Τρόπαιο νίκης - π. Γρηγορίου Μουσουρούλη

Κυριακή Γ´Νηστειῶν (Σταυροπροσκυνήσεως)

Λόγος εἰς τό Εὐαγγέλιον

Τρόπαιο νίκης

Τοῦ μακαριστοῦ

Ἀρχιμανδρίτου π. Γρηγορίου Μουσουρούλη

Ἀρχιγραμματέως  Ἱεράς Συνόδου

τῆς Αὐτοκεφάλου Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου

 « Ἐν  φωναῖς ἀλαλάξωμεν, ἐν ὠδαῖς μεγαλύνωμεν, τόν Σατυρόν τόν τίμιον ἀσπαζόμενοι» (Τροπάριο τῶν αἴνων)

            Μέ αὐτά τά λόγια μᾶς καλεῖ ὁ ἱερός ὑμνο­γράφος, τώρα στήν καρδιά τῆς Μ.Τεσσαρακο­στῆς, νά προσκυνήσουμε τόν Τίμιο Σταυρό τοῦ Κυρίου μας. Καθώς τόν βλέπουμε νά προβάλλει, στό μέσον τοῦ Ναοῦ  σήμερα, πλαισιωμένος ἀπό ἀνοιξιάτικα ἄνθη, προ­σπαθοῦμε νά κατανοή­σου­με τό βαθύτερο νό­ημα τῶν ἀμέτρητων χαρακτη­ρισμῶν, πού ἀπο­δίδουν οἱ ὑμνογράφοι στόν Σταυ­ρό τοῦ Χριστοῦ μας. Μεταξύ ἄλλων τόν προσφώνησαν ὡς "ζωηφό­ρον Σταυρόν", "τῆς εὐ­σεβείας ἀήττητον τρόπαι­ον", "καύχημα ἱερέων", "δόξαν μαρτύρων", "ὁσί­ων ἐγ­καλλώπισμα". Καί τοῦτο, διότι σέ κάθε ἐποχή αὐτός ὁ Τίμιος Σταυρός ἐμπνέει σέ μάρτυρες καί δικαίους αἰσθήματα αὐ­ταπάρ­νησης καί θυσίας μέχρι θανάτου, γιά τή δόξα τοῦ Σταυρωθέντος Θείου Διδασκάλου.

            Ἀποθέτοντας λοιπόν καί ἐμεῖς τήν ὥρα ἐτούτη τόν εὐλαβικό ἀσπασμό μας στό πανσε­βάσμιο Ξύλο, θά ἐπιχειρήσουμε νά συλλά­βουμε κάποια ἀπό τά θεῖα μηνύματα, τά ὁποῖα, ὡς ἄλλες ἀστραπές πνευματικές, ἐκπέμπει ἀπό τήν κορυφή τοῦ Γολγοθᾶ .

*******

«Ἐν φωναῖς ἀλαλάξωμεν, ἐν ὠδαῖς μεγαλύνωμεν τόν Σταυρόν τόν τίμιον ἀσπαζόμενοι»

            Καθώς ἀτενίζουμε, ἀδελφοί μου, τόν Τίμιο Σταυρό μεταφερόμαστε μέ τά μάτια τῆς ψυχῆς στόν λόφο τοῦ Γολγοθᾶ. Τρεῖς σταυροί στημένοι καί τρεῖς κατάδικοι κρεμμασμένοι σ᾽αὐτούς. Οἱ δύο ἀπό τούς ἐσταυρωμένους εἶναι ληστές. Καί ἀνάμεσά τους Ἐσταυρωμένος ὁ Ἐναν­θρωπήσας Θεός. Τό αἷμα τρέχει ἀσταμάτητα ἀπό τίς πληγές τῶν καρφιῶν, πού ἔχουν κατασκάψει τά ἄχραντα χέρια καί τά τίμια πόδια τοῦ Λυτρωτῆ. Τά ἀγκάθια τοῦ στεφά­νου, βαθιά μπηγμένα στό θεῖο Του μέτωπο, προ­καλοῦν αἱμορραγία ἀσταμάτητη καί πό­νους ἀφόρητους.

