Πέμπτη Κυριακή του Ματθαίου - Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

Πέμπτη Κυριακή του Ματθαίου: Ματθαίος 8:28-34, 9:1

Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

Η ευαγγελική περικοπή της Ε΄ Κυριακής του Ματθαίου παρουσιάζει τον Χριστό να φθάνει «εἰς τὸ πέραν», στη χώρα των Γεργεσηνών, σε έναν τόπο πνευματικά τραυματισμένο και περιοχή ειδωλολατρών. Εκεί Τον συναντούν δύο δαιμονιζόμενοι, άνθρωποι που ζουν στα μνήματα, μέσα στον τόπο του θανάτου. Η εικόνα είναι βαθιά συμβολική: ο άνθρωπος που απομακρύνεται από τον Θεό δεν χάνει μόνο την ειρήνη του, αλλά κατοικεί υπαρξιακά στον χώρο της φθοράς, της απομόνωσης και της διάλυσης της προσωπικότητάς του. Οι δαιμονισμένοι δεν είναι απλώς ασθενείς· είναι πρόσωπα αιχμάλωτα σε μια δύναμη που παραμορφώνει την ανθρώπινη φύση και διαστρέφει τον προορισμό της.

Το πρώτο θεολογικό μήνυμα της περικοπής είναι η φανέρωση της εξουσίας του Χριστού πάνω στις δαιμονικές δυνάμεις. Οι δαίμονες ομολογούν αυτό που πολλοί άνθρωποι ακόμη αγνοούν: «τί ἡμῖν καὶ σοί, Ἰησοῦ υἱὲ τοῦ Θεοῦ;». Αναγνωρίζουν δηλαδή τη θεότητα του Χριστού και τρέμουν ενώπιον της παρουσίας Του. Η κραυγή τους «ἦλθες ὧδε πρὸ καιροῦ βασανίσαι ἡμᾶς;» δηλώνει ότι γνωρίζουν την τελική ήττα τους κατά την έσχατη κρίση. Ο Χριστός, λοιπόν, δεν είναι ένας απλός διδάσκαλος ηθικής· είναι ο Κύριος της ζωής και του θανάτου, μπροστά στον οποίο οι δυνάμεις του κακού απογυμνώνονται από την ψευδή ισχύ τους.

Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι ο Κύριος ελευθερώνει τους δαιμονιζομένους με έναν μόνο λόγο: «ὑπάγετε». Δεν χρειάζεται τελετουργία, ούτε μακρά αντιπαράθεση. Ο λόγος του Χριστού είναι δημιουργικός και κυριαρχικός· όπως με τον λόγο Του δημιούργησε τον κόσμο, έτσι και με τον λόγο Του ανακαινίζει τον πεσμένο άνθρωπο. Η σωτηρία δεν είναι ανθρώπινο κατόρθωμα, αλλά ενέργεια του Θεού που επαναφέρει τον άνθρωπο στην αληθινή του κατάσταση.

Η είσοδος των δαιμόνων στους χοίρους και η κατακρήμνισή τους στη θάλασσα φανερώνουν και τη φύση του διαβόλου. Ο διάβολος είναι δύναμη καταστροφής. Δεν οικοδομεί, δεν ζωοποιεί, δεν σώζει· οδηγεί πάντοτε στην απώλεια. Ό,τι αγγίζει το πνεύμα της πονηρίας κατευθύνεται τελικά προς τον γκρεμό. Παράλληλα, η σκηνή δείχνει ότι οι δαίμονες δεν έχουν ούτε πάνω στα ζώα εξουσία χωρίς τη συγκατάθεση του Θεού. Αυτό σημαίνει ότι, όσο φοβερή κι αν φαίνεται η δύναμη του κακού, παραμένει περιορισμένη και ανίσχυρη μπροστά στη θεία κυριαρχία.

