Ὁ καταδότης μοναχός - Ἀπό τὴ ζωὴ τοῦ Ἁγίου Ἀμφιλοχίου τῆς Πάτμου

 Ὁ καταδότης μοναχός

Ἀπό τὴ ζωὴ τοῦ Ἁγίου Ἀμφιλοχίου τῆς Πάτμου

«Γέροντα τὰ ἔμαθες; Ἐκεῖνος ὁ μοναχός, ξέρεις ποιός, ζητᾶ νὰ πᾶς στὴν ψυχιατρικὴ κλινικὴ τοῦ Δ. Σαμέλλα στὴν Ἀθήνα ὅπου νοσηλεύεται. Εἶναι χάλια…». Ὁ μοναχὸς μὲ μιὰ ἀνάσα βιάστηκε νὰ μεταφέρει τὰ νέα ποὺ ἔμαθε στὸν ἅγιο Ἀμφιλόχιο.

«Τὸν τιμώρησε ὁ Θεός!» εἶπε μὲ περισσὴ σιγουριὰ καὶ κρυφὴ ἱκανοποίηση ἕνας ἄλλος μοναχός.

Τὰ μάτια ὅλων ὅσοι ἄκουγαν τὴ στιχομυθία ἔγιναν μὲ μιᾶς σκοτεινά. Στὸν νοῦ τους ἦρθαν σκηνὲς καὶ περιστατικὰ ποὺ οὔτε ἤθελαν νὰ θυμοῦνται οὔτε νὰ συζητοῦν.

Ἦταν Αὔγουστος τοῦ 1937. Μιὰ μέρα μετὰ τῆς Παναγίας. Ἡ ἀδελφότητα τῆς Μονῆς Ἁγίου Ἰωάννου Θεολόγου Πάτμου ἦταν σὲ ἀναστάτωση. Ἔπρεπε νὰ πάρουν ἀποφάσεις, καθοριστικὲς τόσο γιὰ τὸ μέλλον τῆς Μονῆς ὅσο καὶ γιὰ τοὺς ἴδιους. Σὲ τρεῖς μῆνες ἔληγε ἡ θητεία τοῦ γέροντα στὸν ἡγουμενικὸ θῶκο. Κανονικὰ ἔπρεπε νὰ ζητήσουν ἄδεια ἀπὸ τοὺς Ἰταλούς, ὥστε νὰ διενεργήσουν ἐκλογές. Αὐτό, ὅμως, θὰ τοὺς ἔβαζε σὲ μεγάλους μπελάδες. Οἱ ἰταλικὲς ἀρχὲς ἐφάρμοζαν ἐδῶ καὶ καιρὸ τὸ ὕπουλο σχέδιο ἀφελληνισμοῦ τῶν Δωδεκανήσων, μὲ ἀπαγόρευση τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας, μὲ προσπάθεια ἀνακήρυξης αὐτοκεφάλου τῆς Ἐκκλησίας καὶ ἄλλα πολλά. Ὅλα μὲ τὴ βοήθεια καὶ τὴ στήριξη τῶν Οὐνιτῶν. Καὶ ὁ Ἅγιος ἦταν ἐξαρχῆς σοβαρὸ ἐμπόδιο στὰ σχέδιά τους.

Σκέφτηκαν, ξανασκέφτηκαν οἱ ἀδελφοὶ τῆς Μονῆς καὶ ἀποφάσισαν νὰ δώσουν σιωπηρὴ παράταση θητείας στὸν Ἅγιο. Δὲν ὑπολόγισαν, ὅμως, κάτι. Ἢ μάλλον κάποιον. Κάποιον ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς ἴδιους, ἕναν ἀδελφὸ τῆς Μονῆς! «Ὁ ἡγούμενος εἶναι πολὺ ἐπικίνδυνος γιὰ τὴν Ἰταλία, ἀκριβῶς ὅπως ὁ Ρασπούτιν γιὰ τὴ Ρωσία» ἔγραφε ὁ μοναχὸς αὐτὸς στοὺς Ἰταλούς. «Δημιουργεῖ κατηχητικὰ σχολεῖα, περιέρχεται τὰ Δωδεκάνησα δῆθεν γιὰ ἐξομολόγηση καὶ τονώνει τὸ ἐθνικὸ φρόνημα τῶν κατοίκων, προπαγανδίζει κατὰ τοῦ αὐτοκεφάλου τῆς Δωδεκανήσου…»