Οἱ λεγεωνάριοι τοῦ ἐκτελεστι­κοῦ ἀποσπάσματος λίγο πιό πέρα μοιρά­ζονται τά ἐνδύματα τοῦ μεγά­λου καταδίκου, βά­ζοντας κλῆ­ρο γιά τόν ἄρραφο χιτώνα Του. Οἱ καυστικές ἀκτίνες τοῦ παλαιστινι­ακοῦ ἥλιου κά­μνουν ἀκόμη πιό φοβερή τή φλόγα τῆς δίψας, πού κατακαίει τά σπλάγχνα τοῦ Υἱοῦ τῆς Παρ­θένου. Κι ὅταν, μέ­σα στόν ὠκεανό τοῦ μαρτυ­ρίου Του, θά φωνά­ξει "διψῶ", ἡ ἀπάντηση θά εἶναι τό ξύδι τό ἀνακα­τεμμένο μέ χολή.  Οἱ ἄρ­χοντες τοῦ λαοῦ καί  οἱ παραπορευόμενοι ὄχλοι τόν προκαλοῦν μέ τά  «οὐά ὁ καταλύων τόν να­όν». Οἱ Μαθητές τόν ἔχουν ἐγκαταλείψει καί μόνο ἡ Παναγία Μη­τέ­ρα Του καί κάποιες εὐσεβεῖς Μαθή­τριες παρα­κο­λουθοῦν μέ ἀνείπωτη ὀδύνη τό θεῖο δράμα.

            Γιατί ὅμως βρίσκεται σ᾽αὐτή τήν κατά­στα­ση ὁ Ἀναμάρτητος Κύριος; Ποιό εἶναι τό ἔγ­κλημά Του καί ποιά ἡ αἰτία τῆς καταδίκης Του;Ποιά ἡ ἐνοχή Του;  Τά ἐρωτήματα τά θέτει ὁ ἱερός Αὐ­γουστῖνος καί ἀπαντᾶ ὁ ἴδιος:  «Ἐγώ ὁ ἁμαρ­τωλός ἄνθρωπος, εἶμαι ἡ πληγή σου, ἡ ὁποία σοῦ προξενεῖ τούς πόνους ἐπάνω εἰς τόν σταυρόν. Ἐγώ εἶμαι ὁ ὑπεύθυνος τῆς ἰδικῆς σου σφαγῆς. Ἐγώ εἶμαι ἡ ἀφορμή τοῦ θανάτου σου». Ἐμεῖς οἱ ἄνθρωποι εἴμαστε ἡ αἰτία τοῦ πόνου καί τῆς καταδίκης Του. Ἁμαρτήσαμε οἱ ἄνθρωποι. Δέν θελήσαμε νά νά μείνουμε ὑποταγμένοι στό νόμο τοῦ Θεοῦ. Καί ἀπομακρυνθήκαμε ἀπό τόν Θεό. Περι­φρονήσαμε τό θέλημά Του. Καί ἀλλοί­μονο! Δημι­ουργήθηκε χάσμα ἀνάμεσα σε ἐμᾶς καί τόν Δημιουργό μας. Χάσμα καί ἔχθρα. Καί οἱ συνέ­πειες δέν ἄργησαν νά ἔλθουν. Ράκος ὁ ἄν­θρωπος καί καλάμι συντετριμμένο. Πῶς νά σω­θεῖ; Ποιός θά τόν σώσει;  Καμμιά θυσία δέν ἦταν ἀρκετή. Οὔτε ἀν­θρώπου, οὔτε ἀκόμη καί ἀγγέ­λου...

            Καί, ὤ ἀγάπη θεία! Ἐνηνθρώπησε ὁ Θεός καί θυσιάστηκε ὁ ἴδιος ὁ Χριστός. Καί ἔπλυνε μέ τό ἅγιο αἷμα Του  τήν ψυ­χή τοῦ ἁμαρτωλοῦ ἀν­θρώπου. Μέ τό αἷμα Του πού κύλισε ἀπό τόν Σταυρό. Καί ἔγινε ὁ Σταυρός αὐτός ἡ οὐράνια κλίμακα, πού στήθηκε στό βά­θος τοῦ γκρεμοῦ, γιά νά ἀνεβεῖ καί πάλιν ὁ ἄν­θρωπος στό φῶς καί τήν ζωή.