Ωστόσο, η πιο τραγική διάσταση της περικοπής δεν είναι η παρουσία των δαιμόνων, αλλά η αντίδραση των κατοίκων της περιοχής. Αντί να χαρούν για την απελευθέρωση των δύο συνανθρώπων τους, παρακαλούν τον Χριστό να φύγει από τα όριά τους. Προτιμούν την απώλεια της πνευματικής παρουσίας του Κυρίου από την αναστάτωση των συμφερόντων τους. Εδώ αποκαλύπτεται ένα διαχρονικό ανθρώπινο δράμα: ο άνθρωπος συχνά φοβάται τη σωτηρία, όταν αυτή απαιτεί ανατροπή των βεβαιοτήτων του. Η παρουσία του Χριστού ελευθερώνει, αλλά συγχρόνως κρίνει· φωτίζει όχι μόνο την ανάγκη μας για θεραπεία, αλλά και την προσκόλλησή μας σε ό,τι είναι γήινο και φθαρτό.

Τελικά, η περικοπή αυτή είναι μια ισχυρή μαρτυρία ότι ο Χριστός εισέρχεται ακόμη και στα πιο σκοτεινά πεδία της ανθρώπινης ύπαρξης για να ελευθερώσει, να αποκαταστήσει και να νικήσει το κακό. Κανένας τόπος δεν είναι τόσο ακάθαρτος, καμιά ζωή τόσο διαλυμένη, ώστε να μην μπορεί να την επισκεφθεί η χάρη Του. Το ερώτημα είναι αν ο άνθρωπος θα Τον δεχθεί ως λυτρωτή ή αν, όπως οι Γεργεσηνοί, θα Του ζητήσει να απομακρυνθεί. Η σωτηρία προσφέρεται, αλλά δεν επιβάλλεται. Ο Χριστός περνά απέναντι, έρχεται μέχρι τα μνήματά μας, αναζητεί τον χαμένο άνθρωπο· μένει όμως σε εμάς μόνο αν θα Του ανοίξουμε τον χώρο της καρδιάς μας.

***

Fifth Sunday of Matthew: Matthew 8:28–34, 9:1

The Gospel passage for the Fifth Sunday of Matthew presents Christ arriving “on the other side,” in the country of the Gergesenes, a place spiritually wounded and a region of pagans. There He is met by two demon-possessed men, people living among the tombs, within the place of death. This image is deeply symbolic: the person who moves away from God loses not only his peace, but also dwells existentially in the realm of corruption, isolation, and the disintegration of his personality. The demoniacs are not merely sick individuals; they are persons held captive by a power that distorts human nature and perverts its true destiny.

The first theological message of this passage is the manifestation of Christ’s authority over demonic powers. The demons confess what many people still do not recognize: “What have we to do with You, Jesus, Son of God?” That is, they acknowledge Christ’s divinity and tremble before His presence. Their cry, “Have You come here before the time to torment us?” shows that they know of their final defeat at the Last Judgment. Christ, therefore, is not simply a teacher of morality; He is the Lord of life and death, before whom the powers of evil are stripped of their false strength.

Of particular significance is the fact that the Lord frees the demon-possessed men with a single word: “Go.” No ritual is needed, nor any prolonged confrontation. The word of Christ is creative and sovereign; just as by His word He created the world, so also by His word He renews fallen man. Salvation is not a human achievement, but the work of God, who restores the human person to his true condition.

The entry of the demons into the swine and their plunge into the sea also reveals the nature of the devil. The devil is a force of destruction. He does not build up, give life, or save; he always leads to ruin. Whatever is touched by the spirit of wickedness is ultimately driven toward the abyss. At the same time, the scene shows that the demons do not have authority even over animals without God’s permission. This means that, however terrifying the power of evil may seem, it remains limited and powerless before divine sovereignty.

Yet the most tragic aspect of this passage is not the presence of the demons, but the reaction of the inhabitants of the region. Instead of rejoicing at the liberation of their two fellow human beings, they beg Christ to leave their territory. They prefer the loss of the Lord’s spiritual presence to the disturbance of their own interests. Here a timeless human tragedy is revealed: man often fears salvation when it requires the overturning of his certainties. The presence of Christ liberates, but at the same time it judges; it reveals not only our need for healing, but also our attachment to what is earthly and perishable.

In the end, this passage stands as a powerful witness that Christ enters even into the darkest regions of human existence in order to liberate, restore, and conquer evil. No place is so unclean, and no life so broken, that His grace cannot visit it. The question is whether man will receive Him as Redeemer or, like the Gergesenes, ask Him to depart. Salvation is offered, but it is not imposed. Christ crosses over, comes even to our tombs, and seeks the lost person; yet He remains with us only if we open to Him the space of our heart.