Προηγιασμένη Λειτουργία Μεγάλη Δευτέρα πρωΐ: -Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

Προηγιασμένη Λειτουργία Μεγάλη Δευτέρα πρωΐ: Ματθαίος 24:3–35

Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

Η ευαγγελική περικοπή Ματθαίος 24:3–35, που αναγιγνώσκεται στην Προηγιασμένη Λειτουργία της Μεγάλης Δευτέρας το πρωΐ, μας εισάγει στον λεγόμενο «Εσχατολογικό Λόγο» του Κυρίου. Οι μαθητές, βλέποντας τον Ιησού να αποχωρεί από τον Ναό και ακούγοντας λόγο περί καταστροφής του, Τον ρωτούν: «πότε ταῦτα ἔσται, καὶ τί τὸ σημεῖον τῆς σῆς παρουσίας καὶ τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος;» (Ματθ. 24:3). Η Ορθόδοξη Εκκλησία διαβάζει αυτό το κείμενο μέσα στο κλίμα της Μεγάλης Εβδομάδας: όχι ως μια ψυχρή «προφητεία γεγονότων», αλλά ως κλήση σε μετάνοια, εγρήγορση και πίστη, μπροστά στο μυστήριο της Κρίσεως και της Βασιλείας.

Ο Χριστός δεν δίνει στους μαθητές ένα χρονοδιάγραμμα. Αντίθετα, προφυλάσσει από την πλάνη της βεβαιότητας και από την περιέργεια που γεννά αμέλεια. «Βλέπετε μή τις ὑμᾶς πλανήσῃ» (24:4): το πρώτο σημείο που δίνει ο Κύριος δεν είναι σημείο του τέλους, αλλά ο κίνδυνος ψευδοχρίστων, ψευδοπροφητών και παραπλάνησης. Στην Ορθόδοξη σκέψη η πλάνη δεν ταυτίζεται με μια απλή εσφαλμένη γνώμη· είναι πνευματική ασθένεια που θολώνει τη διάκριση του ανθρώπου και τον απομακρύνει από τη σωτηρία. Γι’ αυτό η Εκκλησία διδάσκει πως η αλήθεια δεν είναι απλώς ορθές ιδέες, αλλά σχέση με τον Χριστό μέσα στην εκκλησιαστική ζωή, με μετάνοια, Μυστήρια και υπακοή στο φρόνημα των Αγίων Πατέρων.

Στις εικόνες των Αγίων αποδίδουμε τιμή και σεβασμό με την προσκύνηση και τον ασπασμό

 Δεν γνωρίζω αν αυτή η φωτογραφία είναι αληθινή ή προϊόν επεξεργασίας. Αλλά αν είναι αληθινή τότε το γεγονός δεν με ξενίζει καθόλου ούτε δημιουργεί διάθεση για αστεϊσμούς.

Μπορεί ο Πρωθυπουργός της Ελλάδος να μην το έπραξε μετά λόγου γνώσεως, αλλά έπραξε σωστά.

Στις εικόνες των Αγίων αποδίδουμε τιμή και σεβασμό με την προσκύνηση και τον ασπασμό σε αυτούς που ο Κύριος ονόμασε φίλους Του.

Στον πίνακα του Βρυζάκη με θέμα την Έξοδο του Μεσολογγίου όλοι εμείς, άρχοντες και λαός, πρέπει να αποδίδουμε τιμή και σεβασμό όπως εμείς οι Έλληνες γνωρίζουμε: με προσκύνηση και ασπασμό.

Όρθρος Αγίας και Μεγάλης Δευτέρας: - Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

Όρθρος Αγίας και Μεγάλης Δευτέρας: Ματθαίος 21:18–43

Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

Η περικοπή Ματθαίος 21:18–43, που αναγιγνώσκεται στον Όρθρο της Αγίας και Μεγάλης Δευτέρας, ανοίγει λειτουργικά την «Μεγάλη Εβδομάδα» της θείας οικονομίας με δύο δυνατές εικόνες: τη συκή που ξηραίνεται και την παραβολή των κακών γεωργών. Η Εκκλησία τις προβάλλει ως προφητική αποκάλυψη της κρίσεως, της μετανοίας και του μυστηρίου της Βασιλείας.

Πρώτα, ο Χριστός πεινά και προσεγγίζει μία συκή «καὶ οὐδὲν εὗρεν ἐν αὐτῇ εἰ μὴ φύλλα μόνον» (Ματθ. 21:19). Η φαινομενική «παραδοξότητα»—να ζητά καρπό ενώ «οὐ γὰρ ἦν καιρὸς σύκων» (Μάρκ. 11:13, παράλληλο)—διαβάζεται ως σημείο: πρόκειται για σημειολογική πράξη. Η συκή γίνεται εικόνα του ανθρώπου και του λαού που έχει το περίβλημα της ευσέβειας (φύλλα), όμως στερείται καρπού μετανοίας, ελέους, δικαιοσύνης και πίστεως. Η ξήρανση δεν είναι έκρηξη θυμού, αλλά φανέρωση της πνευματικής πραγματικότητας: η ακαρπία οδηγεί σε νέκρωση. Η Μεγάλη Εβδομάδα μάς θέτει από την αρχή μπροστά στο ερώτημα: Χριστιανισμός ως «φύλλωμα» ή ως καρποφορία;

Στην υμνολογία της ημέρας, η άκαρπη συκή συνδέεται συχνά με την υποκρισία και την εγωϊστική αυτάρκεια: ό,τι δείχνει ζωντανό, αλλά δεν έχει μέσα του χυμούς ζωής, δεν αντέχει στην παρουσία του Χριστού. Ο Κύριος, που είναι «ἡ ἄμπελος ἡ ἀληθινή» (πρβλ. Ιω. 15:1), ζητά καρπό κοινωνίας μαζί Του. Εδώ η πίστη δεν είναι ιδέα· είναι σχέση που γίνεται πράξη.