            Τό πρῶτο μήνυμα πού ἐκπέμπεται, λοιπόν, ἀπό τόν Σταυρό τοῦ Κυρίου μᾶς λέγει πόσο βαρειά εἶναι ἡ ἁμαρτία. Εἶναι τόσο βαρειά, ὥστε νά χρειασθεῖ ἡ Θυσία αὐτοῦ τοῦ Ἐνανθρωπή­σαντος Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ. Πόσο ἀκριβό ἀλήθεια τό τίμημα.

            Ὅταν λοιπόν, ἀγαπητοί μου ἀδελφοί, ἔρχε­ται ἡ ἁμαρτία, δόλια, ὅπως τό φίδι στόν Κῆπο τῆς Ἐδέμ  καί μᾶς ψιθυρίζει ἀπατηλές ὑποσχέσεις καί νά  μᾶς ραντίζει μέ τό μεθυστικό ἄρωμά της καί μᾶς καλεῖ νά κάνουμε τό κακό, πού τό παρουσι­άζει ἁπλό καί γοητευτικό, ἄς μήν ἀκοῦμε τό ψιθύρι­σμά της. Κάθε ὑποχώρηση εἶναι ἐπανάλη­ψη τοῦ φρικτοῦ μαρτυρίου τοῦ Γολγοθᾶ. Μέ κάθε ἁμαρτία που διαπράττουμε ξανα­σταυρώ­νουμε τόν Χριστό. Μπήγουμε καρφί στό ἄχραντο σῶμα Του. Ἐγέμισε δυστυ­χῶς ὁ κόσμος ἀπό νέους σταυρω­τές. Ὄχι. Ἄς μήν εἴμα­στε καί μεῖς  στήν χορεία τους.

            Ὁ Σταυρός τοῦ Κυρίου πού βρίσκεται στη­μένος στό Γολγοθᾶ, ὑπογραμμίζει βέβαια τό βάρος τῆς ἁμαρτίας, ταυτόχρονα ὅμως καταυ­γάζει τά βάθη τῶν καρδιῶν μας μέ τή γλυ­κειά ἐλπίδα στήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ Πατέρα. Εἶναι βδελυρή καί ἀποτρόπαιη ἡ ἁμαρτία. Εἶναι ὅμως ἄβυσσος ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Θέλετε ἄνθρωποι νά μάθετε πόσο ἀγαπᾶ ὁ Θεός τόν ἄνθρωπο; Στρέ­ψετε τό βλέμμα στόν Γολγοθᾶ, στίς διάπλατα ἀνοικτές ἀγκάλες τοῦ Ἑσταυρωμένου. Τόσο πολύ ἀγάπησεν ὁ Θεός τόν κόσμο τῶν ἀνθρώπων, θά μᾶς εἰπεῖ ὁ Μαθητής τῆς ἀγάπης, ὥστε, "τόν υἱόν αὐτοῦ τόν Μονογενῆ ἔδωκεν, ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων εἰς αὐτόν μή ἀπόληται, ἀλλ' ἔχῃ ζωήν αἰώνιον".

            Αὐτή ἡ πραγματικότητα δέν μᾶς ἐπιτρέπει, νά ἀπογοητευόμαστε, νά χά­νουμε τό θάρρος καί τήν ἐλπί­δα μας, ὁ,τιδήποτε κι ἄν συμβαίνει μέσα μας καί γύρω μας. Ἔχουμε Παράκλητον πρός τόν Πατέ­ρα, Μεσίτη καί παρηγορητή τόν Ἐσταυρω­μένο Υἱό Του. Τό αἷμα πού τρέχει ἀπό τά τρυπη­μένα ἄκρα Του μᾶς ἔχει ἀνοίξει τόν Πα­ράδεισο. Μᾶς δίνει τήν δυνατότητα τῆς σωτη­ρίας, τῆς ἀνόρ­θωσης ἀπό ὅποιο χάος κι ἄν ἔχου­με πέσει. Νικητής Ἐκεῖνος τοῦ Ἅδη καί τοῦ θανάτου μᾶς περιμένει στήν κορυφή τῆς κλίμα­κας τῆς ἀγάπης Του, γιά νά μᾶς εἰσαγάγει, νικητές τῆς ἁμαρτίας στήν ὁλοφώτεινη εἰρηνική Βασιλεία Του. Ὁ Σταυρός τοῦ Χριστοῦ μᾶς δίνει τήν δυνατότητα τῆς ἕνωσης μέ τόν Θεό.

