Ἀνάγκη συνεχοῦς μετανοίας - π. Γρηγορίου Μουσουρούλη

Εις τον Ιερό Καθεδρικό Ναό Αποστόλου Βαρνάβα Λευκωσίας σήμερα (11-1-2026) Κυριακή μετά τα Φώτα τελέσθηκε το 5ετές ιερό Μνημόσυνο του

Αρχιμανδρίτη π. Γρηγορίου Μουσουρούλη

Αρχιγραμματέως  Ιεράς Συνόδου της Αυτοκεφάλου Εκκλησίας της Κύπρου

Υπό του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Κύπρου κ. Γεωργίου και του Μητροπολίτη Σιδηροκάστρου κ. Μακαρίου, παρουσία του Εξοχότατου Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Νίκου Χριστοδουλίδη. Την Αδελφότητα Θεολόγων «Ο Σωτήρ» της οποίας ο Μακαριστός π. Γρηγόριος ήταν Μέλος, εκπροσώπησε ο Θεολόγος-Ιεροκήρυκας κ. Θεόδωρος Χαλκιόπουλος Μέλος του Συμβουλίου της Αδελφότητος.

_____________________________________

Κυριακή Μετά τά Φῶτα

Λόγος εἰς τό Εὐαγγέλιον

Ἀνάγκη συνεχοῦς  μετανοίας

 

Τοῦ μακαριστοῦ

Ἀρχιμανδρίτου π. Γρηγορίου Μουσουρούλη

Ἀρχιγραμματέως  Ἱεράς Συνόδου

τῆς Αὐτοκεφάλου Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου

 «Μετανοεῖτε· ἤγκικε γάρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν» (Ματθ. δ΄ 17)

            Αὐτά τά λόγια ἀπετέλεσαν, ἀδελφοί, τό πρῶτο κήρυγμα, πού ἔκαμεν ὁ Κύριος μετά τήν βάπτισή Του στόν Ἰορδάνη. Ἀπό τήν ἀρχή τῆς δημόσιας δράσης Του ὁ Θεάνθρωπος Λυτρωτής ὁμιλεῖ στούς ἀνθρώπους γιά τήν ἀνάγκη ἀλλαγῆς καί ἀνανέωσης προκειμένου νά δεχθοῦν στήν ψυχή τους  καί στή ζωή τους γενικά τή βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Αὐτή τή μετάνοια χρειαζόταν τότε ὁ λαός ὁ ὁποῖος «ἐκάθητο ἐν χώρᾳ καί σκιᾷ θανάτου» πνευματικοῦ. Αὐτή τή μετάνοια χρειάζεται καί σήμερα ὁ κόσμος τῶν ἀνθρώπων. Ἡ φωνή τοῦ Κυρίου μας χρειάζεται νά ἀκουσθεῖ τό ἴδιο ἀφυπνιστική καί στίς δικές μας ἡμέρες. Τί εἶναι ὅμως ἡ μετάνοια; Ποιά εἶναι τά στάδιά της καί γιατί τήν χρειαζόμαστε κι ἐμεῖς σήμερα;

*****

«Μετανοεῖτε· ἤγκικε γάρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν»

            Ἡ μετάνοια, μᾶς λέγει ὁ ὅσιος Ἰσαάκ ὁ Σῦρος, εἶναι ἡ θύρα «διά τῆς ὁποίας εἰσερχόμεθα πρός τό θεῖον ἔλεος καί ἐκτός ταύτης τῆς εἰσόδου οὐχ εὑρήσο­μεν ἔλεος».            Ἡ μετάνοια εἶναι ἡ θύρα ἡ ὁποία μᾶς εἰσάγει στή σφαῖρα τοῦ θείου ἐλέους, μᾶς συμφιλιώνει μέ τόν Θεό, μᾶς ἐπα­ναφέρει στό «ἀρχαῖον κάλλος». Ἡ διακήρυξη τοῦ Ἀπο­στόλου Παύλου πρός τούς Ἀθηναίους ἀπό τόν βράχο τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἦταν διακήρυξη μετανοίας. «Ὁ Θεός, τούς εἶπε, παραγγέλλει τοῖς ἀνθρώποις πᾶσι πανταχοῦ μετανοεῖν» (Πράξ., ιζ΄ 30). Ὁ Θεός μέσα στήν μεγάλη Του μακροθυμία παραγγέλλει σέ ὅλους τούς ἀνθρώπους, πού κατοικοῦν σέ κάθε τόπο, νά μετανοοῦν.  Αὐτό ἀκριβῶς τό ἐλπιδο­φόρο μήνυμα μετέφεραν οἱ Ἅγιοι Ἀπόστολοι σ’ ὅλο τόν κόσμο.Τό κήρυγμα τῶν Ἀποστόλων ἦταν κήρυγμα μετανοίας. Αὐτό ἦταν, εἶναι καί θά εἶναι γιά πάντα τό κήρυγμα τῆς Ἐκκλησίας. Μέ τό κήρυγμα τῆς συνεχοῦς μετανοίας ἡ Ἐκκλησία ἀνοίγει καί σήμερα γιά κάθε ψυχή  τό δρόμο τῆς συνάντησής της μέ τόν Θεό.