Την Κυριακή των Βαΐων καταλύεται το ψάρι. - Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

Την Κυριακή των Βαΐων καταλύεται το ψάρι.

Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

Την Κυριακή των Βαΐων καταλύεται το ψάρι. Μόνο ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης έχει διαφορετική γνώμη. Όσοι θέλετε να ακολουθήσετε την αυστηρή γραμμή φάτε σουπιές...
Οι προ των εορτών νηστείες της Ορθοδόξου Χριστιανικής Εκκλησίας
Από ΘΕΟΛΟΓΙΑ, τόμος 76, τεύχος 1, Αθήναι 2005.
Μαρία Σωτηροπούλου
Δρ. θεολογίας
6. Τὸ Σάββατο τοῦ Λαζάρου καὶ ἡ Κυριακὴ τῶν Βαΐων
Τὸ Σάββατο τοῦ Λαζάρου καὶ ἡ Κυριακὴ τῶν Βαΐων θεωροῦνται ἐκτὸς τῆς Μ. Τεσσαρακοστῆς. Ὁ Συμεὼν Θεσσαλονίκης ἀναφέρει σχετικῶς ὅτι «οἱ τὰ ἰδιόμελα δὲ γεγραφότες Πατέρες, τῇ Παρασκευῇ τοῦ Λαζάρου ψάλλειν ἐκθέμενοι Τὴν ψυχωφελῆ πληρώσαντες Τεσσαρακοστήν, τὴν ἔγερσὶν τε τοῦ Λαζάρου καὶ τὴν ἑορτὴν τῶν Βαΐων ὡς ἰδίας ἑορτάζοντες ἑορτάς, καὶ ἔτι τὴν ἁγίαν ἑβδομάδα τῶν τοῦ Κυρίου σωτηρίων παθῶν, ἰδία παρὰ τὴν νηστείαν ἄγοντες τῶν τεσσαράκοντα ἡμερῶν, δι' αὐτὰ ἐξαιρέτως τὰ τοῦ Κυρίου ἁγιώτατα πάθη, ἃ ὑπὲρ ἠμῶν ἤνεγκε, τὴν ἀπάθειαν ἡμῖν χορηγῶν»(82).

Κυριακή των Βαΐων - Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

Κυριακή των Βαΐων: Ιωάννης 12:1–18

Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

Η περικοπή Ιωάννης 12:1–18, που αναγιγνώσκεται την Κυριακή των Βαΐων, τοποθετεί τον πιστό στο κατώφλι του εκούσιου Πάθους. Ο Κύριος έρχεται στη Βηθανία «πρὸ ἓξ ἡμερῶν τοῦ πάσχα» (Ιω. 12:1), αφού έχει ήδη αναστήσει τον Λάζαρο. Η Ανάσταση του Λαζάρου είναι προανάκρουσμα της καθολικής Αναστάσεως και συγχρόνως πρόκληση προς τις δυνάμεις του θανάτου: ο Χριστός φανερώνεται ως «ἡ ἀνάστασις καὶ ἡ ζωή» (πρβλ. Ιω. 11:25), και γι’ αυτό η είσοδός Του στα Ιεροσόλυμα θα είναι βασιλική, αλλά με τρόπο αντίθετο προς την κοσμική δόξα.

Στη Βηθανία, η Μαρία χρίει τα πόδια του Ιησού με «λίτραν μύρου νάρδου πιστικῆς πολυτίμου» (Ιω. 12:3) και τα σκουπίζει με τις τρίχες της κεφαλής της. Η πράξη αυτή είναι λατρευτική προσφορά: προάγγελος της ταφής, αλλά και ομολογία ότι ο Χριστός είναι ο αληθινός «Χριστός» (ο Κεχρισμένος). Η Εκκλησία βλέπει εδώ το ήθος της αυθεντικής αγάπης: η Μαρία «σπαταλά αλόγιστα» σύμφωνα με την άποψη του κόσμου αλλά αυτή δεν μετρά τον Θεό με κριτήρια ωφελιμιστικά. Το σπίτι «ἐπληρώθη ἐκ τῆς ὀσμῆς τοῦ μύρου» (Ιω. 12:3): εικόνα του πώς η παρουσία του Χριστού και η πράξη της θυσιαστικής αγάπης πλημμυρίζουν τα πάντα με ευωδία, δηλαδή με αγιαστική χάρη.

