«Ἀνέστη Χριστός καί ζωή πολιτεύεται»! - Θανάσης Ν. Παπαθανασίου

 «Ἀνέστη Χριστός καί ζωή πολιτεύεται»!

Θανάσης Ν. Παπαθανασίου

Σαν άνεμος ολόδροσος που εισβάλλει άφραχτος για να καθαρίσει την ανάσα μας και να δώσει νόημα στη φωνή μας,

σαν μαντάτο που διαβάζεται ολοκαίνουργιο κάθε χρονιά σε σύναξη ανθρώπων που έχουν βάλει στοίχημα υπέρ της ελπίδας,

κάπως έτσι, νομίζω, ηχεί η φράση αυτή του αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου στη θεία λειτουργία της Ανάστασης. Μεταμεσονύκτια, κατά τα καθιερωμένα: την ώρα που το σκοτάδι αρχίζει να μαραζώνει για να ανατείλει η Κυριακή των Κυριακών, η Κυριακή του Πάσχα! Όχι, βέβαια, πως θα πείραζε αν είναι σε οποιαδήποτε άλλη ώρα του εικοσιτετραώρου. Πάλι τη ρήξη με το σκοτάδι θα αφορά!

Το «Ανέστη Χριστός» δεν χρειάζεται μετάφραση. Η δεύτερη πρόταση όμως ακούγεται κάπως περίεργη στις μέρες μας. Όλοι φυσικά, ακόμη και όσοι δεν νιώθουν άνετα με τα φιλολογικά, καταλαβαίνουν πως μιλά για νίκη της ζωής. Ωστόσο το ρήμα που έχει υιοθετηθεί, το «πολιτεύεται», έχει ένα ιδιαίτερο εύρος. Έχει να κάνει με τον κοινό βίο και τον προσανατολισμό του. «Και ζωή πολιτεύεται» πα’ να πει: «τώρα πια η ζωή κυβερνά». Σαφής αντιδιαστολή προς την δεσποτεία του θανάτου και κάθε λογής θανατίλας, δηλαδή αποσύνθεσης, τυραννίας, αποκλεισμών.

Οι λεξικογράφοι μάς πληροφορούν ότι αυτό το αρχαίο ρήμα, «πολιτεύω / πολιτεύομαι», που σημαίνει «είμαι [ελεύθερος] πολίτης», «ασχολούμαι με την πολιτική» (δηλαδή με την έμπρακτη έγνοια για τον κοινό βίο), αυτό το ρήμα επέλεξε η χριστιανική γραφίδα για να μιλήσει για την ρήξη με την θανατίλα, για τον όλο τρόπο ζωής και για τα έργα του πιστού. «Μόνον ἀξίως τοῦ εὐαγγελίου τοῦ Χριστοῦ πολιτεύεσθε» : «Προσέξτε μόνο να ζείτε με τρόπο αντάξιο του ευαγγελίου του Χριστού», έχει ζητήσει ο Παύλος (Φιλ. 1: 27), τονίζοντας την έννοια της ε υ θ ύ ν η ς σε κάθε σπιθαμή και σε κάθε στιγμή της ανθρώπινης ύπαρξης, για έμπρακτη βίωση του α π ε λ ε υ θ ε ρ ω τ ι κ ού νεύρου του ευαγγελίου. Με αυτό το νόημα, άλλωστε, χρησιμοποιείται και η φράση «Βίος και πολιτεία», που σημαίνει τη ζωή και το έργο των αγίων.

Σε καιρούς που η πολιτική ξιπασιά περισσεύει και δημιουργεί τη σιγουριά πως τη μύτη την έχουμε για να την ψηλώνουμε, η ασκητική είναι ο άλλος τρόπος. Άσκηση στο να μπορείς να ανασάνεις τον ολόδροσο άνεμο, άσκηση στο να συμμαζέψεις την ξιπασμένη φασαρία σου για να ακούσεις τον ήχο του αόρατου, άσκηση στο να προσθέσεις τη φωνή σου σε μια χορωδία που σε ξεπερνά, μα και που σε καλοδέχεται. Φάλτσος – ξεφάλτσος, έτσι μπορεί να μπορέσεις

να τραγουδήσεις ότι:

Αληθώς Χριστός ανέστη, αληθώς η Zωή να πολιτεύεται!

ΘΑΝΑΣΗΣ Ν. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ / Κυριακή του Πάσχα 2026

[Απόσπασμα διασκευασμένο από το βιβλίο μου, «Η Ρήξη με το Μηδέν. Σφηνάκια πολιτικής θεολογίας», εκδ. Αρμός, Αθήνα 2017, σσ. 203-204].

[η ζωγραφιά, John Reilly “The Miraculous Draught]