            Παρ’ ὅλα αὐτά ὅμως πολλοί ἄνθρωποι τῆς ἐποχῆς μας δέν ἔχουν πιάσει αὐτό τό μήνυμα τοῦ οὐρανοῦ. Ἄν καί ἡ μετάνοια εἶναι ἀπαραίτητος ὅρος γιά κάθε ἄνθρωπο πού θέλει νά σωθεῖ, ἐν τούτοις πολλοί συνάνθρωποί μας μέ πολλή συγκατάβαση καί μέ πνεῦμα εἰρωνείας πολλές φορές ἀκοῦνε νά γίνεται λόγος γι’ αὐτήν. Μέ αὐτή τους ὅμως  τήν ἀρνητική στάση ἀπέ­ναντι στό φιλανθρωπότατο Μυστήριο τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ πρός τόν ἄνθρωπο αὐτοκαταδι­κά­ζονται σέ μιά μόνιμη κατάσταση πένθους καί θλίψεως.

            Ἡ μετάνοια εἶναι ἐπιστροφή ἀπό τήν ἀπομό­νωση στήν ἀγάπη, ἀπό  τό σκοτάδι στό φῶς, ἀπό τό θάνατο στή ζωή, ἀπό τή λατρεία τοῦ ἐγώ στήν ἀπο­δοχή τοῦ «ἐμεῖς». Μετάνοια εἶναι ἡ ἀναγέννηση τοῦ νοῦ, ἡ ἀπόφαση γιά ἐπιστροφή. Ἐπιστροφή στόν Θεό-Πατέρα. Ἡ μετάνοια δέν εἶναι ἐξωτερικό φαινόμενο ἤ κατάσταση τοῦ συναι­σθηματικοῦ μέρους τῆς ψυχῆς, ἀλλά συγκλονισμός ὁλόκληρου τοῦ ἀνθρώπου, ἐσωτε­ρική κοσμογονία, πού σωριάζει τά μεγαθήρια τῆς ἁμαρτίας καί ξαναθεμελιώνει μιά καινούργια «κατά Θεόν» ζωή.

            Ὁ ἄνθρωπος πού μετανοεῖ εἰλικρινά ἔχει πλήρη συναίσθηση τῆς ἁμαρτωλῆς του κατάστασης. Γνωρίζει πόσο ἔπεσε καί πόσο ἀπομακρύνθηκε ἀπό τόν Θεό. Γι’ αὐτό συντρίβεται, λυώνει ἐσωτερικά, ταπεινώνεται, πενθεῖ γιά τό θάνατο τῆς ψυχῆς του. Τό πένθος αὐτό « μετάνοιαν εἰς σωτηρίαν ἀμεταμέλητον κατεργάζεται»  (Β΄Κορ. ζ΄ 9-10). Στόν μετανοημένο ἁμαρ­τωλό, μετά τή συντριβή ἔρχεται ἡ ἀπόφαση. Ἡ θέληση πρέπει νά συγκατατεθεῖ στό ἀγαθό, νά σπάσει τά δίκτυα τῆς ἁμαρτίας, νά ἀπεγκλωβισθεῖ ἀπ’ αὐτά καί νά ἐλευθε­ρωθεῖ ἀπό τά δεσμά τῶν παθῶν. Κάτι  τέτοιο ὅμως σημαίνει ὅτι ἀπό τήν ὥρα ἐκείνη ὁ μετανοημένος ἁμαρ­τωλός ἀναλαμβάνει μέ τή θέλησή του ἀγώνα σκληρό κατά τῆς ἁμαρτίας καί τοῦ ἐμπνευστῆ καί ὑποκινητῆ τῆς ἁμαρτίας διαβόλου. Σ’ αὐτή τήν σκληρή, ἀλλά καί πολυχρόνια μάχη εἶναι δυνατόν καί πάλι νά τραυματι­σθεῖ. Μιά τέτοια ὑποτροπή ὅμως δέν πρέπει μέ κανένα λόγο νά τόν κάμει νά μελαγχολήσει, νά ἀπογοητευθεῖ.