Σάββατο του Λαζάρου: Ιωάννης 11:1–45 - Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

Σάββατο του Λαζάρου: Ιωάννης 11:1–45

Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

Το Σάββατο του Λαζάρου η Εκκλησία παρουσιάζει ένα γεγονός που μοιάζει να ραγίζει το σκοτάδι του θανάτου πριν ακόμη φανεί το φως της Αναστάσεως: την ανάσταση του φίλου του Χριστού, του Λαζάρου. Η περικοπή (Ιω. 11:1–45) δεν είναι απλώς μια αφήγηση θαύματος. Είναι φανέρωση του ποιός είναι ο Ιησούς και τι σημαίνει να Τον εμπιστεύεται κανείς, όταν όλα δείχνουν τελειωμένα.

Από την αρχή ακούγεται κάτι που μοιάζει παράδοξο: «Ὃν φιλεῖς ἀσθενεῖ» — ο φίλος σου ασθενεί. Η αγάπη του Θεού δεν μας υπόσχεται πως δεν θα περάσουμε πόνο. Μας βεβαιώνει όμως ότι ο πόνος δεν έχει τον τελευταίο λόγο. Ο Χριστός λέει: «αὕτη ἡ ἀσθένεια οὐκ ἔστι πρὸς θάνατον, ἀλλ᾽ ὑπὲρ τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ». Δεν ωραιοποιεί την οδύνη· την ερμηνεύει με άλλη προοπτική: μπορεί να γίνει τόπος φανέρωσης της δόξας, δηλαδή της ζωοποιού παρουσίας του Θεού.

Εξίσου σκανδαλώδες είναι ότι ο Ιησούς καθυστερεί. Ενώ γνωρίζει τι συμβαίνει, μένει μακριά ακόμη δύο μέρες. Εδώ δοκιμάζεται η καρδιά: όταν ο Θεός δεν «απαντά» σύμφωνα με το δικό μας χρονοδιάγραμμα, νομίζουμε πως απουσιάζει. Κι όμως, η καθυστέρηση δεν είναι αδιαφορία· είναι παιδαγωγία εμπιστοσύνης. Ο Χριστός οδηγεί τους μαθητές, αλλά και τις αδελφές του Λαζάρου, από την προσδοκία ενός θαύματος σε κάτι πιό σημαντικό: στην εμπιστοσύνη προς Εκείνον που είναι η Ζωή.

Το Προφητικό Ανάγνωσμα της Παρασκευής της Έκτης Εβδομάδος των Νηστειών: Ησαΐας (66:10–24) - Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

Το Προφητικό Ανάγνωσμα της Παρασκευής της Έκτης Εβδομάδος των Νηστειών: Ησαΐας (66:10–24)

Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

Η περικοπή από τον Ησαΐα (66:10–24) είναι προφητικός λόγος που περιέχει παρηγοριά και κρίση. Μιλά με εικόνες δυνατές, για να μας δείξει ότι ο Θεός δεν κλείνει τα μάτια ούτε στον πόνο του λαού Του ούτε στην αμαρτία του ανθρώπου. Και αυτό ακριβώς ταιριάζει στο τέλος της Μεγάλης Τεσσαρακοστής: πορευόμαστε προς το Πάθος, όπου η παρηγοριά και η κρίση συναντιούνται πάνω στον Σταυρό.

Η περικοπή ξεκινά με κάλεσμα χαράς: «Εὐφράνθητι, Ἱερουσαλήμ». Η Ιερουσαλήμ εδώ δεν είναι μόνο μια πόλη. Είναι ο τόπος της παρουσίας του Θεού, η εικόνα του λαού Του, και για την Εκκλησία γίνεται προτύπωση της «άνω Ιερουσαλήμ», της ζωής που χαρίζει ο Χριστός. Η χαρά δεν είναι φτηνός ενθουσιασμός. Απευθύνεται «πᾶσιν ὅσοι ἐπενθεῖτε ἐπ’ αὐτῇ»: σε όσους πόνεσαν, όσους είδαν την ερήμωση, όσους ένιωσαν ότι η πίστη τους στέγνωσε. Ο Θεός δεν περιφρονεί το πένθος· το μεταμορφώνει.

Έπειτα έρχεται η τρυφερή εικόνα της μητέρας: «ἀπὸ μαστοῦ παρακλήσεως», «ὡς εἴ τινα μήτηρ παρακαλέσει, οὕτω κᾀγὼ παρακαλέσω ὑμᾶς». Ο Θεός φανερώνεται όχι μόνο ως Κύριος και Κριτής, αλλά ως Παρηγορητής. Μας λέει ότι η σωτηρία δεν είναι ιδέα· είναι τροφή, ανάπαυση, αγκαλιά. Και το «ποτάμι εἰρήνης» δεν είναι απλώς μια καλύτερη ψυχολογία. Είναι ρεύμα ζωής που έρχεται από τον Θεό και σαρώνει την ξηρασία της καρδιάς. Όταν λέει ότι «τὰ ὀστᾶ ὑμῶν ὡς βοτάνη ἀνατελεῖ», μιλά για ανακαίνιση ολοκληρωτική: μέχρι και εκεί που ο άνθρωπος νιώθει πως δεν έχει πια δύναμη.

