Γιατί ο διάλογος με τον Διάβολο είναι λάθος; - Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

Γιατί ο διάλογος με τον Διάβολο είναι λάθος;

Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος

Διαβάζοντας την περικοπή Ματθαίος 4:1-11 (Σάββατο μετά τα Θεοφάνεια) δημιουργείται ένα ερώτημα: γιατί ο Χριστός απαντά στους πειρασμούς που τον υποβάλλει ο Διάβολος με χωρία από την Αγία Γραφή;

Η Ορθόδοξη Παράδοση προσφέρει πολλές θεολογικές ερμηνείες χρήσιμες για την πνευματική ζωή μας.

Ο Χριστός επιλέγει να απαντήσει αποκλειστικά με χωρία από την Παλαιά Διαθήκη (Δευτερονόμιο), δείχνοντας ότι ο Λόγος του Θεού είναι το ισχυρότερο όπλο ενάντια στον Διάβολο. Ο Κύριος δεν βασίζεται σε δικές Του “ανθρώπινες-προσωπικές" απαντήσεις, αλλά στην αιώνια αλήθεια της Γραφής, για να μας διδάξει να κάνουμε το ίδιο. Ο Διάβολος είναι "ο πατήρ του ψεύδους" (Ιω. 8:44), και οποιοσδήποτε διάλογος μαζί του μπορεί να οδηγήσει σε πλάνη ή παγίδα. Ο Χριστός, ως ο ενσαρκωμένος Λόγος, χρησιμοποιεί τον γραπτό Λόγο για να αποκαλύψει την υπακοή Του στον Πατέρα και να νικήσει με ταπεινοφροσύνη, όχι με αλαζονική σοφία.

Ο Χριστός αποφεύγει τον διάλογο για να μην δώσει ευκαιρία στον Πονηρό να παραποιήσει την αλήθεια. Στον δεύτερο πειρασμό, για παράδειγμα, ο διάβολος παραθέτει λανθασμένα τον Ψαλμό 90, δείχνοντας πώς μπορεί να διαστρέψει ακόμα και τη Γραφή. Ο διάλογος με το κακό ισοδυναμεί με "συζήτηση" με το ψέμα, που μπορεί να οδηγήσει σε συμβιβασμό. Ο Χριστός απαντά σύντομα και κατηγορηματικά, δίνοντας παράδειγμα στους πιστούς να μην εμπλέκονται σε "συζητήσεις" με πειρασμούς (π.χ. λογισμούς αμφιβολίας ή αμαρτίας), αλλά να τους αποκόπτουν άμεσα με λόγους της Γραφής και προσευχή. Αυτό θυμίζει την ευχή "Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με", που είναι μια σύντομη "απάντηση" στον πειρασμό χωρίς διάλογο.

Ο Χριστός ενεργεί με αυτό τον τρόπο για να μας δείξει τον δρόμο της νίκης: Δεν χρειάζεται διάλογο με τον Διάβολο, διότι η αλήθεια δεν διαπραγματεύεται με το ψέμα. Αυτό συνδέεται με την ασκητική παράδοση, όπου οι άγιοι (π.χ. οι Πατέρες της Ερήμου) συμβουλεύουν να μην "απαντάμε" στους δαίμονες με δικά μας λόγια, αλλά με προσευχή και τη Γραφή, για να αποφύγουμε την υπερηφάνεια.

Αυτή η στάση του Χριστού αποκαλύπτει τη σοφία Του: Νικά χωρίς να "παίζει το παιχνίδι" του Διαβόλου, διδάσκοντάς μας να εμπιστευόμαστε τον Θεό απόλυτα.

***

Why Dialogue with the Devil is Wrong?

Reading the passage Matthew 4:1-11 (Saturday after Theophany) raises a question: why does Christ respond to the temptations imposed on Him by the Devil with verses from the Holy Scripture?

The Orthodox Tradition offers many theological interpretations useful for our spiritual life.

Christ chooses to respond exclusively with verses from the Old Testament (Deuteronomy), showing that the Word of God is the strongest weapon against the Devil. The Lord does not rely on His own "human-personal" answers, but on the eternal truth of Scripture, to teach us to do the same. The Devil is "the father of lies" (John 8:44), and any dialogue with him can lead to deception or a trap. Christ, as the incarnate Word, uses the written Word to reveal His obedience to the Father and to conquer with humility, not with arrogant wisdom.

Christ avoids dialogue so as not to give the Evil One an opportunity to distort the truth. In the second temptation, for example, the devil misquotes Psalm 90, showing how he can twist even Scripture. Dialogue with evil is equivalent to "discussing" with lies, which can lead to compromise. Christ responds briefly and categorically, giving an example to the faithful not to engage in "discussions" with temptations (e.g., thoughts of doubt or sin), but to cut them off immediately with words from Scripture and prayer. This reminds us of the prayer "Lord Jesus Christ, have mercy on me," which is a short "response" to temptation without dialogue.

Christ acts in this way to show us the path to victory: There is no need for dialogue with the Devil, because truth does not negotiate with lies. This is connected to the ascetic tradition, where the saints (e.g., the Desert Fathers) advise not to "respond" to demons with our own words, but with prayer and Scripture, to avoid pride.

This stance of Christ reveals His wisdom: He conquers without "playing the game" of the Devil, teaching us to trust God absolutely.