Ζώντας μέσα στήν εὐλογημένη ἀτμόσφαιρα  τῆς συναίσθησης, τῆς συντριβῆς καί τῆς ἀπόφασης, ὁ ἄνθρωπος ἀναζητεῖ ἐκ βάθους ψυχῆς ἕνα τέταρτο στά­διο στή μετάνοιά του, πού θά γλυκάνει τόν πόνο τῆς ψυχῆς του καί θά τοῦ παράσχει τήν πληροφορία τῆς σωτηρίας. Κι αὐτό εἶναι τό στάδιο τῆς  Ἐξομολόγησης . Τό βῆμα αὐτό τῆς καταφυγῆς στό Ἱερώτατο Μυστήριο τῆς Μετάνοιας καί Ἐξομολόγησης, εἶναι τό οὐσια­στικώτερο τῆς ζωῆς τοῦ ἀνθρώπου.  Ὁ ἄνθρωπος πού ζεῖ τήν ἐσωτερική αὐτή ἀγωνία δέν μπορεῖ νά σιωπήσει. Ἔχει ἀνάγκη νά ἐξωτερικεύσει τό ἐσωτερικό δρᾶ­μα τῆς ψυχῆς του, νά ἀποπτύσει τό δηλητήριο τῆς ἁμαρτίας. Στό Μυστήριο τῆς ἱερᾶς Ἐξομολόγη­σης, ὅπου ἐξομολογούμενος ὁ ἁμαρτωλός μέ εἰλικρίνει­α καί ἀληθινή συντριβή τίς ἁμαρτίες του γαληνεύει ἐσωτερικά καί δέχεται τή θεία Χάρη, ἀπαραίτητο στοιχεῖο γιά τή συνέχιση τοῦ πνευματικοῦ ἀγώνα.

*****

            Ἔτσι γίνεται φανερό γιατί ἐμεῖς σήμερα ἀλλά καί πάντοτε ὁ ἄνθρωπος ἔχει ἀνάγκη τῆς μετανοίας. Ἡ μετάνοια μᾶς χρειάζεται διότι ἀκριβῶς εἴμαστε ἄνθρωποι ἁμαρτωλοί. Διότι ζοῦμε ζωή ξένη καί ἀντίθετη συχνά πρός τό θεῖο θέλημα. Τί βλέπομε, τί ἀκοῦμε, τί ζοῦμε καθημερινά γύρω μας. Ἀδικίες, ἀπά­τες, κλοπές, ληστεῖες, φόνοι καί ἐγκλήματα ἀνηθικό­τητος, ὕβρεις καί αἰσχρολογίες καί βλασφημίεςε φοβερές. Ἀντικρύζουμε πράξεις βίας μίσους καί μανία καταστροφῆς. Πολλοί ἄνθρωποι ἀφήνουν τήν ὀρθόδο­ξη πίστη καί πέφτουν στά δίκτυα τῶν διαφόρων αἱρέ­σεων. Μήπως εἴμαστε ἀπαλλαγμένοι ἀπό τό ψέμα, τή φιλαργυρία ἤ ἀπό τίς ἔχθρες καί τούς θυμούς; Ἤ ἀπό κοσμικές ἐκδηλώσεις ξένες πρός τό πνεῦμα τό χριστιανικό; Δείχνουμε ἐμπιστοσύνη στήν πρόνοια τοῦ Θεοῦ στίς δυσκολίες τῆς ζωῆς, στίς ἀσθένειες, στούς θανάτους; Ὤ, ἀδελφοί! «Πολλά πταίομεν ἅπαντες». Πρέπει νά τό καταλάβουμε καλά αὐτό. Διότι ἔτσι θά καταλάβουμε ὅτι ἔχουμε καί σήμερα ἀνάγκη μετανοίας. Ἔτσι θά βρεῖ ἀπήχηση καί στίς δικές μας ψυχές τό κήρυγμα καί ὁ λόγος τοῦ Κυρίου μας, «μετανοεῖτε»!

            Ὑπάρχει ὅμως καί ἄλλος λόγος, γιά τόν ὁποῖο τό ζήτημα τῆς μετάνοιάς μας εἶναι ἐπεῖγον καί ὁ λόγος τοῦ Κυρίου ἰδιαίτερα χρήσιμος καί γιά μᾶς. Εἶναι ἐκεῖνος τόν ὁποῖο ἐτόνισεν ὁ Κύριος. «Ἤγκικε γάρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν». Διότι πλησίασεν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν. Μετά τήν ἐλευση τοῦ Κυρίου στόν κόσμο, τόν θάνατο, τήν Ἀνάσταση καί τήν Ἀνάληψή Του στούς οὐρανούς δέν περιμένουμε τίποτε ἄλλο, παρά τήν δευτέρα Του Παρουσία καί τήν βασιλεία τῶν οὐρανῶν. Καί αὐτά σδέν εἶναι μακρυά μας. Ἰσχύει ὁ λόγος τοῦ Ἀποστόλου Παύλου:»νῦν ἐγγύτρερον ἡμῖν ἡ σωτηρία ἤ ὅτε ἐπιστεύσαμεν» ( Ρωμ. ιγ΄11). Διότι κι ἄν δέν γίνει στίς μέρες μας ἡ Δευτέρα Παρουσία, μεταβαίνουμε στήν ἄλλη ζωή διά τοῦ θανάτου μας. Καί εἶναι γεγονός ὅτι κάθε μέρα πού περνᾶ, μᾶς φέρνει πιό κοντά στό θάνατο. καί πιό κοντά στή βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἤ στήν κόλαση. Ἡ δέ ἡμέρα τοῦ θανάτου μας ἔρχεται «ὡς κλέπτης ἐν νυκτί» ( Α΄ Θεσ. ε΄2).  Κρυφά, ξαφνικά ἐνῶ δέν τόν περιμένουμε. Καί ὑπάρχει ὁ κίνδυνος νά βρεθοῦμε ξαφνικά μπροστά της ἀνέτοιμοι, μέ τή ψυχή μολυσμένη καί ἀκάθαρτη, καί νά χωρι­στοῦμε ἀπό τόν Θεό. Γι’ αὐτό χρειάζεται νά εἴμαστε μετανοημένοι. Γι’ αὐτό χρειάζεται καθημερινά νά μετανοοῦμε γιά τίς ἁμαρτίες μας καί νά ζητοῦμε τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ.

****

«Μετανοεῖτε· ἤγκικε γάρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν»

            Τό κήρυγμα τοῦ Χριστοῦ μας, ἀγαπητοί, περί μετανοίας εἶναι κήρυγμα ἐλπίδας. «Μετάνοιά ἐστι θυγάτηρ ἐλπίδος καί ἄρνησις ἀπελπισίας» μᾶς λέγει ὁ Ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κλίμακος. Πέσατε, λέγει, σηκωθεῖ­τε. Κι ἄν πάλι πέσετε καί πάλι σηκωθεῖτε. Μή μένετε στήν κατάσταση τῆς πτώσης. «Μή ὁ πεσών οὐκ ἀνί­σταται»; ἐρωτᾶ ὁ ἱερός Πατήρ τῆς Ἐκκλησίας. Καταφύγετε στό Μυστήριο τῆς Μετανοίας. Μή καθυστερεῖ­τε. Ὅταν χτυπήσουμε, ὅταν δεχθοῦμε κάποιο τραῦμα στό σῶμα μας τρέχουμε ἀμέσως στό γιατρό, γιατί ἀκριβῶς ὅσο πιό ζεστό εἶναι τό τραῦμα, τόσο πιό εὔκολα θεραπεύεται.

Ἀδελφοί μου συναμαρτωλοί! Ζοῦμε σέ ἐποχή ἀποστασίας ἀπό τόν Θεό καί ἀμαρτίας πολλῆς. Καί κινδυνεύουμε νά παρασυρθοῦμε καί νά σκληρυνθοῦ­με.  Ἄς μή ποῦμε ποτέ, ὅτι δέν μποροῦμε νά ξεπεράσετε τό πάθος πού μᾶς βασανίζει. Ἄς τρέξουμε στήν Ἐκκλησία. Νά ζητήσουμε τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ. Ἄς λουσθοῦμε μέ τή φιλάνθρωπη Χάρη Του στό ἱερό Μυστήριο καί θά δεῖτε, ἀδελφοί,  ὅτι θά πάρετε δυνάμεις γιά τή συνέχιση τοῦ ἀγώνα.Ὁ Χριστός ἔρχεται, ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν πλησιάζει. Ἄς ἀκούσουμε κι ἐμεῖς σήμερα τή φωνή τοῦ Κυρίου, ἄς μετανοήσουμε κι ἄς στόν Χριστό καί τό θέλημά Του. Διότι μόνο ἔτσι θά κερδήσουμε τήν αἰώνια σωτηρία μας. Γιά τή μετάνοια δέν χρειάζεται χρόνος. Χρειάζεται θέληση.