«Η Τουρκία δεν έχει ιστορία αλλά ποινικό μητρώο» - Στυλ. Καβάζης

 «Η Τουρκία δεν έχει ιστορία αλλά ποινικό μητρώο»

Στυλ. Καβάζης 

"Σε λίγα χρόνια οι Τούρκοι θα κάνουν τους Έλληνες να σκέφτονται σαν Τούρκοι και αυτή θα είναι η μεγαλύτερη μας ήττα."

~Νεοκλής Σαρρής~

(5 Μαΐου 1940 – 19 Νοεμβρίου 2011) Στη μνήμη ενός ανθρώπου που έζησε την Ιστορία εκ των ένδον και επιχείρησε να αφυπνίσει έναν λαό που έμαθε να κοιμάται.

Υπάρχουν στιγμές στην πορεία ενός έθνους όπου η απώλεια ενός ανθρώπου μοιάζει να αφαιρεί περισσότερο φως απ’ όσο αναλογεί σε μία μόνο ψυχή. Μια τέτοια στιγμή ήταν η 19η Νοεμβρίου 2011, όταν ο Νεοκλής Σαρρής, καθηγητής Κοινωνιολογίας της Ιστορίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και πρόεδρος της ΕΔΗΚ, πέρασε στη σφαίρα των αθανάτων.

Γεννημένος στην Κωνσταντινούπολη, απόφοιτος της Μεγάλης του Γένους Σχολής του ζωντανού μνημείου που μετέφερε τη φλόγα της ελληνικής παιδείας μέσα στην οθωμανική νύχτα ο Σαρρής δεν ήταν απλώς Έλληνας της Πόλης. Ήταν γέννημα και θρέμμα μιας παράδοσης που άντεξε στη δοκιμασία, διασώθηκε μέσω της παιδείας και επηρεάστηκε από τη γεωπολιτική των καιρών.

Σπουδασμένος, οξύς, μαχητικός, έφερε μέσα του την τριπλή ιδιότητα που σπανίζει ιστορικός νους, κοινωνιολογική διείσδυση, και πολιτική συνείδηση χωρίς φόβο και χωρίς αίρεση. Δεν μιλούσε απλώς για την Τουρκία αλλά την καταλάβαινε και δεν περιέγραφε απλώς την Ελλάδα αλλά την σκεπτόταν με πλήρη ευθύνη και συνείδηση.

Ο Σαρρής έβλεπε αυτό που οι πολλοί δεν ήθελαν να δουν,ότι η εξωτερική πολιτική κάθε χώρας είναι η προέκταση των κοινωνικών της τάξεων, των φόβων της, των μικρών και των μεγάλων της συμφερόντων. Γι’ αυτό έγραφε πως το “ιδανικό της ελληνοτουρκικής φιλίας” δεν ήταν ποτέ αθώο, υπηρετώντας διαχρονικά την εγχώρια ελίτ που προτιμά τη στασιμότητα από τη μεταρρύθμιση, τον βόλεμα από την ισχύ, την υποταγή από την ευθύνη.

Αν η Ελλάδα αποφάσιζε να γίνει αυτό που μπορεί, θα χρειαζόταν

βαθύ εκσυγχρονισμό,

αξιοκρατία,

ανατροπή συμφερόντων,

ενίσχυση της αποτροπής,

και κυρίως θάρρος.

Κι αυτό όπως προειδοποιούσε σε κάθε του έργο θα οδηγούσε αναπόφευκτα σε «αποκαθήλωση ατόμων, συμφερόντων και τζακιών». Γι’ αυτό η Ελλάδα έμαθε να πορεύεται με την «φτωχή πλην τίμια» εσωστρέφειά της, ακόμη κι όταν η Ιστορία απαιτούσε μεγαλείο.

Πολύ πριν το ξέσπασμα της κρίσης, πολύ πριν τα μνημόνια, ο Σαρρής είχε διαγνώσει τη σύγκλιση εξουσίας και αντιεξουσίας, την ομογενοποίηση της ρητορικής, την κατάρρευση της κοινωνικής συνοχής. Όσα άλλοι αντελήφθησαν το 2015, εκείνος τα είχε περιγράψει ήδη από τη δεκαετία του ’80.

Δεν ήταν προφήτης. Ήταν απλώς ένας άνθρωπος που διάβαζε την πραγματικότητα αλλά και το βασικότερο την ιστορία χωρίς προκατάληψη.Ο Σαρρής ανήκε σε μια γενιά που είδε τη χαραυγή και τη δύση του ελληνισμού της Κωνσταντινούπολης. Βίωσε το ναδίρ μιας παράδοσης που επιβίωσε αιώνες, και την εκρίζωση μιας κοινότητας που υπήρξε το στολίδι της Ρωμαίικης συνέχειας.

Κι όμως, μέσα σε αυτόν τον πόνο, έμαθε τη νηφαλιότητα, τη μεγαλοπρέπεια και την πνευματική αυστηρότητα της Πόλης  εκεί όπου η ιστορία δεν είναι βιβλίο, αλλά αέρας που αναπνέεις.

Ο Νεοκλής Σαρρής έφυγε σε μια Ελλάδα που βυθιζόταν στην κρίση, αλλά άφησε στις σημειώσεις του, στα λόγια του και στο έργο του τη χαραγμένη ελπίδα ότι οι Έλληνες μπορούν, αν το θελήσουν, να γίνουν ξανά πρωταγωνιστές.

Δεν πίστεψε ποτέ στη μοιρολατρία. Δεν πίστεψε στη “μικρή Ελλάδα”. Πίστεψε στην Ελλάδα της ευθύνης, της αυτογνωσίας, της δύναμης, της αλήθειας και υπενθύμιζε διαρκώς ότι η διατήρηση των κεκτημένων είναι ανθρώπινη το να τα υπερβείς, όμως, είναι Ελληνικό!!

Δεκαπέντε χρόνια μετά τον θάνατό του, η απουσία του είναι ακόμη ηχηρή. Η εποχή μας θα είχε ανάγκη τη φωνή του, την καθαρότητά του, την επιμονή του στη σκέψη αντί στην ευκολία.

Όμως το έργο του παραμένει και όποιος το ανακαλύπτει, δεν παραμένει ο ίδιος.Για τον Σαρρή, η Ελλάδα δεν ήταν παρελθόν. Ήταν υπόσχεση. Υπόσχεση για γνώση, θάρρος, υπευθυνότητα και ελευθερία. Κι αυτή η υπόσχεση έστω και ψιθυριστά εξακολουθεί να μας καλεί...

Αιωνία η μνήμη σου Μεγάλε Έλληνα δάσκαλε του γένους Νεοκλή Σαρρή!!

Στυλ. Καβάζης