Σας το είπα είναι μασώνος αλλά δεν γνωρίζω από ποιά Στοά τον έστειλαν...

Μου βγάζει το Instagram ένα προτεινόμενο βίντεο μέ έναν «μοναχό»... αυτός που βιντεοσκοπεί ενημερώνει τον «μοναχό» πως ένας Μητροπολίτης είπε αυτό και αυτό... έξαλλος ο «μοναχός» χτυπά το χέρι στο τραπέζι και φωνάζει: σας το λέω με σιγουριά, αυτός είναι μασώνος...

Συνεχίζει ο εικονολήπτης: ο Μητροπολίτης έκανε και εκείνο... Ξανά έξαλλος ο «μοναχός» χτυπά με περισσότερη δύναμη το τραπέζι και φωνάζει: σας το είπα είναι μασώνος αλλά δεν γνωρίζω από ποιά Στοά τον έστειλαν...

Το Προφητικό Ανάγνωσμα της Πέμπτης της Έκτης Εβδομάδος των Νηστειών: Ησαΐας 65:8–16 - Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

Το Προφητικό Ανάγνωσμα της Πέμπτης της Έκτης Εβδομάδος των Νηστειών: Ησαΐας 65:8–16

Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

Η περικοπή ανοίγει με μια συμβολική εικόνα: «Ὃν τρόπον εὑρεθήσεται ἡ ῥὼξ ἐν τῷ βότρυϊ… Μὴ λυμήνῃ αὐτόν, ὅτι εὐλογία ἐστὶν ἐν αὐτῷ». Αν μέσα σε ένα τσαμπί βρεθεί έστω και μία ρώγα σταφυλιού που κρατά γλύκα, δεν το πετάς όλο. Έτσι παρουσιάζεται ο Κύριος: δεν βιάζεται να αφανίσει, δεν χαίρεται με την καταστροφή, αλλά ψάχνει μέσα στην ανθρώπινη σύγχυση μια σπίθα που μπορεί να σωθεί. Η θεία οικονομία μοιάζει με αυτό το «μη λυμήνῃ»: η κρίση του Θεού περνά πάντα μέσα από το έλεος, γιατί ο Θεός βλέπει τη δυνατότητα της μετανοίας ακόμα κι εκεί που εμείς βλέπουμε μόνο αποτυχία.

Όμως το έλεος δεν είναι αδιαφορία. Ο Θεός λέγει ότι θα «ἐξάξω τὸ ἐξ Ἰακὼβ σπέρμα… καὶ κληρονομήσει τὸ ὄρος τὸ ἅγιόν μου». Υπάρχει ένας «σπόρος», ένα υπόλοιπο που κρατά την πίστη, όχι επειδή είναι τέλειο, αλλά επειδή μένει στραμμένο προς τον Θεό. Στη ζωή της Εκκλησίας αυτό το «υπόλοιπο» θυμίζει κάθε καρδιά που επιμένει να επιστρέφει, κάθε άνθρωπο που, ακόμη κι αν έπεσε πολλές φορές, δεν παραιτείται από την προσευχή και τη μετάνοια. Η κληρονομιά του «όρους του αγίου» δεν είναι λάφυρο, είναι σχέση: να κατοικήσει κανείς εκεί όπου κατοικεί ο Θεός, δηλαδή στη ζωή της κοινωνίας μαζί Του.

Η «βουβή» Εβδομάδα της Σαρακοστής που «φωνάζει» περισσότερο από τις άλλες… - Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

 

Η «βουβή» Εβδομάδα της Σαρακοστής που «φωνάζει» περισσότερο από τις άλλες…

Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

Η Έκτη Εβδομάδα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής ονομάζεται συχνά «βουβή» και «κουφή», επειδή δεν τελείται πλέον η Ακολουθία των Χαιρετισμών και, συγχρόνως, επειδή δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στο γεγονός της σιωπής ως προετοιμασίας για τη Μεγάλη Εβδομάδα. Κι όμως, αυτή η «σιωπηλή» εβδομάδα έχει ίσως πιο δυνατή φωνή από όλες τις άλλες εβδομάδες της Σαρακοστής. Μας ταρακουνά συθέμελα, θέτοντας ερωτήματα που δεν αφήνουν περιθώρια για επιφανειακές απαντήσεις: ποιο είναι το φρόνημά μας μέσα στο σώμα του Χριστού; Γιατί είμαστε εδώ; Τι ζητούμε;

Την Πέμπτη Κυριακή, στο ευαγγελικό ανάγνωσμα, οι δύο μαθητές, ο Ιάκωβος και ο Ιωάννης, ζητούν θέσεις τιμής: «δός ἡμῖν ἵνα εἷς ἐκ δεξιῶν σου καὶ εἷς ἐξ εὐωνύμων σου καθίσωμεν ἐν τῇ δόξῃ σου» (Μκ 10:37). Το αίτημα αυτό δεν είναι απλώς ένα στιγμιαίο «λάθος». Είναι η αποκάλυψη μιας μόνιμης ανθρώπινης ροπής: να μετατρέπουμε τη σχέση με τον Χριστό σε χώρο αυτοεπιβεβαίωσης. Να πλησιάζουμε τον Θεό όχι για να σωθούμε από το εγώ μας, αλλά για να το στερεώσουμε θρησκευτικά και να το ντύσουμε με κύρος.

