διάδρομο, αλλά δεν είχε
ζωγραφισμένη στο πρόσωπό του τη συνηθισμένη χαρούμενη του διάθεση. Τον ρώτησα
τι είχε συμβεί και μου απάντησε ότι πολλοί άνθρωποι είχαν πεθάνει σε ένα
σεισμό. Με εντυπωσίασε το γεγονός ότι υπήρχε ένας άνθρωπος αρκετά δεκτικός και
ευάλωτος ώστε να ακούσει αυτή την είδηση και να την αφομοιώσει στην καρδιά του.
Η καρδιά του είχε διαπεραστεί από αυτό το γεγονός. Με έκανε να συνειδητοποιήσω
πόσο σκληρή ήταν η δική μου καρδιά και πώς την είχα τυλίξει σε ένα
προστατευτικό “περιτύλιγμα”. Δεν εννοώ ότι πρέπει να ζούμε έτσι όλες τις
καταστροφές του κόσμου μας, γιατί αυτό θα μας συνέτριβε, αλλά πρέπει να
φροντίσουμε να μην έχουμε εν υπνώσει τη χριστιανική μας συνείδηση.
Πιστεύω ότι η Σαρακοστή είναι μια καλή στιγμή για
να θέσω στον εαυτό μου την ακόλουθη ερώτηση: Έχω συνείδηση του τι βλέπω όταν στρέφω το βλέμμα
μου στο Σταυρό; Έχω
συνείδηση του τι σημαίνει το γεγονός ότι ο Θεός, που είναι παντοδύναμος,
παραδόθηκε σε απόλυτη ευθραυστότητα και άφησε να τον πληγώσουν για χάρη μου;
Και έχω συνείδηση του γεγονότος ότι αυτή η παρουσία, την οποία αναγνωρίζω ως
ενσαρκωμένη αγάπη, άφησε να την βασανίσουν μέχρι θανάτου για χάρη μου; Και εδώ
πιστεύω ότι η τέχνη, η λογοτεχνία, η μουσική μπορούν να μας βοηθήσουν, γιατί
μας οδηγούν στο πάθος (ελληνικά στο κείμενο) και στο να είμαστε δεκτικοί
στο θείο μήνυμα και μας επιτρέπουν να δούμε με άλλα μάτια αυτό που μας είναι
οικείο. Αυτό είναι το αποτέλεσμα που είχε σε μένα το ποίημα Rythmica Oratio, που σχολιάζω στο βιβλίο.
—Η Σαρακοστή φαίνεται μια κατάλληλη στιγμή
για να διαλογιστούμε πάνω στις πληγές του Χριστού και τις δικές μας. Πώς να το
κάνουμε αυτό;
—Εμβαθύνοντας στη Λειτουργία της Εκκλησίας, γιατί
η Λειτουργία είναι ένα εξαιρετικό μέσο για να διδάξουμε, και η Εκκλησία είναι
ένας μεγάλος διδάσκαλος! Και η Λειτουργία, με τα σύμβολα, τα κείμενα, τις
πράξεις, τις παρουσίες και τις απουσίες της, εστιάζει την προσοχή μας και
οξύνει τη συνείδησή μας. Αν αφήσουμε τη Λειτουργία να μας μιλήσει και
συμμετάσχουμε σε αυτήν, θα μας τραβήξει προς το Μυστήριο. Αν αφήσουμε τη Λειτουργία να μας μιλήσει
και δεν την μετατρέψουμε σε κάτι κοινότυπο και βαρετό, θα μας αποκαλυφθεί το
μυστήριο της Σαρακοστής και θα είμαστε έτοιμοι για το Πάσχα.
—Η Λειτουργία είναι το κλειδί για την
γνώση του Ευαγγελίου;
—Πιστεύω ότι είναι ένα κρίσιμο κλειδί. Δεν είναι
το μόνο, αλλά είναι το πιο σημαντικό. Πάντα ήταν έτσι.
