Να ψάλλουν τον κανόνα σε ψυχορραγούντες.... - Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

Να ψάλλουν τον κανόνα σε ψυχορραγούντες...

Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

 Από παλιά θυμάμαι ότι στα πανηγυρικά εκκλησιαστικά τραπεζώματα κληρικοί και μοναχοί τραγουδούσαν κυρίως τρία άσματα: το «Άξιον εστί», τον «Σπίνο» και τα «Δώδεκα ευζωνάκια». Αργότερα προστέθηκε το τραγούδι «Στου Βοσπόρου τα αγιονέρια». Πρόσφατα διαπίστωσα πως το ρεπερτόριο μεγάλωσε· προστέθηκαν και άλλα παραδοσιακά τραγούδια.

Είναι κακή αυτή η συνήθεια ή δεν ταιριάζει σε τραπεζώματα κληρικών και μοναχών; Φυσικά και δεν είναι. Δεν στήνουν καραόκε πάρτι, σαν αυτά που δείχνουν στις Κορεάτικες τηλεοπτικές σειρές. Το κακό και το ανόητο είναι ότι κάποιοι πιστεύουν πως έχουν το δικαίωμα όχι μόνο να σχολιάζουν, αλλά και να επιβάλλουν στους κληρικούς τρόπους συμπεριφοράς. Πράγματα που δεν επιβάλλει η παράδοση της Εκκλησίας, αλλά γεννιούνται σε μυαλά γεμάτα αμάθεια και αλαζονεία.

Θυμίζουν τους οπαδούς στις εξέδρες των γηπέδων. Παρακολουθούν τον αγώνα και κραυγάζουν, δίνοντας οδηγίες στους παίκτες και στον προπονητή. Οι οπαδοί υποτίθεται ότι γνωρίζουν καλύτερα από αυτούς που χύνουν ιδρώτα και αγωνίζονται στο χορτάρι του γηπέδου.

Θυμάμαι κάποια παλαιότερα περιστατικά, που δεν έχουν άμεση σχέση, αλλά εξηγούν ορισμένες άρρωστες νοοτροπίες.

Κάποτε ήμουν επισκέπτης σε ένα αγιορείτικο μοναστήρι. Φάγαμε στην τράπεζα. Κάποιοι προσκυνητές ξεκίνησαν αργότερα ένα επικριτικό κουτσομπολιό, επειδή είδαν τον βοηθό του μάγειρα να πηγαίνει στα κελιά των μοναχών και να τους αφήνει ένα κομμάτι καρυδόπιτα. Ντροπή, ξέρω γω, οι καλόγεροι να τρώνε κι άλλο γλυκό, και μάλιστα να μην το μοιράζονται με τους επισκέπτες… Οι κατήγοροι δεν σκέφτηκαν πως αυτοί, σε λίγες ώρες, θα ήταν έξω στον κόσμο και θα είχαν όλη την ευκαιρία να φάνε και να πιούνε ό,τι θελήσουν. Οι μοναχοί όμως που διαμένουν στο μοναστήρι, εργάζονται σκληρά, δεν μπορούν να έχουν μία μικρή παρηγορία; Εμείς ζώντας στον δικό μας φαντασιακό κόσμο θέλουμε απλά να γράφουμε στα social ότι νιώθουμε ευλογημένοι στον τόπο του μοναστηριού, βλέποντας τους μοναχούς σαν μουσειακά εκθέματα της Μαντάμ Τισό;

Ένα δεύτερο περιστατικό. Βρισκόμουν σε μία από αυτές τις κρουαζιέρες που κάνουν τον περίπλου του Αγίου Όρους. Το πλοίο είχε σταματήσει και περιμέναμε να έρθουν μοναχοί και να μας φέρουν ιερά λείψανα για προσκύνηση. Έρχεται η βάρκα και, μεταξύ των άλλων, βλέπω και έναν διάκο, νέο παλικάρι, σκυφτό, να κοιτάζει συνέχεια κάτω. Χαμογελώντας ρωτάω έναν φίλο μοναχό: «Τι έπαθε ο διάκος;». Μου απάντησε ότι το διακόνημα του διάκου ήταν να κόβει ξύλα στο δάσος. Τα κουβαλούσε στην πλάτη. Και από αυτό έπαθε κύρτωση. Με ποια λογική θα αρνηθούμε σε αυτούς τους ανθρώπους να έχουν λίγη χαρά, να έχουν μία παρηγορία, ναι, να τραγουδήσουν κιόλας, επειδή εμείς θέτουμε τους δικούς μας κανόνες περί μοναχικής ζωής; Ποιος κουβαλάει στην πλάτη τους κορμούς των δέντρων για να απολαμβάνουμε εμείς οι επισκέπτες τη φιλοξενία και την πνευματική βοήθεια; Εμείς από τον κόσμο θα θέσουμε τους κανόνες;

Και κάτι τελευταίο. Είδα ότι μερικοί έγραψαν θεολογικές αναλύσεις κάποιων τραγουδιών που ακούστηκαν σε πανηγυρικές τράπεζες. Μου θύμισε την εποχή του Νέου Κύματος της κατήχησης — δικός μου ο όρος. Μια εποχή που γράφαμε κατηχητικά βοηθήματα για παιδιά Λυκείου και χρησιμοποιούσαμε κοσμικά τραγούδια για να εξηγήσουμε την πίστη. Το έκανα κι εγώ σε κάτι συναντήσεις νέων, αποφοίτων Λυκείου και φοιτητών, όταν διακονούσα σε μία ενορία στον Πειραιά. Αρκετές φορές χρησιμοποιούσαμε τραγούδια και κάποια στιγμή πέταγα και κανα δυο «ερωτικά στιχάκια». «Ποιος το έγραψε αυτό;» ρωτάγανε. «Ο Συμεών ο Νέος Θεολόγος», απαντούσα.

Αυτή η «καινοτομία» βοήθησε πάρα πολύ στις συζητήσεις με νέους. Και ακόμη βοηθά, αρκεί να γνωρίζεις πώς να τη χρησιμοποιήσεις σωστά. Αλλά δεν βλέπω τον λόγο γιατί πρέπει να δίνουμε θεολογική ανάλυση για ένα τραγούδι το οποίο τραγουδήσαμε σε ένα τραπέζι, επειδή κάποιοι ένιωσαν ότι τους ανεβαίνει ο πυρετός στο ευσεβειόμετρο...

Το δικό μου θέμα είναι άλλο. Πρέπει να προστεθούν και κάποια χαρούμενα τραγούδια. Εντάξει, π.χ. ο «Σπίνος» είναι περιβαλλοντικό. Τα «Ευζωνάκια» που πνίγονται και ο «Βόσπορος» με τα αγιονέρια του είναι πατριωτικά. Υποτίθεται όμως πως τα τραπέζια είναι ευφρόσυνα. Εμείς γιατί μοιρολογούμε;

Τέλος, για όσους θέλουν αέναη σοβαρότητα και κατήφεια, έχω προτάσεις: οι κληρικοί και οι μοναχοί να ψέλνουν τον Άμωμο, για να τους κόβεται και η όρεξη, και οι επίσκοποι να ψάλλουν τον κανόνα σε ψυχορραγούντες, μπας και τους θυμηθεί ο αρχάγγελος και αρχίσει να κινείται η επετηρίδα…