Τὰ γεγονότα, ὕστερα ἀπὸ τὴν ἐπιστολὴ τοῦ μοναχοῦ, ἐξελίχθηκαν ἀστραπιαῖα. Λίγες μέρες μετὰ ἀκούστηκαν δυνατὰ χτυπήματα στὴν πόρτα τῆς Μονῆς. Ἔκπληκτος εἶδε μπροστά του ὁ πορτάρης ποὺ ἄνοιξε, τὸν στρατιωτικὸ διοικητὴ τῆς Δωδεκανήσου G. Grassini μαζὶ μὲ τὸν Διοικητὴ τῆς Λέρου Francesco Bertonelli. Πρὶν προλάβει νὰ ἀρθρώσει μιὰ λέξη, δύο πάνοπλοι καραμπινιέροι ὅρμηξαν στὸ ἐσωτερικὸ τοῦ μοναστηριοῦ καὶ πῆγαν κατευθείαν στὸ Συνοδικό. Ἄλλοι δύο ἔμειναν στὴν πύλη μὲ τὰ ὅπλα στὰ χέρια, ἐνῶ πάμπολλοι στρατιῶτες περικύκλωσαν τὸ μοναστήρι.

«Ἂν εἶναι νὰ τουρκέψεις, ἀγὰς νὰ γίνεις» λέει ὁ θυμόσοφος λαός. Οἱ ἀξιωματικοὶ ἔδωσαν σὲ ὅλους νὰ ὑπογράψουν πρακτικὸ τοῦ Συνοδικοῦ μὲ τὸ ὁποῖο ὑποτίθεται ἔκαναν καὶ αἴτηση πρὸς τὴν Κυβέρνηση Κατοχῆς καὶ ἀναγνώριζαν σὰν ἡγούμενο τόν… προδότη! Οἱ μοναχοὶ σάστισαν πρὸς στιγμήν, ἀλλὰ ἀρνήθηκαν. Ὄχι γιὰ πολύ. Ἀντιλήφθηκαν ὅτι ἡ ἄρνησή τους μπορεῖ νὰ ἔχει ὀλέθριες ἐπιπτώσεις γιὰ τὴν ὕπαρξη καὶ τὴ συνέχεια τῆς Μονῆς. Καὶ ὑπέκυψαν.

Μετὰ σειρὰ εἶχε ὁ Γέροντας. «Ἂν δὲν ὑπογράψεις, θὰ σὲ στείλουμε ἐξορία στὴν Ἰταλία» τὸν ἀπειλοῦσαν. Ἀτάραχος ἐκεῖνος, ἀρνήθηκε ὄχι μόνο νὰ ὑπογράψει, ἀλλὰ καὶ νὰ παραδώσει τὴν ἡγουμενικὴ ράβδο στὸν νέο ἡγούμενο. Οἱ Ἰταλοὶ ὠρύονταν. Ἕνας μόνο ξεχώριζε. Ἦταν ὁ Διευθυντὴς τοῦ τελωνείου, ποὺ μόλις βρῆκε εὐκαιρία, πῆγε στὸ κελλὶ τοῦ π. Ἀμφιλοχίου καὶ τοῦ εἶπε: «Θαύμασα τὴ στάση σας. Εἶμαι δικηγόρος. Ὁποιαδήποτε στιγμὴ μὲ χρειαστεῖτε, νὰ ὑπολογίζετε στὴ βοήθειά μου. Ὅλες οἱ κατηγορίες ἐναντίον σας εἶναι ψεύτικες».

