Λιτανεία ή παρέλαση;
π. Βασίλειος Θερμός
Πόσος χρόνος παραμένει από τη συνολική διάρκεια της λιτανείας για εσωτερική δοξολογία και ικεσία ας το απαντήση ο καθένας μας. Ακόμη και ο τρόπος με τον οποίο βαδίζουμε, αγέρωχοι και καμαρωτοί, φιλοπερίεργοι και αφηρημένοι, υπαινίσσεται ότι βρισκόμαστε στους δρόμους μάλλον για να υπενθυμίσουμε την παρουσία μας περισσότερο. Όπου δε (όπως στα τουριστικά μέρη το καλοκαίρι) η λιτανεία συμπλέκεται με τους ελαφροντυμένους ξένους που κάνουν τις διακοπές τους, το αποτέλεσμα γίνεται κωμικοτραγικό, τουλάχιστον έτσι το έχουν βιώσει ευλαβείς κληρικοί.
Δεν θα πρέπει να μας ξενίζη αυτή η αλλοίωση. Από
τη στιγμή που χάσαμε την αίσθηση προσευχής από τη Λατρεία μέσα στο ναό, θα ήταν
μάλλον απίθανο να την βρούμε εξερχόμενοι. Και ας σκεφθούμε επί πλέον την
ευθύνη που απορρέει από το γεγονός πως η λιτανεία
είναι δημόσια πράξη επειδή επιτελεί ενωτική αποστολή, αφού αποτελεί δέηση υπέρ
του σύμπαντος κόσμου!
Βγήκαμε στους δρόμους (και πιθανόν ζητήσαμε
διακοπή της κυκλοφορίας ταλαιπωρώντας κάποιους) όχι για ιδιωτικά αιτήματα ούτε
για επίδειξη ισχύος ούτε για να ξαναθυμηθούν κάποιοι τον σύνδεσμο Εκκλησίας και
ελληνικού έθνους, αλλά για να απεργασθούμε τον αγιασμό του κόσμου προσευχόμενοι
διαπύρως για τον δημόσιο χώρο που μας περιβάλλει, για την οικουμένη. Στα
λιτανευτικά μας βήματα δηλαδή μας συνοδεύει το χρέος απέναντι στην κοινωνία και
στην ανθρωπότητα.
Τι μπορεί να γίνη; Δεν έχω λύσεις γενικής ισχύος
(αυτές θα προέλθουν από διαβούλευση όλων μας) παρά μόνο την ανάκτηση των σκοπών
της λιτανείας ατομικά από τον καθένα μας. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα «παίζουμε
θέατρο» δημόσια σκύβοντας τεχνητά το κεφάλι, αλλά ότι θα ξανακερδηθή το νόημα
της περιφοράς μέσα στην καρδιά μας. Τότε ίσως θα φανούν και λύσεις.
π. Βασίλειος Θερμός,
5 σχόλια:
Αν δεν είναι ταρατατζούμ οι λιτανείες αυτές με μπάντες στρατιωτικού τύπου και αγήματα "παρουσιάστε, υπό μάλης κλπ" για να ....βολταρίζουν υπουργοί ,βολευτές, δήμαρχοι κλπ τότε τί είναι ; βεβαίως και ....φαιλόνια ρωσικού στύλ , όσο για τούς αρχιερείς.....τί είπω και τί λαλήσω για την ουρά του μανδύα. Θυμίζουν όλα αυτά την Παύλειο ειρωνεία "Αθηναίοι δε εις ουδέν έτερον ευκαίρουν......" Λιτανεία είναι η περιφορά με ύμνους και δεήσεις .
Παλαιά έκαναν Λιτανεία, οι "αγράμματοι" χριστιανοί, σε καιρούς ξηρασίας και έβρεχε ο θεός, πριν καν επιστρέψουν στο Ναό!
Ας συγκρίνουμε τους εαυτούς μας με εκείνους τους χριστιανούς, στην πίστη!
Η τέλεση μιας λιτανείας ξεκινά από την επιθυμία έστω και ενός μικρού συνόλου ανθρώπων να προσευχηθεί από κοινού και να ζητήσει το έλεος, την ευλογία και την προστασία του Θεού για τους ανθρώπους και τον τόπο. Η Εκκλησία προσλαμβάνει αυτή την επιθυμία και την εκφράζει ως πραγματική εκκλησιαστική δέηση, δοξολογία και δημόσια ομολογία πίστεως. Άλλοτε η λιτανεία γίνεται για κάποια συγκεκριμένη ανάγκη και άλλοτε στο πλαίσιο μιας εορτής ή προς τιμήν ενός αγίου.
Δεν ακυρώνεται επειδή ανάμεσα στους συμμετέχοντες υπάρχουν αδιάφοροι ή κοσμικοί άνθρωποι· άλλωστε κανείς δεν προσέρχεται άμεμπτος ενώπιον του Θεού.
Εκείνος που συμμετέχει και εσωτερικά μπαίνει ουσιαστικά στην προσευχή της Εκκλησίας, βγαίνει από την ατομικότητά του, συμπάσχει με την κοινή ανάγκη και μαθαίνει να προσεύχεται με ταπείνωση και εμπιστοσύνη στο θέλημα του Θεού.
Όποιος απλώς βαδίζει χωρίς προσοχή ή συμμετέχει με ειρωνεία ή περιφρόνηση δεν ακυρώνει τη λιτανεία· το ζήτημα αφορά τη δική του εσωτερική στάση και τον προσωπικό του πνευματικό καρπό.
Στην εποχή μου λιτανεία γινόταν μόνον από τον προστάτη πολιούχο της πόλεως και όχι από κάθε ναό ή παρεκκλήσιο να βγάζουν κάποια εικόνα ή κάποιο λείψανο περί τους δρόμους της ενορίας. Η προσευχή έχει γίνει εντός του ναού. Για ποιον λόγο να γίνει και εκτός του ναού; Βλέπω και ιερείς και όλοι εμείς που μετέχουμε. να συζητούμε περί ανέμων, περί υδάτων περί ποντικών και γάτων και όχι να ακολουθούμε στάση προσευχής. Αν έχω παρέα για συζήτηση ακολουθώ τη λιτανεία, εάν δεν έχω πάω και κάθομαι σε έναν καφενέ και απολαμβάνω τον καφέ ή το γλυκό. Έτσι απλά.
Πές τα Χρυσόστομε. Και μετά έχουμε λιτανείες με φιλαρμονικές, με πυροτεχνήματα, με συντριβάνια, με παιδιά με στολές, με με με. Η λιτανεία, προσευχητική στιγμή, γίνεται απλά, αλλιώς δεν μπορεί να γίνει προσευχή. Σαν τις λιτανείες του Αγίου Όρους χωρίς νταρανταζούμ,ασχέτως αν οι περισσότεροι, με τον εαυτό μου μέσα, φωτογραφίζουμε, ή μιλάμε. Αλλά αυτό δεν χαλάει το ΥΦΟΣ και το ΗΘΟΣ των λιτανείων τους που είναι άκρως προσευχητικοί.
Δημοσίευση σχολίου