Το Προφητικό Ανάγνωσμα της Τετάρτης της Έκτης Εβδομάδος των Νηστειών: Ησαΐας 58, 1–11 - Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

Το Προφητικό Ανάγνωσμα της Τετάρτης της Έκτης Εβδομάδος των Νηστειών: Ησαΐας 58, 1–11

Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

Η περικοπή του Ησαΐα (58, 1–11) είναι ένας δυνατός «έλεγχος» από τον Θεό για μια θρησκευτικότητα που φαίνεται σωστή, αλλά εσωτερικά είναι άδεια. Ο προφήτης καλείται να φωνάξει «ὡς σάλπιγγα»: όχι για να καταδικάσει ανθρώπους με κακία, αλλά για να ξυπνήσει συνειδήσεις που έχουν συμβιβαστεί με το ψέμα. Ο λαός νηστεύει, προσεύχεται, ζητά «κρίσιν δικαίαν», θέλει «ἐγγίζειν Θεῷ». Όμως ο Θεός αποκαλύπτει ότι αυτή η προσέγγιση είναι τελικά ένα είδος αυτοδικαίωσης: «νηστεύσαμεν, καὶ οὐκ εἶδες;». Σαν να λένε: «Κάναμε το θρησκευτικό μας καθήκον, τώρα ο Θεός οφείλει να μας ανταποδώσει».

Εδώ βρίσκεται η πνευματική παγίδα: η νηστεία, αντί να γίνει δρόμος μετανοίας, γίνεται επιχείρημα για συναλλαγή. Αντί να μαλακώσει την καρδιά, τη σκληραίνει. Γι’ αυτό ο Θεός αποκαλύπτει τι συμβαίνει «ἐν ταῖς ἡμέραις τῶν νηστειῶν»: ο άνθρωπος συνεχίζει να ζητά «τὰ θελήματά» του, να πιέζει τους «ὑποχειρίους», να γεννά «κρίσεις καὶ μάχας», ακόμη και να χτυπά τον «ταπεινόν». Δηλαδή, μπορεί να κόβει το φαγητό, αλλά δεν κόβει την αδικία. Μπορεί να λέει προσευχές, αλλά δεν κόβει την εκμετάλλευση. Μπορεί να κάνει μετάνοιες, αλλά δεν κάνει έλεος.

Το Προφητικό Ανάγνωσμα της Τρίτης της Έκτης Εβδομάδος των Νηστειών: Ησαΐας (49:6–10) - Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

Το Προφητικό Ανάγνωσμα της Τρίτης της Έκτης Εβδομάδος των Νηστειών: Ησαΐας (49:6–10)

Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

Η περικοπή από τον Ησαΐα (49:6–10) ακούγεται την τελευταία εβδομάδα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής σαν λόγος παρηγοριάς και ταυτόχρονα σαν πρόσκληση. Ο Θεός μιλά σε έναν «δούλο» που έχει αποστολή πολύ μεγαλύτερη απ’ ό,τι θα περίμενε κανείς: «δέδωκά σε… εἰς φῶς ἐθνῶν… εἰς σωτηρίαν ἕως ἐσχάτου τῆς γῆς». Στη γλώσσα της Εκκλησίας αυτό το ερμηνεύουμε Χριστολογικά: ο αληθινός Δούλος είναι ο Χριστός, που δεν έρχεται απλώς να στηρίξει τον Ισραήλ, αλλά να ανοίξει την αγκαλιά του Θεού σε όλα τα έθνη. Το φως δεν είναι ιδέα, ούτε μια ηθική βελτίωση· είναι Πρόσωπο που φωτίζει το σκοτάδι της καρδιάς και της ιστορίας.

Όμως ο «δούλος» παρουσιάζεται και ταπεινωμένος: «τὸν βδελυσσόμενον ὑπὸ τῶν ἐθνῶν, τὸν δοῦλον τῶν ἀρχόντων». Εδώ βλέπουμε το παράδοξο της σωτηρίας: εκείνος που είναι το φως του κόσμου περνά από την απόρριψη. Οι βασιλείς και οι άρχοντες, που αρχικά τον περιφρονούν, στο τέλος «ὄψονται… καὶ προσκυνήσουσιν». Η δόξα του Θεού δεν μοιάζει με την ανθρώπινη προβολή. Πρώτα σταυρός, έπειτα ανάσταση. Κι αυτό είναι πολύ ταιριαστό για τις τελευταίες ημέρες της Σαρακοστής: το φως του Πάσχα προμηνύεται, αλλά περνά μέσα από τον δρόμο της ταπείνωσης.

Η έκτη εβδομάδα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής - Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

Η έκτη εβδομάδα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής

Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

Η έκτη εβδομάδα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής μας προετοιμάζει για τη συνάντηση με τον Χριστό, τον Νικητή του θανάτου. Γι’ αυτό και η Εκκλησία, αυτές τις ημέρες, δεν μας αφήνει να μείνουμε σε μια αυτάρεσκη αίσθηση ότι τελειώνουμε με επιτυχία τον αγώνα της νηστείας. Μας διδάσκει ότι η άσκηση δεν είναι αυτοσκοπός· είναι άνοιγμα της καρδιάς για να χωρέσει το έλεος του Θεού.

