Δευτέρα 25 Μαΐου 2026

ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΛΛΟΙΩΣΗ - π. Θεοδόσιος Μαρτζούχος

 

ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΛΛΟΙΩΣΗ

π. Θεοδόσιος Μαρτζούχος


Η λατρεία της Εκκλησίας του Χριστού ονομάζεται …. λογική Λατρεία! Δηλαδή, αυτά που η Εκκλησία κάνει και λέει, δεν είναι ακατανόητες μαγικές επικλήσεις του επιπέδου…. ζημούθ … αμπρακατάμπρα - …. μουζίθ… κ.λ.π!! Έχουν συνειρμό λογικό και περιεχόμενο θεολογικό, παρακλητικό, ευχαριστιακό, αγαπητικό, γενικώς επικοινωνιακό, ανάμεσα σε πρόσωπα και με τον Χριστό. Δεν είναι εκτός τόπου και χρόνου. Δεν τελεί η Εκκλησία του Χριστού  … Ελευσίνια Μυστήρια με κλειστά τα μάτια και τις ακοές των μετεχόντων! Δεν θεωρεί μυστικιστικά ότι η ακατανόητη γλώσσα βοηθά στην προσευχή! Το σπίτι του Πατέρα μας (ο Οίκος του Πατρός) δεν είναι πεποιημένη συνθήκη θρησκευτικής ευλαβείας. Είναι…. «κλάσις του Άρτου εν αφελότητι καρδίας»  (Πραξ. 2,46). 

Η ατμόσφαιρα «στήνεται» στη λογική της Κυριακής προσευχής, που εξαρχής με την προσφώνηση, στοιχειοθετεί διπλή σχέση. Και κάθετη… Πάτερ! Και οριζόντια …. ημών! Δηλαδή και Πατέρας όλων μας ο Χριστός και αδελφοί εξ Αυτού, όλοι μεταξύ μας. Ένα Σώμα. Αλλήλων μέλη οι πάντες.

Η Εκκλησία είναι το Σώμα του Ζώντος Χριστού!!

Στην Εκκλησία του Χριστού η ιερωσύνη είναι διακονία των αδελφών όχι αρχή ανεξέταστος. Οι Χριστιανοί φροντίζουν τους ιερείς με την ελευθερία των τέκνων έναντι των πατέρων όχι των δούλων έναντι των κυρίων. Δεν έχει καμία θέση ο κληρικαλισμός στον χώρο. Ατυχώς ανατρέποντας αυτή την υγιά ατμόσφαιρα έχει κατακλύσει την Εκκλησία μας ένας διπλής έκφρασης κληρικαλισμός. Από την μία, διοίκηση απολυταρχική, χωρίς συνοδικότητα ή δημοκρατικότητα, αλλά με άπειρη νομικίστικη γραφειοκρατία, που υλοποιεί με τον δυσκολότερο τρόπο το κακό προσωνύμιο των επισκόπων που αποκτήθηκε μετά την πτώση της Κωνσταντινουπόλεως … δεσπότης!! Και από την άλλη, ένας σπιριτουαλιτίστικος φασισμός επιβολής νεοφερμένων διδασκαλιών υπακοής και γεροντισμού, που «πουλάει» πνευματικότητα και διδάσκει την «ανεγκέφαλη» πίστη και την δια του … γέροντος σωτηρία!!

