Αγαπώ ιδιαίτερα ένα απόβρασμα – τον άγιο Αρδαλίωνα - Θανάσης Ν. Παπαθανασίου

Αγαπώ ιδιαίτερα ένα απόβρασμα – τον άγιο Αρδαλίωνα

Θανάσης Ν. Παπαθανασίου

 Αγαπώ ιδιαίτερα ένα απόβρασμα – τον άγιο Αρδαλίωνα, του οποίου η μέρα είναι σήμερα. Έναν άγιο, του οποίου η μαγκιά θρυμματίζει στερεότυπα, τόσο κοινωνικά όσο και θεολογικά.

Ο Αρδαλίων είναι ένας άγιος που δεν έγινε καν «κανονικός χριστιανός». Δεν βαφτίστηκε ποτέ από παπά και δεν κοινώνησε ποτέ του σε κάποια ενορία. Είναι από τις περιπτώσεις εκείνες που φανερώνουν το ανυπότακτο του ζωντανού Θεού, του Θεού ο οποίος δεν εγκλωβίζεται πουθενά – δηλαδή ούτε στα θεσμικά όρια της ίδιας του της εκκλησίας. Και ως εκ τούτου, αληθινή Εκκλησία του Χριστού είναι αυτή που αναγνωρίζει τον Κύριό της ως δρώντα παντού, ως δρώντα δηλαδή όπου η αδιανόητη αγάπη του το καλεί. Χωρίς να χρειάζεται την άδεια κανενός διαχειριστή, πόσο μάλλον από όποιους νομίζουν πως έχουν χρησικτησία πάνω στον Θεό. Ο ζωντανός Θεός που δρα αδέσμευτος, μετακινεί μυστικά τα όρια της Εκκλησίας του, για να καλωσορίσει σε αυτήν ανθρώπους οι οποίοι στα μάτια πιστών και απίστων φαίνεται να είναι αλλού γι’ αλλού...

Ο Αρδαλίων μαρτύρησε στην πυρά κατά τη βασιλεία του Μαξιμιανού Γαλερίου (305-311). Ήταν μίμος, δηλαδή κάτι σαν ηθοποιός και σαλτιμπάγκος, πράγμα που στην κοινωνική συνείδηση (και ιδίως των χριστιανών) σήμαινε άνθρωπο του σκοινιού και του παλουκιού: απόβρασμα. Η ιστορία του λέει πως πάνω στη σκηνή ο Αρδαλίων διακωμωδούσε τον Χριστιανισμό και χλεύαζε τα μυστήριά του.

Όμως ο Χριστός τον επισκέφτηκε αστραπιαία (για τον συμβατικό χρόνο) και τον κάλεσε, κι ο Αρδαλίων αστραπιαία (για τον συμβατικό χρόνο) ανταποκρίθηκε. Ομολογώντας τον Χριστό και φτάνοντας στο μαρτύριο ο Αρδαλίων βεβαίωσε την έμφαση στην ελευθερία – στην ευθύνη του ανθρώπου για τον προσανατολισμό του.

Την περίπτωση του Αρδαλίωνα την έχω περιλάβει στο μελέτημά μου: «"Μακριά απ' την παρουσία σου πού να φύγω;" (Ψαλμ. 139: 7). Μια Ορθόδοξη κατάφαση της δράσης του Θεού έξω από τα κανονικά όρια της Εκκλησίας», στην «Σύναξη» 120 (2011), σσ. 16-31. Σε όποιον -α ενδιαφέρεται, μπορώ να το στείλω στο messenger.

Θ.Ν.Π. / 14-4-2026

ΥΓ: Και έναν ψίθυρο από μια καρδιακή μου ανάμνηση, που δένει με την αγάπη μου προς τον Αρδαλίωνα: Το ως άνω μελέτημά μου το έγραφα στα Αγγλικά το καλοκαίρι του 2011 στην Οξφόρδη (το μετέφρασα στα Ελληνικά αργότερα ). Κάποιες πηγές («Συναξάριο της Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως» και «Μηνολόγιον» του αυτοκράτορα Βασιλείου Β΄) τις μελέτησα εκεί, στην Bodleian Library και στην βιβλιοθήκη του St Magdalen’s College. Η γεύση όλων αυτών υπάρχει ακόμα στο στόμα μου, σαν μεζές που ούτε κόβει την όρεξη, ούτε είναι το πλήρες γεύμα...

Το Αγγλικό κείμενο: «“If I cross the boundaries, you are there!” An affirmation of God's action outside the canonical boundaries of the Church», Communio Viatorum 53.3 (2011), pp. 40-55.

Η φωτογραφία: https://www.ancient-origins.net/.../black-sheep-empire...