Υπάρχει κάτι στη σύγχρονη κοινωνία που είναι περισσότερο παθογόνο σε σύγκριση με το παρελθόν; - π. Βασίλειος Θερμός

  ▪︎Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το στρές που προκύπτει από το εκπαιδευτικό σύστημα. Σε έρευνα στη Βρεττανία βρέθηκαν οι μισοί φοιτητές να έχουν άγχος σε παθολογικά επίπεδα, όπως και ότι ο ένας στους δέκα από εκείνους που αναζήτησαν υπηρεσίες συμβουλευτικής στο πανεπιστήμιο είχε σκέψεις αυτοκτονίας! Ακόμη, πάνω από τα μισά παιδιά ηλικίας 7 ετών υπέφεραν από “στρές εξετάσεων". Προφανώς χρειάζεται ριζική επανεξέταση του εκπαιδευτικού συστήματος, αν κρίνουμε και από τα δικά μας δεδομένα που μάλλον δεν θα διαφέρουν πολύ.

“Παλιότερα το άγχος μπορούσε να τύχη χειρισμού και να διοχετευθή σε κανάλια που χαρακτηρίζονταν από πολιτιστικά και ιστορικά διακριτές στρατηγικές αντιμετωπίσεως. Είναι εύλογο να υποθέσουμε ότι άτομα που ζούν σε μεταμοντέρνες στιγμές -χαρακτηριζόμενες από έλλειψη υποχρεωτικών πολιτιστικών αληθειών, παραμέτρων, κέντρων, ή ορίζοντα- βιώνουν την εμπειρία του άγχους με σημαντικά διαφορετικούς τρόπους από εκείνους όσων έζησαν και σε πιο καταπιεστικές αλλά πιο οργανωμένες περιόδους...

Ένας μεγάλος αριθμός συγχρόνων ανθρώπων όχι μόνο πρέπει να διασχίση ένα ιλιγγιωδώς αγχογόνο, φορτωμένο με ρίσκο, και ανοίκειο κοινωνικοπολιτιστικό περιβάλλον, αλλά πρέπει επίσης να το πράξουν χωρίς τη βοήθεια μιάς ποικιλίας σταθεροποιητικών ψυχολογικών μηχανισμών. Η επανάσταση της εποχής μας είναι η επανάσταση της αβεβαιότητος".

Με όλα αυτά αντιλαμβανόμαστε πως η πρόληψη στην ψυχιατρική απαιτεί σε μεγάλο βαθμό κοινωνική και πολιτική δράση σε μη ψυχιατρικούς τομείς (φτώχεια, κοινωνικός αποκλεισμός, φροντίδα παιδιών και ηλικιωμένων κ.α.). Όσοι εμπλέκονται στην ψυχική υγεία πρέπει να είναι ικανοί να διακρίνουν πότε η αποκατάσταση της φυσιολογικότητος απαιτεί ν' αλλάξουν οι άνθρωποι και πότε οι κοινωνικές συνθήκες. Η δήθεν επιστημονική ουδετερότητα δεν είναι παρά στυγνή τεχνοκρατία [...]

Υπάρχει και μία άλλη διάσταση, χωρίς την οποία αναγκαστικά θα οδηγηθούμε σε απαισιόδοξες ερμηνείες περί συνεχούς επιδεινώσεως της κοινωνίας προσπαθώντας να εξηγήσουμε την αύξηση της ψυχιατρικής νοσηρότητος. Αυτή η διαφορετική προσέγγιση έγκειται στην αναγνώριση πως η εποχή μας επικεντρώνεται περισσότερο από ποτέ στα συναισθήματα, με αποτέλεσμα οι άνθρωποι όχι μόνο να νοιώθουν αλλά και να γίνωνται πιο ευάλωτοι. Η εξέλιξη αυτή είναι βέβαια αποτέλεσμα της νεωτερικότητας και επέφερε θετικές συνέπειες σε πολλούς άλλους τομείς της δημόσιας και ιδιωτικής ζωής, έχει όμως ως τίμημά της την μεγαλύτερη ευαισθησία.

-----------▪︎---------▪︎---------

•Άνθρωπος στόν ορίζοντα (Προσεγγίζοντας τη συνάντηση Ορθόδοξης Θεολογίας και επιστημών του ψυχισμού) - Εκδόσεις Γρηγόρη (2011)

• Απόσπασμα από το κεφάλαιο : "Ἡ τρικυμία"

- "Πολλές οι στράτες της ζωής οι πολυπαθιασμένες και κάθε μιά φορτώνεται μέ τά δικά της πάθη... Και μόνο ας ήταν τά πικρά νά μή νικούνε τόσο!"
(Ἁγ. Γρηγορίου Θεολόγου Περί των του βίου οδών, έπη ηθικά, ις'. ΕΠΕ 9, 258-259) 

π. Βασίλειος Θερμός