Στην έκτη εβδομάδα ο άνθρωπος συνήθως νιώθει πιο έντονα την κόπωση. Η νηστεία έχει ήδη φανερώσει τι κουβαλάμε μέσα μας: λογισμούς, πικρίες, μικρές δικαιώσεις, επιθυμία να φανούμε «καλοί». Αν η πρώτη περίοδος του αγώνα είχε κάτι από ζήλο, εδώ φαίνεται περισσότερο η αδυναμία. Κι αυτή ακριβώς η εμπειρία γίνεται πνευματικό κέρδος, όταν μεταμορφωθεί σε ταπείνωση. Η Εκκλησία μας μαθαίνει να μη στηρίζουμε την ελπίδα μας στην επιτυχία των κόπων, αλλά στη φιλανθρωπία του Κυρίου. Να λέμε λιγότερο «κοίτα τι κατάφερα» και περισσότερο «Κύριε, ελέησόν με».

Γι’ αυτό επιμένει στην προσευχή του Αποδείπνου, στις μετάνοιες, στη σιωπή που θεραπεύει τη διάσπαση. Όλα αυτά δεν είναι τεχνικές. Είναι τρόπος να σταθεί ο άνθρωπος αληθινά ενώπιον του Θεού: χωρίς προσωπεία, χωρίς δικαιολογίες. Η έκτη εβδομάδα γίνεται έτσι ένα σχολείο μετανοίας, όχι ως ενοχή, αλλά ως επιστροφή. Μετάνοια σημαίνει να αλλάζει ο νους κέντρο: από την αυτάρκεια προς την εμπιστοσύνη, από το «εγώ» προς το «Εσύ, Κύριε».

Πέμπτη Κυριακή των Νηστειών: - Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

Πέμπτη Κυριακή των Νηστειών: Μάρκος 10:32–45

Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

Η πορεία του Χριστού προς τα Ιεροσόλυμα, όπως την περιγράφει ο Μάρκος (10:32–45), δεν είναι απλώς άλλη μία ιεραποστολική περιοδεία. Είναι η φανέρωση του δρόμου της σωτηρίας: ο δρόμος της εκούσιας ταπείνωσης και της θυσιαστικής αγάπης. Οι μαθητές «ἦσαν δὲ ἐν τῇ ὁδῷ ἀναβαίνοντες εἰς Ἱεροσόλυμα» και ο Ιησούς προπορεύεται. Αυτό το «προπορεύεται» είναι παρηγοριά και έλεγχος μαζί: Εκείνος μπαίνει πρώτος στη θλίψη, δεν σπρώχνει τον άνθρωπο στο σκοτάδι, αλλά τον οδηγεί ο ίδιος μέσα από τον Σταυρό προς την Ανάσταση.

Ο ευαγγελιστής σημειώνει ότι οι μαθητές «ἐθαμβοῦντο» και «ἐφοβοῦντο». Ο φόβος τους δείχνει ότι διαισθάνονται το βάρος των όσων έρχονται, αλλά δεν τα κατανοούν ακόμη πνευματικά. Κι ενώ ο Χριστός μιλά καθαρά για το πάθος Του—παράδοση, εμπαιγμοί, μαστίγωση, θάνατος, ανάσταση—οι Ιάκωβος και Ιωάννης ζητούν θέση δόξας: «Δὸς ἡμῖν… ἵνα εἷς ἐκ δεξιῶν σου… καὶ εἷς ἐξ εὐωνύμων… καθίσωμεν». Τόσο εύκολα η καρδιά, ακόμη και όταν ακολουθεί τον Χριστό, μπορεί να ζητά τον Θεό ως μέσο για αυτοεπιβεβαίωση. Η Εκκλησία δεν διαβάζει αυτή την περικοπή για να κατηγορήσει τους μαθητές, αλλά για να φωτίσει το δικό μας εσωτερικό αίτημα: «Κύριε, δώσε μου…» Πόσες φορές μέσα στη νηστεία, μέσα στις προσευχές και τις προσπάθειές μας, ζητάμε τελικά μια «δεξιά θέση», μια αναγνώριση, μια σιγουριά ότι “τα καταφέρνουμε”;

Σάββατο της Πέμπτης Εβδομάδος των Νηστειών. Λουκάς 1:39-49, 56 - Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

Σάββατο της Πέμπτης Εβδομάδος των Νηστειών. Λουκάς 1:39-49, 56

Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

Το ευαγγελικό ανάγνωσμα του Σαββάτου του Ακαθίστου (Λουκ. 1:39-49, 56) μας παρουσιάζει μια συνάντηση απλή στην μορφή της, αλλά γεμάτη θεολογικό βάθος: την επίσκεψη της Παναγίας στην Ελισάβετ. Αμέσως μετά τον Ευαγγελισμό, η Παναγία δεν μένει αδρανής. «Αναστάσα» –σηκώνεται– και πορεύεται «μετά σπουδής» προς την ορεινή χώρα της Ιουδαίας. Αυτή η «σπουδή», η βιασύνη της, αποκαλύπτει μια θεολογική αλήθεια: η χάρις του Θεού δεν είναι κάτι που κρατάμε για τον εαυτό μας. Η Θεοτόκος, έχοντας δεχτεί το μέγα μυστήριο της ενανθρώπησης του Λόγου, γίνεται αμέσως αγγελιοφόρος. Η παρουσία του Χριστού μέσα της την ωθεί σε διακονία, σε έξοδο προς τον πλησίον. Είναι μια πρόγευση της Εκκλησίας: η χαρά του Θεού μοιράζεται και μεταδίδεται.