Υπόθεση στην οποία συντείνουν και η κατά συρροή… αγιοποιήσεις!! Λύκος από την μια και αρκούδα από την άλλη … ό,τι και να σε φάει…!! Όλο αυτό το οικοδόμημα συναρμολογείται με την κολλητική λάσπη της «διαστροφικής» ερμηνείας της  παραδόσεως (που γίνεται όχι περιουσία που μας παρεδόθη αλλά αμετακίνητο φετίχ) και τα πράγματα γίνονται ακόμα πιο τραγικά. Σαν να μην φτάνουν αυτά τα βάσανα ή μάλλον μέσα στο…. «εύκρατο»  αυτό κλίμα υποτέλειας υπακοής και φοβίας για την λογική σκέψη, έρχονται και κάποιοι που αγωνίζονται να μας πείσουν ότι η Θεία Ευχαριστία δεν επιτρέπεται να είναι προσιτή και κατανοητή από τους μετέχοντες χριστιανούς γιατί είναι μυστήριο, υπόθεση βασικώς των ιερέων!! Δηλαδή ένας σακραμενταλισμός ουσιαστικά διεστραμμένος. Με λεξίδια και χρησίδια και ασυνάρτητη «ανάγνωση» του παρελθόντος, και όλοι αυτοί (και ο π. Βασ. Μπακογιάννης μαζί, blog anastasios: «Οὐμή γάρ τό Μυστήριον εἴπω…») ισχυρίζονται ότι δεν επιτρέπεται οι Χριστιανοί να ακούνε τις ευχές της Θ. Λειτουργίας!!

ΑΠΟΡΙΕΣ ΛΟΙΠΟΝ……

Α) Για ποιον τελείται η Ευχαριστία; Για τους χριστιανούς ή για τον Θεό;  Ή για τους ιερείς και παρεμπιπτόντως και για τους λαϊκούς; 

Β) Τούτο ποιείτε εις την εμήν ανάμνησιν. Ανάμνηση πώς; Χωρίς…. μνήμη και σκέψη; Μέχρι πριν κάποια χρόνια ήταν απαγορευμένη και η ανάγνωση των Γραφών για τον κίνδυνο των αιρέσεων!      

Γ) Το κείμενο της Λειτουργίας, γιατί χρησιμοποιεί παντού τα ρήματα σε πρώτο πληθυντικό; Είναι πληθυντικός μεγαλοπρεπείας; Η Εκκλησία του Χριστού μιλάει στον Χριστό στον ενικό…. Εδώ Του μιλάμε όλοι, εξ ου και  ο πληθυντικός.

Το κείμενο της Λειτουργίας έχει μια συγκρότηση λογικής συνεχείας και έχει ρυθμιστεί έτσι ώστε να συνεκφωνείται από τους ιερείς και τον λαό… «Τα σα εκ των σων σοι προσφέροντες κατά πάντα και δια πάντα, (ιερείς μέχρι εδώ) σε υμνούμεν σε ευλογούμεν Σοι ευχαριστούμεν και δεόμεθα σου ο Θεός ημών. (λέει και ολοκληρώνει την προσευχή ο λαός, το δεύτερο μέρος). Συνεχίζει με άλλη παράγραφο η ευχή της αναφοράς: Έτι προσφέρομεν Σοι την ΛΟΓΙΚΗΝ ταύτην και αναίμακτον λατρείαν και παρακαλούμεν και δεόμεθα και ικετεύομεν κατάπεμψον το Πνεύμα σου το άγιο εφ’ ημάς (μόνο τους ιερείς;) και επί τα προκείμενα δώρα…. και ποίησον τον άρτον τούτον…! Ο λαός επιφωνεί ΑΜΗΝ σε κάθε επίκληση!!

Χρειάζονται στραγγαλισμό και η λογική και η θεολογία για να οδηγηθεί κανείς στις αντιλήψεις που εκφράζει  ο π. Βασίλειος και οι ομογνώμονες του.

Το κείμενο της Λειτουργίας είναι ΕΝΑ και ΕΝΙΑΙΟ και συνεκφέρεται - εκφωνείται από δυο πλευρές αυτονόητα, τον κλήρο και τον λαό. (π. Θεοδ. Μαρτζούχου: Η Θεία Λειτουργία τελείται από τον ιερέα ή απ’ όλους; Εκδ. ΙΩΝΑΣ)

Απροκατάληπτη διάθεση και ελεύθερη σκέψη, χωρίς αναζήτηση αποσπασματικών και εξ αυτού μονομερών και «ψευδών» Πατερικών ή Κανονικών τσιτάτων, οδηγεί στην κατανόηση της διάκρισης μυημένος και αμύητος και στην διάγνωση – διαπίστωση «Ἴσασιν οἱ μεμυημένοι»!! Ποιοί  είναι αυτοί; Κάστα εκλεκτών;

Η περιπέτεια της πνευματικής ωρίμανσης των Χριστιανών είναι ατελεύτητη, αλλά, να βάζουν εμπόδια στην συνειδητοποίηση της σχέσεως των Χριστιανών με τον Χριστό οι κληρικοί, αυτό είναι σκάνδαλο. Και να νομίζουν ότι έτσι λατρεύουν σωστά τον Χριστό, είναι ακόμα χειρότερο!