Ἡ ἀπόφαση τῆς ἰταλικῆς κυβέρνησης κατοχῆς εἶχε ἤδη παρθεῖ: νὰ τὸν στείλουν ἐξόριστο στὸ Monte Cassimo τῆς Ἰταλίας. Τὰ σχέδιά τους ὡστόσο, δὲν πραγματοποιήθηκαν, ἀφοῦ παρενέβησαν πολὺ ὑψηλὰ ἱστάμενα πρόσωπα καὶ κατάφεραν μὲ πολὺ κόπο νὰ μεταθέσουν τὸν τόπο τῆς ἐξορίας στὴν Ἑλλάδα. Ὁ Γέροντας ἔφυγε ἀρχικὰ γιὰ τὴν Ἀθήνα, ὅπου συνάντησε τὸν Ἀρχιεπίσκοπο, τὸν ἀπὸ Τραπεζοῦντος Χρύσανθο, ὁ ὁποῖος τὸν ἔφερε σὲ ἐπαφὴ μὲ τὴν Ἀδελφότητα τῆς «Ζωῆς». Ἐκεῖ συνδέθηκε μὲ τὸν π. Διονύσιο Φαραζουλή, τὸν π. Χαράλαμπο Βασιλόπουλο, τὸν καθηγητὴ Παναγιώτη Τρεμπέλα καὶ ἀνέλαβε περιοδεύων πνευματικὸς ἀνὰ τὴν Ἑλλάδα, ἀπὸ τὴ Μακεδονία ὣς τὴν Κρήτη.

«Τὴν προδοσία πολλοὶ ἀγάπησαν, τὸν προδότη κανένας». Ἡ λαϊκὴ ρήση εἶχε ἀπόλυτη ἐφαρμογὴ στὸν ψευτοηγούμενο ποὺ γρήγορα ἔπεσε στὴ δυσμένεια τῶν Ἰταλῶν. Μὲ νεῦρα διαλυμένα, ἀποχώρησε ἀπὸ τὴν Πάτμο, γιὰ νὰ καταλήξει στὴν ψυχιατρικὴ κλινικὴ τοῦ Δ. Σαμέλλα στὴν Ἀθήνα. Οἱ μοναχοὶ τὸν διέγραψαν ἀπὸ τὴν Ἀδελφότητα.

Ὁ Γέροντας γύρισε στὴν Πάτμο ἕναν χρόνο πρὶν ξεσπάσει ὁ ἑλληνοϊταλικὸς πόλεμος. Καὶ νά, τώρα ἔπρεπε νὰ συναντήσει τὸν ὑπαίτιο τῆς ἐξορίας του, τὸν προδότη. Καὶ ὄχι ἁπλὰ νὰ τὸν συναντήσει, μὰ νὰ τὸν συγχωρήσει, κατὰ πὼς ζήτησε ὁ ἴδιος.

«Πάτερ μου, πάτερ μου!». Μὲ δάκρυα συμπόνοιας καὶ εἰλικρινοῦς ἀγάπης ὁ σεβάσμιος Γέροντας ἀγκάλιασε τὸν μοναχὸ στὴν ψυχιατρικὴ κλινική. Ὁ ἀσθενὴς ἔδειξε πρὸς στιγμὴν ἀμέτοχος. Τί νὰ νιώθει ἄραγε; Ντροπή, στενοχώρια, ἀμηχανία, μεταμέλεια; «Ὁ Χριστὸς μεθ’ ἡμῶν» ψιθυρίζει.