******

            Ἀπό τόν Σταυρό τοῦ Κυρίου ἐκπέμπεται κι ἄλλο μήνυμα πρός ὅλα τά μήκη καί πλάτη τῆς γῆς. Κι αὐτό εἶναι τό μήνυμα τῆς ἀπέραντης ὑπομονῆς. Τῆς ὑπομονῆς πού τόσο ἔχουμε ἀνάγ­κη σήμερα.

            Ἡ ζωή τοῦ Κυρίου πάνω στή γῆ ἀπό τήν ἀρχή μέχρι τό τέλος της ἦταν ζωή ἀπέραντης ὑπο­μονῆς. Βρέφος ἀκόμη ζεῖ τήν πίκρα τῆς ξενι­τειᾶς στήν χώρα τοῦ Νείλου. Ζεῖ τήν ταπείνωση στήν ἁμαρτωλή Ναζαρέτ. Βιώνει τήν ἔχθρα καί τόν φθόνο τῶν ἀρχόντων τοῦ λαοῦ Του. Ἀποδο­κιμάζεται ἀπό τόν εὐεργετημένο λαό καί καθηλώ­νεται στόν Σταυρό.

            Καί ὅλες αὐτές τίς δοκιμασίες τίς ἀντιμε­τω­πίζει ὡς ἄνθρωπος μέ ὑπεράνθρωπη ὑπομονή. Δέν ἀνταποδίδει τά ἴσα. Δέν ἐκδικεῖται. Δέν ζητεῖ τήν τιμωρία τῶν σταυρωτῶν Του. Ἀντίθετα, μέσα στήν ἀπόλυτη σιωπή Του, προ­σεύχεται γι' αὐ­τούς.

            Ἡ ζωή εἶναι δύσκολη καί σκληρή, ἀδελφοί μου. Οἱ θλίψεις ἀπανωτές κάποτε. Ἀπό παντοῦ μᾶς κυκλώνει σκοτάδι ἀπαίσιο στό θανατερό πέ­πλο του. Οἱ ἀρρώστιες μᾶς ὁδηγοῦν στόν τάφο. Οἱ καρδιές ξεχειλίζουν ἀπό μίσος καί διάθεση ἐκ­δικητικότητας μπροστά στήν κατ΄φωρη ἀδικία. Οἱ γροθιές ὑψώνονται ἀπειλητικές στόν ἀέρα. Τότε ἀκριβῶς, ἄς σκεπτό­μαστε τήν ἀπέραντη ὑπομονή τοῦ Κυρίου μπρο­στά στόν πόνο καί τήν ἀδικία. Καί μέ τήν χάρη Του, ἄς προσπαθοῦμε νά μεταποιήσουμε τά αἰ­σθήματα τῶν καρδιῶν μας. Ἤρεμοι καί ὑπομο­νη­τικοί ὁπω­σδήποτε, θά ἀντι­μετωπίσουμε τίς δυ­σκολίες, ὅ­ποιες κι ἄν εἶναι αὐτές, καλύτερα καί πιό δημι­ουργικά.

            Τέλος μήνυμα ὑπέρλαμπρο πού ἐκπέμπεται ἀπό τόν Σταυρό τοῦ Κυρίου εἶναι τό μήνυμα τῆς θυσίας. Ὁ Κύριος Ἰησοῦς θυσιάζεται ὄχι γιά φίλους ἀλλά γιά τούς ἐχθρούς Του. Θυσιάζεται γι' αὐτούς πού ἀντιστρατεύθηκαν τόν Νόμο Του μέσα στόν Κῆ­πο τῆς Ἐδέμ καί τόν ἀντιστρα­τεύονται μέσα στό διάβα τῆς ἱστορίας.