Σε μια Εκκλησία που έχει το τραγικό πρόβλημα της ακατανόητης γλώσσας, να έρχεται και ο παπάς και να λέει στον Χριστιανό… Δεν πρέπει να ακούς παρά μόνον εκφωνήσεις! Είναι κωμικοτραγικό! Δηλαδή δεν επιτρέπεται «να φας» το μήλο, μόνον τα φλούδια… ότι πρέπει συ… ότι άγιος ει…! Μα στα Ελληνικά δεν υπάρχουν δευτερεύουσες προτάσεις που εκφέρονται ανεξαρτήτως. Δεν λέμε ξαφνικά… γιατί σήμερα βρέχει! Λέμε: Δεν θα πάω στο σχολείο, γιατί σήμερα βρέχει!

Μπήκαμε στον χώρο του γελοίου…

Με τις αντιλήψεις των ανωτέρω, για ποιά λογική λατρεία συζητάμε;;

Η συμμετοχή στις ευχές και στην μετάληψη είναι κοινό δικαίωμα κλήρου και λαού. Ο παπάς δεν κοινωνάει εξ επαγγέλματος αλλά γιατί είναι Χριστιανός όχι επειδή είναι παπάς. Ο αρχαίος δάσκαλός μας και μέγας συγγραφέας Αυγουστίνος δίδασκε τον λαό της Ιππώνος: Είμαι Χριστιανός μαζί με εσάς. Για σας είμαι επίσκοπος!!

Επειδή ο π. Βασ. Μπακογιάννης «τρέχει» αυτή την αδιέξοδη … σκυταλοδρομία πρέπει να του πούμε ότι…. δεν επιτρέπεται επιλεκτική χρήση των χωρίων. Το τροπάριο λέει: … ου μη γαρ ΤΟΙΣ ΕΧΘΡΟΙΣ ΣΟΥ … το μυστήριον είπω…!! Δεν λέει ου μη γαρ το μυστήριον είπω … όπως το χρησιμοποιεί στον τίτλο, παραθέτοντάς το συγχρόνως ολόκληρο στην τρίτη παράγραφο!! Γιατί…; Ποιό τον εκφράζει;

Η παραπομπή στον αγ. Ιω. Χρυσόστομο στην 3η του ομιλία στην επιστολή προς Εφεσσίους είναι η αποθέωσις της προκατειλημμένης αναγνώσεως - χρήσεως….! Άλλα λέει ΆΛΛΑ τον βάζουμε ή μάλλον θέλουμε να εννοεί. Οι τελευταίες 2-3 παράγραφοι του λόγου διδάσκουν για τον τρόπο και τις προϋποθέσεις μετοχής στην Ευχαριστία. Θεωρούν αυτονόητη την συμμετοχή στην προσευχή και διευκρινίζουν τα της μη συμμετοχής.

«Ὤ τῆς συνηθείας τῆς προλήψεως! Εἰκῇ θυσία καθημερινή, εἰκῇ παρεστήκαμεν τῷ θυσιαστηρίῳ, οὐδείς ὁ μετέχων» Ταῦτα οὐχ ἵνα ἁπλῶς μετέχητε λέγω αλλ’ ἵνα ἀξίους ἑαυτούς κατασκευάζητε. Οὐκ εἶ τῆς θυσίας ἄξιος, οὐδέ τῆς μεταλήψεως; Οὐκοῦν οὐδέ τῆς εὐχῆς» Συνεχίζει….

«Δεηθῶμεν πάντες κοινῆ… Πώς ἔμεινας καί οὐ μετέχεις τῆς τραπέζης; ᾿Ανάξιος εἰμί φησίν. Οὐκοῦν καί τῆς Κοινωνίας ἐκείνης καί τῆς ἐν ταῖς εὐχαῖς! (Κοινωνίας… )

«᾿Ανάξιοι  καί  ὀφθαλμοί τῶν θεαμάτων τούτων ἀνάξιαι καί ἀκοαί»

Χρειάζεται κεφαλοκλείδωμα και βιασμό το κείμενο.... να πει αυτά που δεν λέει!!

Όσο για τους Κανόνες …. αφήστε τα! Ο 12ος της Α’ Οικουμ. λέει τελείως άλλα. Lapsi (πεπτωκότες – αρνηθέντες τον Χριστό) χωρίς ανάγκη, στην περιοχή της αρμοδιότητας του αυτοκράτορα Λικινίου, ρυθμίζεται πώς θα γίνονται δεκτοί και πάλι. Αφού η Σύνοδος λέει τον τρόπο καταλήγει με το αυτονόητο …. «Δύο δε έτη χωρίς προσφοράς (μετάληψη μυστηρίων) «κοινωνήσωσι τῷ λαῷ τῶν προσευχών»!!!

Ο δε 13ος ρυθμίζει την θέση αυτού που όντας ετοιμοθάνατος κοινώνησε… «ἐξοδεύων…» (όντας στα τελευταία του, στην έξοδο από την ζωή) αλλά όμως δεν πέθανε! Και σ’ αυτόν λέει ο κανόνας «… μετά τῶν κοινωνούντων τῆς εὐχῆς μόνης ἔστω».

Οι ερμηνευτικές ακροβασίες του π. Βασιλείου ατυχώς είναι «έπεα πτερόεντα» και να με συγχωρεί. Ο δε άγιος Συμεών γράφει το ότι, το να ακούς παριστάμενος στην Ευχαριστία την προσφορά της Αγίας Αναφοράς … καθαίρει από των αμαρτημάτων… Δεν πιστεύω να νομίζει κάποιος ότι αυτό γίνεται μηχανικά μαγικά και ακουσίως απλώς και μόνον με την παράσταση χωρίς να ακούς και να καταλαβαίνεις ευχές! Αν και κάποιοι μεγαλοσχήμονες θεολόγοι το ισχυρίζονται!! Αντιλέγει ο απ. Παύλος βεβαιώνοντάς μας ότι, «όταν σάλπιγξ  άδηλον φωνὴν δῷ, ΟΥΔΕΙΣ ετοιμασθήσεται ούτε εἰς πόλεμον» ούτε εις προσευχήν καν!

Θα τελειώσω με τις… ταλαιπωρίες που υφίσταται ο μέγας θεολόγος (όντως ήταν) Αυτοκράτωρ  Ιουστινιανός από ανώνυμο (άλλη χριστιανική γνησιότης….) σχολιαστή – θαυμαστή του πατρός Βασιλείου, εγκαλούμενος (ο Ιουστινιανός) ότι προσπάθησε να θεσπίσει καινοτομία με την απαγγελία των ευχών εκφώνως!! Άλλα αντί άλλων! Οι ευχές διαβάζονταν εκφώνως, όμως η άγνοια και η κούραση (είναι ΚΟΠΟΣ να απαγγέλεις ΟΛΗ την Λειτουργία εκφώνως… ἴσασιν οἱ ἱερεῖς) άρχισε να τις αποσιωπά διαστρέφοντας την τάξη και την συνήθεια. Πράγμα το οποίο θέλει με την «Νεαρά» (=Διάταγμα) να αποκαταστήσει και να επαναφέρει ο Ιουστινιανός, για την ωφέλεια των χριστιανών. Κατωτέρω παρατίθεται η συγκεκριμένη «Νεαρά» για να βγάλουν τα συμπεράσματά τους, οι θέλοντες ελευθέρως σκέπτεσθαι.

«Νεαρά» 137 του «ἐν ἁγίοις Βασιλέως ἡμῶν  Ἰουστινιανοῦ».