Όταν η Μαρία χαιρετά την Ελισάβετ, συμβαίνει κάτι θαυμαστό. Ο Ιωάννης, το αγέννητο ακόμη παιδί στην κοιλιά της Ελισάβετ, σκιρτά από χαρά. Αυτό το σκίρτημα δεν είναι τυχαίο· είναι προφητική πράξη. Ο Ιωάννης, ο Πρόδρομος, αναγνωρίζει τον Κύριο πριν καν γεννηθεί. Εδώ βλέπουμε ότι ο Χριστός αγιάζει από την πρώτη στιγμή της σύλληψής Του. Η σωτηρία που προσφέρει δεν περιμένει την ώρα της Σταύρωσης ή της Ανάστασης· αρχίζει αμέσως, με την παρουσία Του. Είναι η χάρη που αγγίζει και μεταμορφώνει, όπως θα κάνει αργότερα με τόσους άλλους.

27 Μαρτίου 2026: Παρασκευή του Ακαθίστου Ύμνου

 

Παρασκευή του Ακαθίστου Ύμνου

Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

Ακάθιστος ύμνος επικράτησε να λέγεται ένας ύμνος «Κοντάκιο» της Ορθόδοξης Εκκλησίας, προς τιμήν της Υπεραγίας Θεοτόκου, από την όρθια στάση, που τηρούσαν οι πιστοί κατά τη διάρκεια της ψαλμωδίας του. Οι πιστοί έψαλλαν τον Ακάθιστο ύμνο όρθιοι, υπό τις συνθήκες που θεωρείται ότι εψάλη για πρώτη φορά, ενώ το εκκλησίασμα παρακολουθούσε όρθιο κατά την ακολουθία της γιορτής του Ευαγγελισμού, με την οποία συνδέθηκε ο ύμνος.

Ψάλλεται ενταγμένος στο λειτουργικό πλαίσιο της ακολουθίας του Μικρού Αποδείπνου, σε όλους τους Ιερούς Ναούς, τις πέντε πρώτες Παρασκευές της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, τις πρώτες τέσσερις τμηματικά, και την πέμπτη ολόκληρος. Είναι ένας ύμνος που αποτελείται από προοίμιο και 24 οίκους (στροφές) σε ελληνική αλφαβητική ακροστιχίδα, από το Α ως το Ω (κάθε οίκος ξεκινά με το αντίστοιχο κατά σειρά ελληνικό γράμμα), και είναι γραμμένος πάνω στους κανόνες της ομοτονίας, ισοσυλλαβίας και εν μέρει της ομοιοκαταληξίας.

Θεωρείται ως ένα αριστούργημα της βυζαντινής υμνογραφίας, η γλώσσα του είναι σοβαρή και ποιητική και είναι εμπλουτισμένος από κοσμητικά επίθετα και πολλά σχήματα λόγου (αντιθέσεις, μεταφορές, κλπ). Το θέμα του είναι η εξύμνηση της ενανθρώπισης του Θεού μέσω της Θεοτόκου, πράγμα που γίνεται με πολλές εκφράσεις χαράς και αγαλλίασης, οι οποίες του προσδίδουν θριαμβευτικό τόνο.

Είναι η Παναγία «Υπέρμαχος Στρατηγός»; - Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

Είναι η Παναγία «Υπέρμαχος Στρατηγός»;

Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

Συχνά ακούγεται η απορία: Πώς η γλυκιά και ταπεινή Μητέρα του Κυρίου, η κόρη από τη Ναζαρέτ, ονομάζεται «Υπέρμαχος Στρατηγός» στην Ορθόδοξη Εκκλησία; Δεν φαίνεται αυτό να αντιφάσκει με το ευαγγελικό μήνυμα της ειρήνης και της αγάπης; Η απάντηση βρίσκεται στην ιστορική, λειτουργική και θεολογική παράδοση της Εκκλησίας, η οποία αποδίδει αυτόν τον τίτλο όχι ως πολεμική διάκριση, αλλά ως έκφραση πνευματικής προστασίας και μητρικής πρεσβείας.

