Γι' αυτὴ τὴν πραγματική αγιότητα - π. Φιλοθέου Φάρου

[...[ Την ορθόδοξη παράδοση, λοιπόν, απὸ την οποία αντλούσα τις θεραπευτικές δυνατότητές μου, δεν την γνώρισα στις αίθουσες της θεολογικής σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου άκουσα μόνο διανοητικοὺς ορισμούς για την αγάπη, την ταπεινοφροσύνη, την κοινωνία, και όπου βίωνα την πιὸ ψυχρή αδιαφορία του ανθρώπου για τον άνθρωπο, την υποκρισία της εξωτερικής ευπρέπειας και ευσέβειας και την ιδιοτέλεια των ανθρώπων ποὺ ησχολούντο ακόμη και με τη θεολογία γιά να έχουν τη θέση ποὺ θα τους εξασφάλιζε μια άνετη ζωή, στην οποία και μόνο έδειχναν να πιστεύουν παρὰ τις λεκτικές θεολογικές κορώνες.

Την ορθόδοξη παράδοση απο την οποία αντλούσα τις θεραπευτικές μου δυνατότητες την είχα βιώσει με τις εκδιδόμενες και τους εξαρτημένους της Τρούμπας στον Πειραιά, οπου ήταν το κουρείο του πατέρα μου στο οποίο εκείνος με πήρε να δουλέψω όταν ήμουν έντεκα χρονών, όχι για λόγους οικονομικούς, αλλὰ γιατί πίστευε ότι εκεί θὰ αποκτούσα πολύτιμες γνώσεις για τη ζωή. Οι εκδιδόμενες και οι εξαρτημένοι της Τρούμπας δεν εστηρίζοντο στην δική τους δικαιοσύνη οπως οι καθὼς πρέπει ευσεβείς και γι' αυτὸ οχι μόνο δεν είχαν έπαρση αλλὰ είχαν μια αυθόρμητη ταπεινοσύνη.

Δὲν εκαναν καμιὰ προσπάθεια νὰ αποκρύψουν τὴν κατάντια τους. Δὲν κάλυπταν τὴν παλιανθρωπιά τους μὲ μάσκα υποκριτικής ευπρέπειας. Δὲν έκρυβαν τὴν οργή τους μὲ ανατριχιαστικὰ ευγενικὰ χαμόγελα, και είχαν μιὰ γνήσια πίστη στὴν δύναμη και στὴν ἀγάπη του Θεού, γιατὶ αν και ομολογούσαν τὴν κατάντια τους, δὲν σταματούσαν νὰ ζητούν και νὰ ελπίζουν χωρίς μεγαλορρημοσύνες στὸ έλεος του.

Ἀλλὰ πάνω ἀπ᾿ όλα αυτοὶ οι μεγάλοι αμαρτωλοί βίωναν και ακτινοβολούσαν τὴν πιὸ καίρια χριστιανική αρετή, ποὺ είναι η χωρὶς όρους και προϋποθέσεις αποδοχή του άλλου, οποιαδήποτε και αν είναι η κατάντια του, ποὺ είναι, όπως λέει ο Χρυσόστομος, τὸ κατ᾿ εξοχὴν θεϊκὸ γνώρισμα. «Γίνεσθε οὖν οἰκτίρμονες», λέει ο Χριστός, «καθὼς καὶ ὁ πατὴρ ἡμῶν οἰκτίρμων ἐστί» (Λουκ. 6,36). Μόνο οι πόρνες και οἱ χασικλήδες μπορούν νὰ αποδέχονται τοὺς άλλους ανεπιφύλακτα γιατὶ έχουν πλήρη επίγνωση της δικής τους κατάντιας και οχι εκείνοι ποὺ είναι βέβαιοι γιὰ τὴν αρετή τους. Γι' αυτὸ και ο Χριστὸς απευθυνόμενος σ' αυτοὺς τοὺς τελευταίους διεκήρυσσε: «Οἱ τελῶναι καὶ αἱ πόρναι προάγουσιν ὑμᾶς εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ» (Ματθ. 21,31).

Αλλὰ τὴν ορθόδοξη παράδοση απὸ τὴν οποία αντλούσα τὶς θεραπευτικές μου δυνατότητες τὴν είχα γνωρίσει και από όλους αυτοὺς τοὺς απλοὺς ανθρώπους ποὺ τὴ ζούσαν οχι μόνο χωρὶς νὰ κάνουν κηρύγματα, αλλὰ χωρὶς νὰ τὸ συνειδητοποιούν και αυτοὶ οι ίδιοι, όπως εκείνος ο υποδηματοποιός, τὸν οποίο υπέδειξε στὸν Μ. Ἀντώνιο ο Θεός, όταν εκείνος τὸν ρώτησε αν υπήρχε μεγαλύτερος άγιος απ᾿ αυτόν.

Πρόκειται γιὰ εκείνους τοὺς απλοὺς ανθρώπους απὸ τοὺς οποίους γνώρισαν ο Ντοστογιέφσκυ και ο Παπαδιαμάντης τὴν Ὀρθοδοξία και οι οποίοι τὴν ακτινοβολούν μὲ τὶς απλὲς στιγμὲς και κινήσεις της καθημερινής ζωής σὲ αντίθεση μὲ τοὺς διανοουμένους πού, τουλάχιστον στὸ έργο του Ντοστογιέφσκυ, είναι φορείς της αλλοτριώσεως και της παρακμής. Αυτοί οι απλοὶ άνθρωποι είναι οι πραγματικοὶ άγιοι, γιατὶ εκτὸς του οτι βιώνουν ουσιαστικὰ τὸ πνεύμα του Χριστού παραμένουν άγνωστοι και δὲν αποκομίζουν τιμὲς και δόξες απὸ τοὺς ανθρώπους. Ἡ απουσία τέτοιων πραγματικών αγίων είναι η πιὸ κρίσιμη έλλειψη της σύγχρονης ζωής.

Ἐγὼ προσωπικὰ ενα μόνο άγιο άνθρωπο γνωρίζω. Είναι ένας αγράμματος ξυλουργός. Ἕνας φτωχός οικογενειάρχης. Ένας ακαταπόνητος δουλευτής. Πρόθυμος νὰ κάνη ο,τι του ζητήσης. Ποὺ τὸν κάνεις ο,τι θέλεις και δὲν διαμαρτύρεται ποτέ. Ποὺ χρεώνει γιὰ τὴ θαυμάσια δουλειά του μόνο τὸ μεροκάματό του. Ποὺ δὲν καυχιέται γιὰ τίποτε. Ποὺ δὲν διαμαρτύρεται και δὲν παραπονείται γιὰ τίποτε, όχι γιατὶ είναι ανόητος αλλὰ γιατί είναι πραγματικὰ άγιος.

Αλλὰ γι' αυτὴ τὴν πραγματική αγιότητα δὲν έχει μάτια ο σύγχρονος άνθρωπος και αναζητεί αγιότητα στὶς κακόγουστες παραστάσεις, στὰ μεγάλα λόγια, στὴν επίδειξη, στη λάμψη, στὰ πυροτεχνήματα καὶ στὰ είδωλα.

Απόσπασμα από το βιβλίο του π.  Φιλοθέου Φάρου
"Η αλλοίωση του χριστιανικού ήθους", εκδόσεις Αρμός