«Μαζί με όλα αυτά, διατάσομε όλους τους επισκόπους και πρεσβυτέρους την Θεία Ευχαριστία και το μυστήριο της Βαπτίσεως να τα τελούν, όχι σιωπηλά και χωρίς να ακούονται, αλλά με έντονη φωνή, ώστε να ακούει όλος ο λαός, και εξ αυτού (του ότι δηλαδή θα τα ακούνε όλα) οι ψυχές όλων να ωφελούνται και να έρχονται σε μεγαλύτερη κατάνυξη και να επιθυμούν εντονότερα την δοξολογία του δεσπότου Χριστού.

Έτσι διδάσκει και ο άγιος απόστολος Παύλος στην πρώτη προς Κορινθίους επιστολή: «όταν λοιπόν προσεύχεσαι σιωπηλά (με ενδιάθετο λόγο) αυτός που είναι απλοϊκός άνθρωπος χωρίς χαρίσματα πώς θα συμφωνήσει λέγοντας αμήν στην προσευχή προς τον Θεό, αφού δεν κατάλαβε τι λες; Συ λοιπόν καλά προσεύχεσαι, αλλά ο αδελφός δεν ωφελείται». Και πάλι στην προς Ρωμαίους επιστολή λέει: «Με την καρδιά πιστεύει κανείς για να δικαιωθεί και με το στόμα ομολογεί την σωτηρία».

Για όλα αυτά λοιπόν πρέπει τις ευχές για την αγία Προσκομιδή (αναφορά – ευχαριστία) και τις άλλες προσευχές, με δυνατή φωνή να τις προσφέρουν στον Κύριο και Θεό μας Ιησού Χριστό οι οσιώτατοι Επίσκοποι και Πρεσβύτεροι. Και να ξέρουν, ότι αν κάτι από αυτά το παραβλέψουν θα απολογηθούν οπωσδήποτε γι’ αυτό την ημέρα της Δευτέρας Παρουσίας, αλλά και εμείς (ο αυτοκράτορας) αν το μάθουμε, δεν θα αδιαφορήσουμε ούτε θα το αφήσουμε ανεξέταστο.

Διατάσσουμε και τους άρχοντες των επαρχιών, όταν θα δουν κάτι από αυτά που νομοθετούμε να αμελείται, πρώτον να πιέζουν τους Μητροπολίτες και όλους τους επισκόπους να «συνέρχονται» στις κανονισμένες συνεδριάσεις – Συνόδους και να τηρούν όσα έχουμε διατάξει γι’ αυτές τις συνόδους, με τον νόμο αυτόν εδώ. Αν όμως τους δουν να αναβάλλουν, αμέσως να ,ας πληροφορούν, ώστε να επιβάλλεται από εμάς η πρέπουσα διόρθωση. Ας μάθουν και οι άρχοντες και οι λοιποί υπήκοοι ότι αν δεν τηρήσουν όλα τα προηγούμενα θα τιμωρηθούν με πολύ σκληρό τρόπο»!!

Εύχεσθε υπέρ ημών αδελφοί, ακροώμενοι τας ευχάς της Αγίας Αναφοράς.

   π. Θεοδ. Μαρτζούχος

 

*Το Βάπτισμα ετελείτο συναρτημένο με την Θεία Ευχαριστία. Ο Γάμος τότε δεν ιερολογείτο ακόμα και γι’ αυτό δεν τον αναφέρει. Αργότερα συνήφθη και αυτός στην Λειτουργία. Απόηχος….. το ότι και σήμερα ο Γάμος και το Βάπτισμα έχουν εναρκτήρια επίκληση το:  «Ευλογημένη η Βασιλεία του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος….»                   

2 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

Κατοχυρωμένη αναλυτική καιοφειλόμενη τοποθέτηση
Πλήρως ικανοποιητική

Αθανάσιος Κοταδάκης είπε...

Δικαιούμαι να επικροτησω πρώτος η απο τους πρώτους αυτό το συγκροτημένο όπως όλα του και έξω από τα δόντια γραπτό του π.Θεοδοσιου. Είχα προτερα μια μικρή συμβολή. Και παραιτούμαι
από νεώτερη. Πατερ ευχαριστώ. Αθανάσιος Κοτταδακης