Ἔσκυψε ὁ Γέροντας καὶ μὲ δάκρυα τοῦ διάβασε τὴ συγχωρητικὴ εὐχὴ καὶ βιάστηκε νὰ συνεννοηθεῖ μὲ γιατροὺς καὶ νοσοκόμες γιὰ τὶς ἀνάγκες τοῦ ἀσθενοῦς. Ὁ μοναχὸς σὲ λίγο καιρὸ ἐμφάνισε σημάδια βελτίωσης καὶ οἱ γιατροὶ συνέστησαν νὰ μεταφερθεῖ σὲ οἰκεῖο περιβάλλον ποὺ θὰ τὸν βοηθήσει νὰ ἰαθεῖ ὁριστικά.

«Τί λές; Ἔρχεσαι στὸ μοναστήρι;» τοῦ πρότεινε μὲ ἀπίστευτη γλυκύτητα ὁ Ἅγιος καὶ στὸν νοῦ του εἶχε ἤδη καταστρώσει σχέδιο.

«Νὰ τὸν προσλάβουμε ὡς ἱεροψάλτη στὴ μονὴ» πρότεινε στοὺς δύσπιστους ἀδελφοὺς κι ἐκεῖνοι τοῦ ἔθεσαν ὄρους: νὰ μένουν σὲ διπλανὰ κελλιὰ καὶ νὰ τὸν φροντίζει μόνο ἐκεῖνος.

Ὁ μοναχὸς μὲ ἀνάμικτα αἰσθήματα ἀπὸ ντροπὴ κι εὐγνωμοσύνη πῆρε τὴ θέση στὸ ψαλτήρι τῆς Μονῆς Θεολόγου κι ἀπὸ ἐκεῖ ἔψελνε τοὺς ὕμνους πρὸς τὴ Θεοτόκο, πρὸς τοὺς ἁγίους καὶ πρὸ πάντων πρὸς τὸν Ἀφέντη Χριστό.

Ἀνήμερα τοῦ ἁγίου Αντωνίου τὸ καθολικὸ τῆς γυναικείας Μονῆς τοῦ Εὐαγγελισμοῦ ἦταν γεμάτο. Ἡ Λειτουργία ἦταν πρὸς τὸ τέλος της. «Πιστεύω Κύριε καὶ ὁμολογῶ…» ἀκούγονταν οἱ εὐχὲς τῆς Θείας Μεταλήψεως. Ὅλοι προσεύχονταν σιωπηλά. Λίγοι ἀντιλήφθηκαν πὼς ἕνας μοναχὸς ἀπὸ τὴ Μεγάλη Μονὴ εἶχε μπεῖ στὸν ναό. Ἦταν ὁ καταδότης! Ἐπιτέλους, ἔφτασε μπροστὰ στὴν Ὡραία Πύλη. Ὁ Γέροντας μέσα στὸ Ἅγιο Βῆμα κοινωνοῦσε τῶν Ἀχράντων Μυστηρίων καὶ δὲν ἀντιλήφθηκε τί γινόταν ἔξω. Ὁ μοναχὸς ἀνέβηκε στὸ σκαλοπάτι καὶ μὲ δάκρυα στὰ μάτια ἐξομολογήθηκε δημόσια: «Ἀδελφοί, ἐγὼ ἔστειλα τὸν π. Ἀμφιλόχιο στὴν ἐξορία. Ἐγὼ εἶμαι ὁ αἴτιος γιὰ τὸν διωγμὸ καὶ τὴν ταλαιπωρία τῆς Ἀδελφότητας τοῦ Θεολόγου». Ὕστερα στράφηκε πρὸς τὸν Ἅγιο καὶ μὲ φωνὴ δυνατὴ τοῦ εἶπε: «Πάτερ Ἀμφιλόχιε, σταμάτησε ἐπιτέλους νὰ μὲ καταδιώκεις μὲ τὴν ἀγάπη σου!». Ὁ κόσμος συγκλονίστηκε μὲ ὅλα τοῦτα.

«Τί θὰ κερδίζαμε, παιδί μου;» ἔλεγε ἀργότερα, μετὰ τὴν κοίμηση τοῦ μοναχοῦ, ὁ Ἅγιος σὲ κάποιον ