Αδελφοί μου, σήμερα γιορτάζουμε την αναστήλωση των
εικόνων μετά από πολλά χρόνια σκληρού διωγμού. Άραγε μόνο αυτό;
Θα άξιζε όλη αυτή η πανήγυρη με τη λιτάνευση μόνο
και μόνο επειδή κάποτε σταμάτησε ο διωγμός των εικόνων; Μάλλον όχι. Ας
προσέξουμε άλλωστε και το απολυτίκιο της ημέρας: απευθύνεται στον Χριστό
μνημονεύοντας την ενανθρώπηση και την σταύρωσή Του, το όλο έργο της σωτηρίας.
Η Κυριακή της Ορθοδοξίας παραπέμπει σε κάτι
παραπάνω από τις αισθητές εικόνες τις οποίες προσκυνούμε. Και τούτο γίνεται διότι
η Εκκλησία μας έχει δώσει βάθος στην έννοια της εικόνας.
Η λέξη «εικόνα» αποτελεί πράγματι μια προσφιλή ορολογία στην πνευματική μας κληρονομιά. Κάθε άνθρωπος είναι πλασμένος κατ’ εικόνα Θεού. Επίσης, μάθαμε από τους Πατέρες μας ότι με την συνεπή πνευματική ζωή κάθε πιστός εικονίζει το αξίωμα του Χριστού: βασιλικό-ιερατικό-προφητικό. Ο Άγιος Μάξιμος ονομάζει, ακόμη, την Εκκλησία εικόνα Θεού επειδή συνεχίζει το έργο Του. Επιπλέον, θεωρεί την Θεία Λειτουργία εικόνα των εσχάτων: στην Ευχαριστία εικονίζουμε τη Βασιλεία του Θεού που θα είναι μια ατελεύτητη Λειτουργία, ένα διαρκές εορταστικό Δείπνο.
Με λίγα λόγια, η θεολογία μας βασίζεται πολύ στην
έννοια της εικόνας για να αποδώσει το βάθος και τον πλούτο των πνευματικών
νοημάτων, αλλά και της κλήση που ελάβαμε σε αυτόν τον κόσμο. Είναι αφάνταστη τιμή
για εμάς η αποστολή που μας ανατέθηκε να
εικονίζουμε με την συμπεριφορά μας το ήθος της μελλοντικής Βασιλείας. Αυτό
δεν συντελείται παθητικά, διότι εργαζόμαστε σκληρά για να εκπληρώνεται ο
εικονισμός. Ολόκληρη η πνευματική μας ζωή δεν είναι παρά ο μόχθος μας ώστε τα
βήματά μας στον κόσμο αυτό να περιγράφουν στους άλλους γύρω μας μια πρόγευση των εσχάτων και έτσι να
διαμορφώνουν πειστική μαρτυρία για τον Χριστό.
Έτσι λοιπόν, η δημιουργία μας με τρόπο που να
είμαστε εικόνες του Θεού δεν είναι κάτι που έρχεται από το παρελθόν και έλαβε
χώρα μία φορά. Πρόκειται για δωρεά που ενσωματώθηκε στην φύση μας για να
αποδώσει καρπούς στο μέλλον. Ο ενωμένος με τον Χριστό άνθρωπος ανθίζει
καθημερινά ως εικόνα Του και προετοιμάζει τον νέο κόσμο που έρχεται.
Με βάση όλα αυτά, η αναστήλωση των άψυχων εικόνων
λειτουργεί ως υπενθύμιση της ανάγκης να
αναστηλωθούμε εμείς, οι έμψυχες εικόνες του Θεού. Γι’ αυτό σήμερα θυμόμαστε
και γιορτάζουμε τα έργα της Θείας Οικονομίας, επειδή στην πραγματικότητα
αναστήλωσαν όλους μας ως εικόνες του Θεού. Κοιτάξτε τι μας λέει το κοντάκιο της
εορτής που ακούσαμε στον όρθρο: ο Χριστός «ανέμιξε
στην ρυπωθείσα εικόνα το θείο κάλλος Του»! Έβαλε μέσα στην βρωμιά μας την
θεϊκή ομορφιά Του!
Δεν είναι ανάγκη να αναρωτηθούμε τι θα επικρατήσει
από τα δύο… Το θεϊκό θα θριαμβεύσει, αν βέβαια του το επιτρέψουμε.
Πανηγυρίζουμε λοιπόν σήμερα αυτή την ανάμιξη. Και
γι’ αυτό θυμίζουμε στον εαυτό μας ότι πραγματική τιμή προς τις εικόνες των ναών
δεν είναι μόνο ο ασπασμός τους και η προσευχή μας ενώπιόν τους. Αληθινή τιμή
προς τις εικόνες είναι από τη μια να θυμόμαστε με ευγνωμοσύνη πως αποτελούμε εικόνες του Θεού, ώστε να ζούμε με τον
ανάλογο τρόπο, και από την άλλη να
σεβόμαστε και να αγαπούμε τις έμψυχες εικόνες, τους συνανθρώπους μας
δηλαδή, χωρίς διακρίσεις.
Άλλωστε, όπως μας δίδαξαν οι Πατέρες μας, «η τιμή
διαβαίνει στο πρωτότυπο». Αυτό σημαίνει ότι, σεβόμενοι την δωρεά του κατ’
εικόνα στον εαυτό μας και στους άλλους, στην ουσία λατρεύουμε Εκείνον ο Οποίος
δεν δίστασε να αναμίξει το θεϊκό Του κάλλος με την βρωμιά μας. Άραγε, πώς
αισθανόμαστε όταν αναλογιζόμαστε ότι όλοι
ανεξαιρέτως αποτελούν εικόνες Του; Όλοι, ακόμη και οι μακρινοί και οι
αντιπαθητικοί σε εμάς. Να γιατί ο αληθινός Χριστιανός γίνεται ένας παγκόσμιος άνθρωπος, να γιατί ο
πραγματικός μαθητής του Χριστού δεν εγκλωβίζεται μέσα στα στενά όρια της
οικογένειάς του και των φίλων του.
Όλοι αυτοί οι άγιοι, τους οποίους απαριθμεί το
σημερινό αποστολικό ανάγνωσμα, με τα τόσα παθήματά τους για χάρη του Θεού, τα
κατάφεραν μόνο επειδή έμειναν προσηλωμένοι σε αυτή την εσωτερική εικόνα. Την
δική τους και των άλλων. Διότι, σεβόμενοι και περιποιούμενοι την έμψυχη εικόνα,
παραμένουμε συνδεδεμένοι με την Πηγή της Ζωής, Αυτόν που μας αγάπησε έως
θανάτου.
Οι άγιοι, αυτοί οι πνευματικοί μας πρόγονοι, κατάφεραν
να ξεπεράσουν πολύ πιο φρικτές ‘κρίσεις’ από τις δικές μας, επειδή προσηλώθηκαν στο πρωτότυπο. Αλλά το
πρωτότυπο δεν προσεγγίζεται αλλιώς παρά
μόνο μέσα από τις εικόνες Του στον κόσμο ετούτο! Αυτό μας δήλωσε ο Χριστός!
Είναι εξαιτίας όλων αυτών που η Ορθοδοξία
προβάλλει το «έρχου και ίδε», το οποίο ακούσαμε στο Ευαγγέλιο. «Έλα και δες»
μόνος σου, δες ανθρώπους που αγαπούν έως θανάτου, δες ανθρώπους που αγαπούν τον
άλλο ως εικόνα του Ενός που τους έσωσε.
Και ακόμη, έλα και δες κάποιον Θεό ο Οποίος δεν λογαριάζει τον Εαυτό Του για
τίποτε, αλλά νοιάζεται βαθιά για το πώς συμπεριφερόμαστε στους αδελφούς Του…
Από το περιοδικό
‘Εφημέριος’.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου