Όταν η αισθητική της Silicon Valley εισβάλλει στον ουρανό της χριστιανοσύνης

Το γεγονός της χθεσινής νύχτας στο Βατικανό – με 3.000 drones να ζωγραφίζουν στον ουρανό τον Χριστό, την Παναγία, τον Άγιο Πνεύμα, την Πιετά και τον ίδιο τον Πάπα Φραγκίσκο– δεν ήταν απλώς η «πρώτη συναυλία στην ιστορία της Πλατείας του Αγίου Πέτρου». Ήταν η πρώτη πλήρης αναπαράσταση του Θεού με εργαλεία ψηφιακής ισχύος. Η είσοδος της αισθητικής της Silicon Valley στον ουρανό της χριστιανοσύνης. Ο εκκλησιαστικός χρόνος έσπασε: στη θέση του λειτουργικού χρόνου, εγκαθιδρύθηκε ο χρόνος του rendering.

Όπως αποκαλύφθηκε, η υπερπαραγωγή οργανώθηκε από την τοπική κυβέρνηση της Ρώμης, ενόψει του Ιωβηλαίου του 2025, και εκτελέστηκε από την εταιρεία Nova Sky Stories, συμφερόντων του Kimbal Musk, αδελφού του Elon. Η Αγία Έδρα όχι μόνο συναίνεσε, αλλά επέτρεψε την πλατεία του Αγίου Πέτρου να μετατραπεί σε σκηνή για την ακριβότερη drone performance που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ στον κόσμο, με τεχνολογία που έχει σχεδιαστεί για θεάματα τύπου Super Bowl. Ένα post-liturgical σόου για τα μάτια του κόσμου και κυρίως, για την κάμερα.

Δεν πρόκειται απλώς για υβριδική χρήση χώρου. Πρόκειται για υφαρπαγή της εικόνας. Για πρώτη φορά, η χριστιανική θεολογία της εικόνας – η οποία επί αιώνες όριζε την παρουσία του προσώπου μέσω της ταπείνωσης της ύλης – αντικαθίσταται από την πτήση του απρόσωπου φωτός. Το drone δεν φέρει Χάρη· φέρει δεδομένα. Δεν μεταδίδει Πνεύμα, μεταδίδει pattern. Η εικόνα της Παναγίας που εμφανίζεται πάνω από τον τρούλο δεν είναι πλέον αγιογραφία, είναι pixelized μετα-εικόνα που δεν παραπέμπει σε πρόσωπο, αλλά σε επικοινωνιακό συμβάν. Είναι το τέλος της Εικόνας ως εμβάθυνσης, η γέννηση της Εικόνας ως data event.

Η οπτικοποίηση του Χριστού μέσω τεχνητής ευφυΐας δεν γίνεται προς τιμήν Του, γίνεται προς εκμετάλλευση Του. Ο Σταυρός, το αίμα, το πάθος, η Πεντηκοστή, μετατρέπονται σε ψηφιακά σημεία φωτός, σε μια οπτική «περιπέτεια» για τον επισκέπτη. Πρόκειται για την αντικατάσταση της εσχατολογικής προσδοκίας από τη βιωματική εμπειρία. Η λέξη «JOY» στον ουρανό δεν είναι χαρά ευαγγελική· είναι corporate branding μιας νέας universal spirituality που απευθύνεται σε όλους και δεν σώζει κανέναν.

Η ίδια η λειτουργία απουσιάζει. Αυτό που προσφέρεται δεν είναι Θεία Ευχαριστία, είναι Θεία Εντύπωση. Ο λαός δεν προσέρχεται να κοινωνήσει, να μετανοήσει, να ακούσει λόγο μεταμορφώσεως· έρχεται να παρακολουθήσει. Το μέγα μυστήριο της πίστης υποκαθίσταται από την αναγνωρίσιμη δραματουργία του εντυπωσιακού. Δεν προσφέρεται πλέον Θεός· προσφέρεται περιεχόμενο.

Το ότι η διοργάνωση ανέθεσε το όλο εγχείρημα στον αδελφό του Elon Musk δεν είναι λεπτομέρεια, είναι πολιτικό σημείο. Δεν πρόκειται για μεμονωμένο συνεργάτη. Πρόκειται για τον αδελφό του ανθρώπου που επαγγέλλεται τον αποικισμό του Άρη, την κυριαρχία των νευρο-πλεγμάτων, την τεχνητή αντικατάσταση της συνείδησης. Μια Εκκλησία που συνεργάζεται με αυτή την ιδεολογική μήτρα δεν τελεί πλέον Ιερουργία. Τελεί Τεχνολογική Συναίνεση.

Το Βατικανό εδώ δεν καθαγιάζει την τεχνολογία, επιτρέπει στην τεχνολογία να καθαγιάσει τη θρησκεία. Η Πλατεία του Αγίου Πέτρου δεν γίνεται σκηνή μετανοίας, γίνεται διαφημιστικός χώρος παγκοσμίου εμβέλειας για έναν θρησκευτικό μεταανθρωπισμό, φιλικό στη Silicon Valley, χρηματοδοτήσιμο από κυβερνήσεις, «βιώσιμο» και τουριστικά ελκυστικό. Πρόκειται για την επισημοποίηση του λειτουργικού event ως θεατρικό θέαμα, κάτι που μετατρέπει τον λατρευτικό χώρο σε πλατφόρμα, τον πιστό σε κοινό και το μυστήριο σε εικόνα.

Όσο κι αν αυτή η περίπτωση φαίνεται εξωτική, το προηγούμενο έχει τεθεί. Και όπως κάθε εστία εκκοσμίκευσης, θα αντιγραφεί. Θα βρεθούν και δικοί μας που θα θελήσουν «μια Παναγία από drones» πάνω από τη γιορτή της Παναγίας της Τήνου ή μια «Ανάσταση» με προγραμματιζόμενα φώτα πάνω από τη Μύκονο. Όχι από πίστη, αλλά από ανάγκη για εντύπωση, χρηματοδότηση, προβολή. Θα βαφτίζεται και αυτό «σύγχρονος ευαγγελισμός».

Όμως αυτό δεν είναι Ευαγγέλιο.

Είναι μια αίρεση της εμπειρίας, μια τεχνολογική αποπνευματοποίηση της εικόνας, ένας θαυμασμός χωρίς Θεό.

Η Εκκλησία δεν έχει πλέον την πολυτέλεια να σιωπά. Οφείλει να διακηρύξει ότι ο Χριστός δεν κατέρχεται με bluetooth, η Θεοτόκος δεν εμφανίζεται μέσω data center, και το Άγιο Πνεύμα δεν αποστέλλεται από την εταιρεία του Musk.

Αλλιώς, δεν θα ‘χουμε Εκκλησία.

Θα έχουμε λειτουργικά show με πιστοποιητικό ESG.

Και θεολογία σε HD προβολή.

Χωρίς Ανάσταση.

Χωρίς Χάρη.

Χωρίς Λόγο. 

Μάνος Λαμπράκης