            Σέ ἐποχή καλοπέρασης καί εὐμάρειας, σέ ἐποχή ἥσσονος προσπαθείας, σέ ἐποχή πού ὁ καθένας κυττάζει πῶς νά ὑποσκελίσει τόν ἄλλο, ὁ Ἐσταυρωμένος καθώς τόν ἀτενίζουμε αἱμόφυρτο πάνω στόν Σταυρό, μᾶς φωνάζει: Ἄνθρωποι φτω­χοί καί πονεμένοι, ἄνθρωποι πού ζεῖτε τό δράμα τοῦ ἐσωτερικοῦ ψυχικοῦ διχασμοῦ. Ἄνθρωποι πού θέλετε νά ζεῖτε χωρίς ὑποχρεώσεις καί προ­βάλλετε μόνο δικαιώματα καί ἀπαιτήσεις. Μή πε­ριμένετε νά βρεῖτε εἰρήνη στίς ψυχές σας καί ἑνότητα μέ τούς γύρω σας, χωρίς τό πνεῦμα τῆς θυσίας τοῦ ἐγώ, τῶν παθῶν, τῶν ἀδυναμιῶν σας καί αὐτῶν τῶν δικαιωμάτων σας κάποτε. Τήν εἰ­ρήνη μέ τόν Θεό, τόν ἑαυτό σας καί τούς ἄλλους θά τήν βρεῖτε καί θά τήν χαρεῖτε μόνο ἄν ἀγκαλ­λιάσετε τό πνεῦμα τοῦ Ἐσταυρωμένου.Τό πνεῦμα τῆς μέχρι θανάτου θυσίας γιά τή δόξα τοῦ Θεοῦ, γιά τήν ἀγάπη τῶν ἀδελφῶν σας.

*****

«Ἐν φωναῖς ἀλαλάξωμεν, ἐν ὠδαῖς μεγαλύνωμεν τόν Σταυρόν τόν τίμιον ἀσπαζόμενοι»

            Ἀγαπητοί! Ὁ Σταυρός ἀπό ξύλο ἀτίμωσης καί κατάρας, ἔγινε σῆμα ἁγιότητας καί εὐλογίας.

            Ἡ ὄψη τῆς ἀνθρωπότητας στίς δυό χιλιάδες χρόνια πού πέρασαν ἄλλαξε ἐπανει­λημμένα. Ὁ Σταυρός ὅμως ἔμεινε ἀμετάβλητος        . Ἔγιναν πόλε­μοι πού σώρευσαν ἐρείπια καί συν­τρίμματα. Ὁ Σταυρός ὅμως ἔμεινε ὄρθιος. Πυρκαϊές καί κατά­ποντισμοί  καί τσουνάμι καί πυρηνικές ἐκρήξεις ἰσοπέδωσαν χῶρες καί ἀποτέφρωσαν ἐκτάσεις. Ὁ Σταυρός ἔμεινε μέσα στίς φλόγες ἡ μοναδική πηγή δροσιᾶς, μέσα στόν χαλασμό τό εὐλογη­μένο καταφύγιο σωτηρίας.

            Αὐτός μένει καί σήμερα ἡ μοναδική μας ἐλπίδα. Τό στήριγμά μας, τό ὅπλο τῆς νίκης μας. Ἄς τόν προσκυνοῦμε μέ πίστη καί εὐλάβεια, μέ ἀπόλυτη ἐμπιστοσύνη, μεταφράζοντας μέσα ἀπό ἀγώνα σκληρό τό μήνυμά του σέ αἷμα τῆς ψυχῆς μας. Τότε ἡ ζείδωρη αὔρα του θά δροσίσει τά χείλη καί τίς καρδιές μας, θά μᾶς βγάζει πάντοτε σέ ἀναψυχή.