«Το πασχαλινό τραπέζι και οι φρουροί των
παραδόσεων»
Σταύρος
Ζουμπουλάκης
(Σύντομο σχόλιο στη λειτουργική σκέψη του
πάπα Φραγκίσκου)
………………………………………
Μιλώντας για τη λειτουργική θεολογία του πάπα
Φραγκίσκου έκανα ορισμένες σποραδικές αναφορές και στην Ορθόδοξη Εκκλησία.
Επειδή και το τελευταίο ζήτημα της διάστασης του Φραγκίσκου με τον Βενέδικτο
αφορά και εμάς, θα κλείσω με τον ίδιο τρόπο.
Η λειτουργική ζωή της Ορθόδοξης Εκκλησίας κουβαλάει από τους αιώνες έναν τεράστιο λογοτεχνικό και μουσικό πλούτο, όπως ακριβώς και εκείνη της Καθολικής. Τι σημαίνουν για το εκκλησίασμα όλα αυτά, από το Ψαλτήρι των Ο’ μέχρι τα τροπάρια των κανόνων, της Παρακλητικής, και τις περισσότερες ευχές; Ποιος τα καταλαβαίνει, ποιος προσεύχεται με τα λόγια τους; Ειδικά οι κανόνες του όρθρου στην Ελλάδα ψάλλονται σε άδειες εκκλησίες. Όλα αυτά τα θαυμάσια αποτελούν άραγε έκφραση της προσευχής μιας κοινότητας πραγματικών ανθρώπων, με σάρκα και οστά, που βρίσκεται μέσα στον ναό; Ασφαλώς όχι! Από την άλλη, με τι καρδιά να πετάξεις όλο αυτόν τον πλούτο;
Στην Καθολική Εκκλησία σήμερα το γρηγοριανό μέλος,
εκτός από ελάχιστα μοναστήρια, ακούγεται μόνο σε συναυλίες και στο ίντερνετ.
Αυτή θα είναι άραγε η μοίρα και της βυζαντινής μουσικής; Δεν είναι διόλου
εύκολη η απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα, εκείνο όμως που προέχει είναι να
σκεφτεί ο καθένας μας ποιο έρχεται πρώτο και ποιο δεύτερο. Αν το πρώτο είναι η πραγματική
συμμετοχή μας στο πασχάλιο δείπνο, στο οποίο ο Χριστός θέλει να φάει μαζί μας,
τι να τους κάνεις τους ιαμβικούς κανόνες; Έασον αυτούς χαίρειν. Αν πάλι το πρώτο είναι ο λογοτεχνικός
θησαυρός, τότε ας τον κρατήσουμε, και ας μην προσεύχεται κανείς με τον λόγο
αυτό. Υπάρχει τρόπος
να συνδυαστούν και τα δύο; Στην ολότητα και στην ακεραιότητά τους, όχι! Το
πρόβλημα είναι υπαρκτό και κρίσιμο.
Η Καθολική Εκκλησία το αντιμετώπισε, με δυσκολίες,
λάθη, παλινδρομήσεις, εντάσεις. Της πήρε πολύ χρόνο και ακόμη δεν έχει κλείσει
οριστικά. Πρέπει κάτι να κάνει και η Ορθόδοξη Εκκλησία, αξιοποιώντας και την
εμπειρία της Καθολικής, τη θετική και την αρνητική. Δεν θα το συζητήσουμε
βεβαίως εδώ, αλλά θα επαναλάβω κάτι που έχω ξαναπεί:
ας ξεκινήσουμε από τη μετάφραση των
βιβλικών αναγνωσμάτων και των ευχών, που πρέπει όλες να απαγγέλλονται εκφώνως,
για τα οποία υπάρχει ήδη μια μικρή εμπειρία, χωρίς να αλλάξουμε για την ώρα
οτιδήποτε άλλο. Αφού
αποτιμήσουμε αφανάτιστα την εμπειρία αυτή, βλέπουμε τι άλλο χρειάζεται να
κάνουμε για μια ζωντανή λογική λατρεία.
Περιοδικό ΑΝΘΡΩΠΟΣ, τ. 17
Πηγή: enoriako.info site του Ενοριακού
Κέντρου Αγ. Ιωάννου Χρυσοστόμου Πρεβέζης.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου