Εξαίρετο εκ
βαθέων χριστιανού για το καίριο θέμα
! Εμείς όμως εδώ θα συνεχίσουμε με επίκεντρο
τη συνοπτική εισαγωγή, και
ορισμένα τμήματα της 79ης ερμηνευτικής
ομιλίας-από σύνολο 90-Αγίου Ιωάννη του Χρυσόστομου στο «Κατά Ματθαίον
Ευαγγέλιο», και βέβαια σε νεοελληνική μεταγραφή.
******
*** ******
«Όταν έρθει ο Υιός του Ανθρώπου με όλη τη
δόξα του και τη μεγαλοπρέπεια συνοδευόμενος από τους αγίους Αγγέλους του, θα
καθίσει στο βασιλικό του θρόνο ως ο Κριτής. Τότε θα συναχθούν μπροστά του όλα
τα έθνη, και θα τους ξεχωρίσει, όπως ξεχωρίζει ο βοσκός τα πρόβατα, από τα ερίφια. Και, τους μεν θα υποδεχτεί-προσδεχτεί στη Βασιλεία του-την Κοινωνία της Αγάπης-για
το λόγο ότι : «Όταν πεινούσε τον έθρεψαν, όταν διψούσε του έδωσαν να πιει, όταν ήταν
ξένος τον περιμάζεψαν, όταν ήταν γυμνός τον έντυσαν, όταν ήταν άρρωστος τον
επισκέφτηκαν, κι όταν βρέθηκε φυλακισμένος ήρθαν και τον είδαν».
Ενώ,
όσους έκαναν τα αντίθετα, θα τους καταδικάσει
γι αυτό, και θα τους στείλει στο πυρ το αιώνιο, που έχει ετοιμαστεί για το
διάβολο και τους συνοδοιπόρους αγγέλους του».
Επιβλητικό στήσιμο, σαφής η συνοπτική εισαγωγή. Παρευθύς καταλαβαίνει καλά, πολύ καλά, καθαρά, πολύ καθαρά ο καθένας και για ποιο καίριο πράγμα πρόκειται, και πόσο αυτό τον αφορά προσωπικά.
«Πρόκειται
για πολύ σπουδαία περικοπή, τονίζει
ο χρυσορρόας του λόγου απ’ την αρχή, και προσθέτει, και δεν είναι λίγοι όσοι
δεν έχουν παραλείψει να τη διαβάσουν, και μάλιστα όχι μια φορά. Αλλά «νυν», τώρα, σήμερα, 3η Κυριακή του Τριωδίου,
επισημαίνει εμφατικά, οφείλουμε να την ακούσουμε όλοι με πολλή προσοχή, και
με βαθειά κατάνυξη ψυχής ! Και τούτο γιατί, επικεντρώνει και αναδείχνει το
μέγα θέμα της φιλανθρωπίας και
ελεημοσύνης !-«Και γαρ πολύς αυτώ φιλανθρωπίας και ελεημοσύνης ο λόγος».
Και όχι, παρέκβαση δική μου, στους ένοχους λογισμούς, που άκουσα σήμερα στην
Εκκλησία, ή τις πληθωρικές θεολογικές περιπλοκές, που καταποντίζουν το κύριο,
καίριο, ουσιαστικό, ίσως λόγω του χαώδους κενού εδώ πάμπολλων χριστιανών.
Το θέμα έθετε και πρότερα ο Χριστός κάπως αλλιώς,
προχωρεί ο Μεγάλος Πατέρας, αλλά εδώ τώρα το θέτει με απόλυτη σαφήνεια, ευρύτητα, δυναμική, ένταση, ως το θέμα που
αφορά όλη την οικουμένη. Βέβαια και
οι πρότερες αναφορές του με βάση και αφορμή δυο, τρία, πέντε πρόσωπα και τις
συμπεριφορές τους, δεν αφορούσαν μόνον αυτά. Ουσιαστικά προεκτείνοντας και τότε
αναφέρονταν και αφορούσαν τις δυο ομάδες ανθρώπων, αυτούς που παρακούουν το
θέλημα του Θεού, κι εκείνους που το υπακούουν
και προχωρούν σε έμπρακτη εφαρμογή του.
Εδώ τώρα μετέρχεται λόγο επίφοβο πολύ, ως
και φρικτό ! Δε λέει ως πρώτα, «ομοιώθηκε η Βασιλεία των ουρανών κλπ». Αλλά ! Απροκάλυπτα, ίσια και καθαρά
αναδείχνει και παρουσιάζει το όλο θέμα με επίκεντρο Εαυτόν. «Όταν έρθει ο Υιός του Ανθρώπου με όλη του τη δόξα και τη
μεγαλοπρέπεια», λέει. Και είναι γνωστό πως η πρώτη επίγεια παρουσία του
ήταν ως αυτή του τελευταίου ανθρώπου, του παραπεταμένου, χωρίς υπόληψη, χωρίς
τιμή, και με ύβρεις και ονειδισμούς. Ενώ τώρα τονίζει ότι θα έρθει, ένδοξα και
μεγαλόπρεπα και θα καθίσει σε θρόνο βασιλικό. Και το επαναλαμβάνει, γιατί δεν
ήταν μακριά η ώρα του θανάτου του στο Σταυρό, που θεωρείτο θάνατος
«επικατάρατος», επονείδιστος, εξευτελιστικός. Και γι αυτό ανεβάζει την αίσθηση
του πράγματος σε όσους τον ακούνε, κάνοντας λόγο για Δικαστήριο και Δικαστή όλης της οικουμένης !
Και δεν είναι μόνο αυτά που κάνουν το
λόγο του φοβερό, αλλά και το ότι κατά ένα τρόπο δείχνει να αδειάζουν από
αγγέλους οι ουρανοί. Καθώς όλοι οι Άγγελοι θα παρουσιαστούν μαζί του, και θα
παραστούν πλάι του, να του εκθέτουν, λέει, όσα πολλά καλά διακόνησαν για τη
σωτηρία των ανθρώπων με Δεσποτική του εντολή ! Και κατά τούτο από παντού θα
είναι τότε η ημέρα εκείνη φρικτή ! Έπειτα θα συναχθούν, λέει, πάντα τα έθνη,
τουτέστιν κάθε ανθρώπινη φύση, φυλή, ψυχή. Και θα τους χωρίσει αναμεταξύ τους,
όπως ξεχωρίζει ο βοσκός τα πρόβατα
από τα ερίφια, γιατί τώρα δεν είναι ξεχωρισμένοι, είναι
ανάμεικτοι, όλοι μαζί. Και ο διαχωρισμός τους τότε θα γίνει με στοιχεία απόλυτα
ακριβή !
Βέβαια και πριν, από την όλη στάση τους,
τους έχει διακρίνει και κάνει φανερούς. Καθώς τους μεν ερίφια ονομάζει, τους δε πρόβατα.
Για να δείξει ότι τα πρώτα είναι άκαρπα,
ποιος καρπός, ποια ωφέλεια θα μπορούσε να προκύψει από τα ερίφια, ενώ αντίθετα
είναι πολλή η πρόσοδος που προκύπτει από τα πρόβατα. Και από το μαλλί, και απ’
το γάλα, και απ’ τα γεννώμενα νέα μικρά, πράγματα από τα οποία είναι και μένουν
έρημα τα ερίφια. Βέβαια τα άλογα
ζώα, τα ερίφια και τα πρόβατα έτσι είναι από τη φύση τους. Προκειμένου όμως για
τους λογικούς ανθρώπους, το θέμα τίθεται αλλιώς, η ακαρπία ή αντίστοιχα η ευκαρπία «εις παν
έργον αγαθόν» είναι προαίρεση προσωπική, ελεύθερη επιλογή, και από τούτο και
για τούτο οι μεν κολάζονται, ενώ οι
άλλοι στεφανώνονται !
Φυσικά δεν τους κολάζει πριν τους δικάσει
στήνοντας τους απέναντι και καταγγέλλοντας τις παραβάσεις τους. Κι αυτοί
παρακαλούν για επιείκεια, αλλά δεν έχουν πια ελπίδα καμιά, κανένα όφελος. Και
πολύ φυσικά, γιατί ένα τόσο σπουδαίο θέμα το παράτησαν, το προσπέρασαν. Παρότι
μάλιστα από παλιά οι προφήτες είχαν διακρίνει, επισημάνει και πει. «Έλεος θέλω, και όχι θυσίες».
Κι ο Μέγας Κριτής σ’ αυτό στήριξε την αγωγή,
καταγγελία, καταδίκη τους. Όχι για λόγια, αλλά για πράγματα στα οποία επί πλέον
κι ίδια η ανθρώπινη φύση τους παρωθούσε και εκπαίδευε, αλλά δεν έκαναν. Και πρόσεξε ότι αυτοί, όχι σε ένα ή
δυο, αλλά σε όλα βρέθηκαν έρημοι και άκαρποι. Γιατί όχι μόνο πεινούσε και δεν
τον έθρεψαν, και ούτε γυμνό τον έντυσαν, αλλά
ούτε και σε κάτι που ήταν πιο ελαφρύ και εύκολο, όπως άρρωστο ή σε φυλακή
όντα, δεν τον επισκέφτηκαν ! Πρόσεξε
επίσης πόσο απλά είναι τα πράγματα που επιτάσσει και επιζητεί. Δεν είπε στη
φυλακή ήμουνα και δεν φροντίσατε ν’ αθωωθώ, και να βγω έξω. Ή άρρωστος ήμουνα
και δε με αναστήσατε, δε με κάνατε καλά. Παρά, απλώς δεν ήρθατε να με δείτε,
δεν με επισκεφθήκατε ! Επί πλέον, για το φοβερό βάρος της πείνας, το εντελλόμενο, δεν ήταν πολυτελής ή πλούσια
τράπεζα, αλλά η χρεία μιας στοιχειώδους τροφής, ωσάν αυτή που και έχει ανάγκη
ένας επαίτης και ζητεί.
Όλα αυτά, το εύκολο της αίτησης, ήταν
λίγο ψωμί, η ελεεινή κατάσταση του αιτούντος, ήταν ότι είναι φτωχός. Και το
αξιοσυμπάθητο της φύσης είναι, ότι ήταν άνθρωπος κι αυτός. Και τέλος το
ποθούμενο της θείας επαγγελίας, ήταν η
βασιλεία των ουρανών, και το επίφοβο και φοβερό της τιμωρίας ήταν η απειλή
της γέεννας του πυρός. Και, το πιο
σπουδαίο, το αξίωμα του λαμβάνοντος ήταν
ο ίδιος, ο Χριστός ο Θεός, στο πρόσωπο των φτωχών ! Και η ανυπέρβλητη τιμή του τέτοια, που καταξιώθηκε να κατεβεί από τον
ουρανό στη γη ! Και τέλος αυτό τούτο το δίκαιο και επιτάσσον την παροχή
ήταν ότι, όχι από δικά του πράγματα, αλλά από δώρα και
δωρεές του Θεού, ήταν αυτά που θα έβγαζε και θα έδινε !
Αλλά,
η φιλαργυρία τους θόλωσε μια για πάντα νου και ψυχή, και τους άλωσε, παρότι
γνώριζαν την επερχόμενη απειλή της
τιμωρίας. Παρότι επίσης και πρότερα είχε ειδοποιήσει και πει πως όσοι δε
δέχονται και δε βοηθούν τέτοιους ανθρώπους, χειρότερα από όσα έπαθαν οι
κάτοικοι των Σοδόμων θα πάθουν αυτοί. Και τώρα τι ακριβώς αποφασίζει και τι
λέει. «Αφού δεν τα κάνατε αυτά σε έναν
από αυτούς τους άσημους αδερφούς μου, ούτε για μένα δεν τα κάνατε» !
Μα τι ακούω να λες, Κύριε; Ναι είναι
αδερφοί σου, και πώς «ελάχιστους»-
άσημους τους αποκαλείς; Γιατί, είναι
αδελφοί μου γι αυτό ακριβώς, επειδή είναι σε έσχατη εγκατάλειψη, φτώχεια,
ταπείνωση, απόρριψη. Γιατί, λέει, όλους που είναι σε τέτοια δύστυχη κατάσταση
σε αδελφότητα καλεί-«Δεύτε προς με πάντες οι κοπιώντες και πεφορτισμένοι καγώ
αναπαύσω υμάς»-Μτ.ια,28.-ναι όλους αυτούς τους αγνοημένους τους
καταφρονημένους, όχι μόνο τους μοναχούς, και τους ασκητές των βουνών. Αλλά
καθέναν που ζει στον κόσμο, κι αυτόν που πεινάει, που λιμοκτονεί, είναι γυμνός,
ξένος, και ό,τι άλλο χειρότερο. Ιδιαίτερα μάλιστα όταν το βάπτισμα τον έχει
αναδείξει αδελφό του, και του έχει δώσει τη δυνατότητα κοινωνίας στα θεία
μυστήρια !
Πιο μπροστά βέβαια με τα ίδια αυτά
κριτήρια επαίνεσε και στεφάνωσε αυτούς που ανταποκρίθηκαν λέγοντας τα εξής. «Ελάτε οι ευλογημένοι από τον Πατέρα μου να
κληρονομήσετε τη Βασιλεία-την Κοινωνία της Αγάπης- που σας έχει ετοιμαστεί από
την αρχή του κόσμου. «Επείνασα και μου δώσατε να φάω και όλα τα καθεξής … «Εγκωμιάσας δε τους κατορθωκότας δείκνυσιν
όσον άνωθεν ην αυτώ προς αυτούς το φίλτρον» ! Αυτό, αυτό το τελευταίο.
«Εγκωμιάζοντας όσους κατόρθωσαν να ανταποκριθούν- στο μεγαλείο της Αγάπης του
Θεού στο πρόσωπο του αναγκεμένου ανθρώπου, μυστικού αδελφού του
Χριστού-δείχνει-αναδείχνει από πόσο ψηλά και βαθειά-Πατρική Αγάπη, η πηγή-ήταν και κρατούσε μέσα του το φίλτρο της αγάπης του για όλους αυτούς»
!
Έως εδώ ! Ουδέν έτερον ! Αυτό, μόνο αυτό,
και σε άνοιγμα και σε βάθος και σε ύψος, ελπίδα-ευχή-προσευχή, το καλύτερο για
τον καθένα δυνατό ! Ώστε να είναι ένας από τους «κατορθωκότας» κατά «τήν
φοβεράν ημέραν τής κρίσεως» !
Αθανάσιος Κοτταδάκης
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου