Όταν ο πόνος γίνεται τραγούδι

 Όταν ο πόνος γίνεται τραγούδι 

Από τον θρήνο στη βία: Τι χάσαμε στον δρόμο;

Ήταν το 1958 όταν η Ριρίκα, ένα μικρό εφτάχρονο κοριτσάκι, έσβησε ξαφνικά. Πέντε χρόνια νωρίτερα είχε χαθεί σε ατύχημα ο πατέρας της. Η μάνα της, βουτηγμένη στον διπλό καημό, έγραψε τότε τον θρήνο της σ’ ένα χαρτί. Έσκυψε πάνω από τη σχολική τσάντα και το ’βαλε μέσα — σαν να ήθελε το παιδί να πάρει μαζί του το τελευταίο της χάδι, να μην πάει μόνο στο μακρινό του ταξίδι.

Σχεδόν τριάντα χρόνια μετά, ο Λουδοβίκος των Ανωγείων κυκλοφορεί το άλμπουμ «Μοιρολόγια», στο οποίο καταγράφει θρήνους της κρητικής γης. Εκεί βρίσκονται τραγούδια που μοιάζουν με κλειστές πόρτες παλιών σπιτιών· αν τις αγγίξεις, ανοίγουν και σε οδηγούν σε ζωές που έσβησαν νωρίς, μα δεν χάθηκαν. Το «Της Ριρίκας» είναι ένα τέτοιο τραγούδι — ένα μοιρολόι γεννημένο από αληθινό πόνο, από μια ιστορία μικρή, σχεδόν ψίθυρο, κι όμως βαθιά συγκλονιστική.
Στους στίχους της, η μάνα παρακαλεί τη μικρή να σηκωθεί να πάει στο σχολείο, να ζήσει όνειρα που δεν πρόλαβε, αλλά και να δει τη δασκάλα που θα σβήσει το όνομά της από τον κατάλογο… 
Ο Λουδοβίκος κράτησε αυτή την ιστορία όπως κρατούν οι άνθρωποι ένα εύθραυστο κειμήλιο. Τη μελοποίησε χωρίς να την στολίσει — άφησε τη λύρα και τη φωνή του να στέκονται διακριτικά, για να ακούγεται καθαρή η ανθρώπινη αλήθεια πίσω από το μοιρολόι.
Γι’ αυτό το «Της Ριρίκας» δεν είναι απλώς τραγούδι. Είναι μια υπενθύμιση ότι η παράδοση δεν είναι παρελθόν· είναι οι ζωές των απλών ανθρώπων που έγιναν αιωνιότητα μέσα από την αγάπη και τη μνήμη. Κάθε φορά που το ακούμε, η Ριρίκα ζει ξανά — σαν παιδί που κρατά την τσάντα του και ανεβαίνει το μονοπάτι προς το σχολείο, μέσα σε ένα φως που ποτέ δεν έσβησε.
 
Σήκω Ριρίκα κι έπαιξε παιδί μου
και του σκολειού η καμπάνα γιασεμί μου
Εσένα περιμένουνε χαρά μου
οι συμμαθήτριές σου ερωντά μου
 
Σήκω να πας εις στο σχολειό Ρηνιώ μου
να πεις τσι δασκάλους άμοιρό μου
να πιάσει το κατάλογο χρυσό μου
να σβήσει το παιδί μου τ’ ορφανό μου
 
Κι είχα μεγάλη εχταγή* παιδί μου
φως μου να σε σπουδάξω γιασεμί μου
έγραψα και σημείωμα Ρηνιώ μου
και το ‘βαλα στη ντάσκα** ορφανό μου
 
Να το βαστάς εις του μπαμπά παιδί μου
ίσως και σε γνωρίσει γιασεμί μου.
 
*εχταγή:επιθυμία
**ντάσκα: σχολική τσάντα