Μνήμη του Αγίου ενδόξου Αποστόλου και Ευαγγελιστού Μάρκου (25 Απριλίου) - Άγιος Νικόδημος Αγιορείτης

Ούτος ο πανεύφημος Απόστολος Μάρκος, εκήρυξε το Ευαγγέλιον του Χριστού εις όλην την Αίγυπτον και Λιβύαν και Βαρβαρίαν και Πεντάπολιν, κατά τους χρόνους Τιβερίου του βασιλέως εν έτει ξδ’ [64]. Συνέγραψε δε το εδικόν του άγιον Ευαγγέλιον, εξηγουμένου τούτο εις αυτόν, Πέτρου του Κορυφαίου Αποστόλου. Πηγαίνωντας δε ο Απόστολος εις την Κυρήνην της Πενταπόλεως, πολλά εκεί εποίησε θαύματα. Έπειτα αναχωρώντας εκείθεν, επήγεν εις Αλεξάνδρειαν, και από εκεί εις την Πεντάπολιν, εις κάθε δε μέρος ενεργούσε θαύματα. Εστόλιζε τας του Χριστού Εκκλησίας, εχειροτόνει Επισκόπους και κληρικούς, ύστερον δε πάλιν εγύρισεν εις την Αλεξάνδρειαν. Εκεί δε ευρίσκωντας μερικούς αδελφούς εις το μέρος της θαλάσσης, της καλουμένης του Βουκόλου, συνανεστρέφετο με αυτούς, ευαγγελιζόμενος και κηρύττων τον λόγον του Θεού.

Όθεν οι προσκυνηταί των ειδώλων, μη φέροντες να βλέπουν την του Χριστού πίστιν αυξανομένην και προκόπτουσαν, έδεσαν τον Απόστολον με σχοινία, και έσυρον αυτόν επάνω εις πέτρας. Αι δε σάρκες του κτυπούμεναι εις τας πέτρας, κατεξεσχίζοντο, και το αίμα του την γην εκοκκίνιζεν. Έπειτα έβαλον αυτόν εις την φυλακήν, εις την οποίαν εφάνη ο Κύριος προς αυτόν, και του εφανέρωσε την μέλλουσαν δόξαν οπού έμελλε να λάβη εις τους Ουρανούς. Ύστερον δε από μίαν ημέραν, έδεσαν πάλιν αυτόν οι Έλληνες, και ετράβιζον μέσα εις τα παζάρια. Εκεί λοιπόν με το να εσπαράττοντο αι σάρκες του και να κατεκόπτοντο από τας πέτρας, παρέδωκε το πνεύμα του τω Κυρίω ο μακαριστός του Κυρίου Απόστολος. Κατά δε τον χαρακτήρα του σώματος, τοιούτος ήτον ο θείος ούτος Ευαγγελιστής. Δεν ήτον ούτε πολλά υψηλός και μακρύς, ούτε πάλιν πολλά χαμηλός και κοντός, αλλά μαζί με το μέτριον μέγεθος, εστόλιζεν αυτόν και η επανθούσα λευκότης των μαλλίων του. Η μύτη του ήτον μακρά και ίσια, και όχι κοντή και πλατεία, ώστε οπού να δείχνη το πρόσωπόν του ωσάν κολοβόν. Τα οφρύδιά του ένευον εις το έσω, το γένειόν του ήτον δασύ και μακρύ, η κεφαλή του ήτον φαλακρή, και το χρώμα του προσώπου του ήτον άριστα συγκεκραμένον. Είχε δε ο Απόστολος συμπάθειαν πολλήν εις τους δεομένους, και το ευκολομίλητον προς τους αυτόν ανταμόνοντας, ώστε οπού αι αρεταί της ψυχής του, αντέλαμπαν με τας φυσικάς χάριτας του σώματός του. Τελείται δε η αυτού Σύναξις εις τον πάνσεπτον αυτού Ναόν, τον ευρισκόμενον κοντά εις τον τόπον τον λεγόμενον του Ταύρου.

Παρά δε τω Ωρολογίω γράφεται Νέρωνος. Έφθασεν όμως και έως του Νέρωνος, εις τον καιρόν του οποίου ήθλησεν εν έτει ξδ’ [64]. Συμφώνως λέγει και ο Μελέτιος εν τω α’ τόμω της Εκκλησιαστικής Ιστορίας. Όστις και ταύτα γράφει περί του Ευαγγελιστού τούτου Μάρκου, ήγουν ότι άρχισε να κηρύττη το Ευαγγέλιον εις Αίγυπτον, κατά το δέκατον τρίτον έτος μετά την του Χριστού Ανάστασιν, και πρώτος έκτισεν Εκκλησίας εις Αλεξάνδρειαν. Ότι ο Μάρκος ούτος ήτον μαθητής και υιός θετός του Πέτρου, ανεψιός δε Βαρνάβα, και υιός Μαρίας, οπού εδέχθη τους Αποστόλους, καθώς εις τας Πράξεις γράφεται· «Συνιδών δε (ο Πέτρος) ήλθεν επί την οικίαν Μαρίας της μητρός Ιωάννου, του επικαλουμένου Μάρκου» (Πραξ. ιβ’, 12 και προς Κολασ. δ’, 10) και αυτός δε ο Πέτρος γράφει· «Ασπάζεται υμάς Μάρκος ο υιός μου» (Α’ Πετ. ε’, 13). Γράφει δε προς τούτοις ο Μελέτιος, ότι όταν ο Πέτρος επήγε το πρώτον εις Ρώμην κηρύττων το σωτήριον κήρυγμα, δεν ευχαριστήθησαν μόνον οι Ρωμαίοι εις την άγραφον διδασκαλίαν του κηρύγματός του, αλλ’ επαρακάλεσαν τον Απόστολον τούτον Μάρκον, ως μαθητήν του Πέτρου, να τους αφήση υπόμνημα έγγραφον της διδασκαλίας του Πέτρου, και έτζι έγιναν αίτιοι της συγγραφής του κατά Μάρκον Ευαγγελίου, καθώς ιστορεί ο Ευσέβιος (Εκκλησιαστική Ιστορία, βιβλ. β’, κεφ. ιε’) και Κλήμης ο Στρωματεύς εν τω ς’ των υποτυπώσεων, και Παπίας ο Ιεραπολίτης. Ο Θεοφύλακτος όμως και Οικουμένιος και ο Μητροφάνης Σμύρνης εν τη ερμηνεία των Καθολικών Επιστολών συμφώνως λέγουσιν, ότι ο Πέτρος επέτρεψε τον Μάρκον να υπάγη εις Αίγυπτον και να γράψη το Ευαγγέλιον. Ο δε θείος Αυγουστίνος περί συμφωνίας Ευαγγελιστών (βιβλ. α’, κεφ. β’) λέγει, ότι ο Μάρκος φαίνεται πως ακολουθεί τον Ματθαίον, και είναι ωσάν ένας επιτομεύς των του Ματθαίου ευαγγελικών διηγήσεων (όρα εις την Εκατονταετηρίδα, σελ. 173). Όρα περί του Αγίου Μάρκου τούτου και εις την ενδεκάτην του Ιουνίου, όπου ευρήσεις, ότι ούτος εσύναξε τα λείψανα του Αγίου Βαρνάβα, και τα απέθεσε μέσα εις ένα σπήλαιον. Σημείωσαι, ότι το όνομα Μάρκος, κατά τινας μεν, είναι εβραϊκόν. Όθεν ο Πηλουσιώτης Ισίδωρος είπεν, ότι αυτό ερμηνεύεται καθαρός ή υψηλός. Κατά τινας δε, είναι ελληνικόν. Πολλοί γαρ Έλληνες με το όνομα Μάρκος ωνομάζοντο. Και δια να ειπούμεν καθολικώς, πολλοί Εβραίοι συναναστρεφόμενοι με τους Έλληνας, είχον και τα ονόματα των Ελλήνων. Έτζι Φίλιππος ο Απόστολος Εβραίος ων, είχε το όνομα του Έλληνος βασιλέως Φιλίππου, του προ Χριστού διακοσίων χρόνων όντος. Έτζι ο Νικόδημος ο εις της Συναγωγής των Εβραίων, όνομα είχεν ελληνικόν. Έτζι ο Τρύφων Εβραίος ων, προς τον οποίον εποίησε τον Διάλογον ο θείος Ιουστίνος ο Φιλόσοφος και Μάρτυς, με όνομα ελληνικόν ωνομάζετο, και άλλοι ομοίως. Σημείωσαι, ότι εις τον Ευαγγελιστήν Μάρκον εγκώμιον έχει Νικήτας ο ρήτωρ, ου η αρχή· «Ώσπερ ουχ’ όμοιαι των σωμάτων πάντων». (Σώζεται εν τη Λαύρα, εν τη Μονή του Διονυσίου, και εν τη των Ιβήρων.)

Αξιόλογον είναι το θαύμα οπού ιστορείται εν τη βιογραφία του Αγίου Μάρκου τούτου, τη παρά Βολλάνδω αναφερομένη, ήγουν ότι εις την Αλεξάνδρειαν ήτον ένας παπουτζής άπιστος, ο οποίος ράπτωντας μίαν φοράν το παπούτζιον το εσχισμένον και παλαιόν του Αγίου Μάρκου, ετρύπησε την χείρα του με την βελόνην. Πονέσας δε πολλά, ω Θεέ μου! εφώναξεν. Όθεν ο Ευαγγελιστής εκ τούτου λαβών αφορμήν, εδίδαξεν αυτόν την του Χριστού πίστιν, και ευθύς τον ιάτρευσε με το πτύσμα του. Είτα βαπτίσας αυτόν, εχειροτόνησεν Επίσκοπον του εκεί θρόνου. Λέγουσι δε, και ότι ο Ευαγγελιστής ούτος παρών ευρεθείς εις Ρώμην, ότε εμαρτύρησεν ο Πέτρος και ο Παύλος, είτα γυρίσας εις την Αλεξάνδρειαν, εν αυτή έλαβε τον δια μαρτυρίου θάνατον εν έτει ξη’ κατά τον Ευτύχιον Αλεξανδρείας εν τω χρονικώ. (Όρα εις την Εκατονταετηρίδα του κυρ Ευγενίου.)

Άγιος Νικόδημος Αγιορείτης