Η Ιστορική Συγκυρία: Η Σωτηρία της Κωνσταντινούπολης

Η ονομασία «Υπέρμαχος Στρατηγός» προέρχεται από τον περίφημο Ακάθιστο Ύμνο, συγκεκριμένα από το τροπάριο «Τῇ Ὑπερμάχῳ Στρατηγῷ τὰ νικητήρια...», το οποίο συνετέθη τον 7ο αιώνα μ.Χ. Η ιστορική αφορμή ήταν η θαυμαστή διάσωση της Κωνσταντινούπολης από την πολιορκία των Αβάρων το 626 μ.Χ., κατά τη βασιλεία του αυτοκράτορα Ηρακλείου. Ενώ ο Ηράκλειος απουσίαζε σε εκστρατεία, η Πόλη βρέθηκε σε θανάσιμο κίνδυνο. Οι κάτοικοι, με επικεφαλής τον Πατριάρχη Σέργιο, στράφηκαν σε αδιάλειπτη προσευχή προς την Θεοτόκο, θεωρώντας την ως την υπέρτατη προστάτιδα της Πόλης – μια παράδοση που χρονολογείται από τον ιδρυτή της, τον Μέγα Κωνσταντίνο, ο οποίος αφιέρωσε την Κωνσταντινούπολη στην Παναγία ως «Θεοφύλακτη Πόλη».

Η Ασιατική νοοτροπία

   Η Ασιατική νοοτροπία: ένας Σιγκαπουριάνος στρατιώτης φόρτωσε το σακίδιό του στην οικιακή βοηθό για να το κουβαλήσει...

Όταν ένας τον ρώτησε γιατί το κάνει αυτό, η απάντηση ήταν η εξής: Μέσα στο στρατόπεδο το κράτος με πληρώνει για να κουβαλάω το σακίδιο, έξω από το στρατόπεδο είναι η προσωπική μου ζωή και πληρώνω την οικιακή βοηθό να το κουβαλάει...

Μ ΧΚ Ν

Τι διδάσκει η Ορθόδοξη Εκκλησία για την Υπεραγία Θεοτόκο; - Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

Τι διδάσκει η Ορθόδοξη Εκκλησία για την Υπεραγία Θεοτόκο;

Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

Η διδασκαλία της Ορθοδόξου Εκκλησίας για την Υπεραγία Θεοτόκο δεν είναι ένα «ευλαβικό παράρτημα» της πίστεως, ούτε ένα δόγμα που προστέθηκε αργότερα. Είναι άμεσα συνδεδεμένη με το ποιος είναι ο Χριστός και με το πώς ο Θεός έσωσε τον άνθρωπο. Ό,τι λέμε για την Παναγία, το λέμε τελικά για να ομολογήσουμε καθαρά την ενανθρώπηση του Υιού και Λόγου του Θεού: ότι ο Χριστός είναι τέλειος Θεός και τέλειος άνθρωπος, ένας και ο αυτός, χωρίς σύγχυση και χωρίς διαίρεση.

Η Εκκλησία ονομάζει την Παρθένο Μαρία «Θεοτόκο» (δηλαδή αυτή που γέννησε τον Θεό), όχι επειδή η Θεότητα έχει αρχή ή επειδή η Παναγία «γεννά» τη θεία φύση. Ο όρος δηλώνει ότι Αυτός που γεννήθηκε από αυτήν είναι αληθινά Θεός. Η Παναγία γέννησε κατά σάρκα τον ίδιο τον Υιό του Θεού, ο οποίος προσέλαβε αληθινή ανθρώπινη φύση από εκείνη. Γι’ αυτό ο τίτλος «Θεοτόκος» είναι πρώτα απ’ όλα Χριστολογικός: προστατεύει την αποκάλυψη ότι ο Ιησούς Χριστός δεν είναι ένας απλός άνθρωπος που «κατοικήθηκε» από τον Θεό, αλλά ο ίδιος ο Θεός που έγινε άνθρωπος. Η Γ’ Οικουμενική Σύνοδος (Έφεσος, 431) σφράγισε αυτήν την ομολογία, επειδή διακυβευόταν η αλήθεια του προσώπου του Χριστού.

Ευαγγελισμός της Θεοτόκου - Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

Ευαγγελισμός της Θεοτόκου: Λουκάς 1:24–38

Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

Η περικοπή Λουκάς 1:24–38 μάς οδηγεί στο κατώφλι του μεγάλου μυστηρίου: πώς ο Θεός εισέρχεται στην ανθρώπινη ιστορία χωρίς να την καταργεί, αλλά για να την θεραπεύσει και να την ανακαινίσει. Ξεκινά με τη σιωπηλή κύηση της Ελισάβετ, που κρύβεται πέντε μήνες. Η κρυφή αυτή χαρά δεν είναι απλώς ένα οικογενειακό γεγονός· είναι σημάδι ότι ο Θεός εργάζεται πρώτα στην ταπείνωση και στην αφάνεια. Η χάρη Του δεν κάνει θόρυβο, αλλά ωριμάζει μέσα στον χρόνο, όπως ωριμάζει μια ζωή στην κοιλιά της μητέρας.

Έπειτα ο Ευαγγελιστής μάς μεταφέρει στη Ναζαρέτ, μια μικρή και ασήμαντη πόλη. Εκεί, «ἀπεστάλη ὁ ἄγγελος Γαβριὴλ». Η αποστολή του αγγέλου φανερώνει πως το γεγονός του Ευαγγελισμού είναι πρωτοβουλία του ίδιου του Θεού. Ο Θεός κατέρχεται, όχι για να επιβληθεί, αλλά για να ζητήσει την ελεύθερη συγκατάθεση της ανθρώπινης καρδιάς.