—Τελευταία, και εδώ στην Ισπανία, γίνεται
λόγος για μια πνευματική αναγέννηση. Υπάρχει πραγματικά;
—Υπάρχει μια ανανέωση του ενδιαφέροντος. Αν αυτό
θα οδηγήσει σε μια αναγέννηση της πίστης, μένει να το δούμε. Θα εξαρτηθεί σε
μεγάλο βαθμό από το πώς εμείς, ως Εκκλησία, θα δεχτούμε αυτό το ενδιαφέρον, θα
το κατευθύνουμε και θα το καλλιεργήσουμε. Σε σχέση με αυτό, τα Ευαγγέλια
δείχνουν ότι γύρω από τον Ιησού υπήρχαν μεγάλα πλήθη, που προσελκύονταν από το
κήρυγμά του, από την πρότασή του για ευτυχία και ελευθερία. Όσο όμως αποκάλυπτε το κόστος της
μαθητείας και τι σήμαινε η συμμετοχή σε αυτή τη συνεχή αποστολή λύτρωσης και
απελευθέρωσης, τόσο περισσότεροι άνθρωποι έλεγαν ότι αυτό δεν ήταν για αυτούς. Η μεγάλη τραγωδία του Ευαγγελίου είναι να
βλέπεις εκείνο το μεγάλο πλήθος ανθρώπων να μειώνεται στο Γολγοθά και να
καταλήγει σε δύο άτομα: τη μητέρα του Θεού και τον αγαπημένο μαθητή!
—Ποια πιστεύετε ότι πρέπει να είναι η
προτεραιότητα της Εκκλησίας σήμερα;
—Με κίνδυνο να σας… απογοητεύσω, θα σας πω ότι
είναι η συνεπής διακήρυξη του Ευαγγελίου του Χριστού. Να διακηρύξουμε στον κόσμο ότι ο Ιησούς
Χριστός αναστήθηκε από τους νεκρούς και ότι ο θάνατος είναι νεκρός, ότι η
συγχώρεση είναι δυνατή και ότι ο άνθρωπος καλείται στην αγιότητα.
……………………………………………………………………………………………………….
[Ο π. Μελέτιος, όντας στη Βασιλεία του Θεού,
συνεχίζει να μας νοιάζεται πνευματικά και να μας φροντίζει. Πλην των όσων μας
άφησε παρακαταθήκη-κληρονομιά-διαθήκη (τα βιβλία και τους λόγους του) φαίνεται
πως ρύθμισε να υπάρχει και μια “ζωντανή” υπόμνηση των λόγων και της προσπάθειάς
του, από έναν ομογνώμονά του ξένο κληρικό, τον μοναχό και επίσκοπο Έρικ
Βάρντεν. Ο π. Έρικ γνώρισε τον π. Μελέτιο από την βιογραφία που έγραψε ο St. Moffett με τίτλο «Ομορφιά από τις στάχτες». Εξεπλάγη.
Γοητεύτηκε. Έγινε θαυμαστής και μαθητής του. Και τον παρουσιάζει κυριολεκτικά…
όπου βρεθεί και όπου σταθεί. Σε κολλέγια ιεροσπουδαστών, σε Ιερατικές Συνάξεις,
στο σύνολο του μοναχικού του τάγματος, τους Τραπιστές.
Έχει γράψει τέσσερα βιβλία, δύο από τα οποία θα
εκδοθούν ελπίζουμε φέτος στα ελληνικά από τις εκδόσεις ΙΩΝΑΣ. Στην συνέντευξη
που δημοσιεύουμε… υπομνηματίζει τον τρόπο σκέψης του π. Μελετίου λέγοντας… «Αν
αφήσουμε τη Λειτουργία να μιλήσει και δεν την μετατρέψουμε σε κάτι τετριμμένο…».
Αυτή ήταν η κύρια αγωνία του π. Μελετίου. Να φτάσει η Λειτουργία στην καρδιά
και την σκέψη των νεοελλήνων “χριστιανών”. Γι’ αυτό έκανε τις μεταφράσεις.
Ατυχώς η διοίκηση της Εκκλησίας της Ελλάδος δεν κατανόησε το θέμα, και τον
κάλεσε και σε… απολογία (κατ’ απαίτησιν ενός εθνικάφρονος) χωρίς να τολμήσει
βέβαια να του θέσει περιοριστικούς όρους. Δυστυχώς για τους νεαρούς νεοέλληνες
η Λειτουργία είναι στην κατάσταση που λέγαν για τα ελληνικά οι αρχαίοι Λατίνοι:
«Graeca sunt, non leguntur» (Ελληνικά είναι, δεν διαβάζονται).
Σκέφτεται άραγε κανείς εκ των διοικούντων, «από
ποιον θα ζητηθεί το αίμα αυτών των νεαρών» που δεν θα γίνουν χριστιανοί, μη
αφήνοντας την Λειτουργία να τους μιλήσει;]
Πηγή: enoriako. info site του Ενοριακού Κέντρου
Αγ. Ιωάννου Χρυσοστόμου Πρεβέζης.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου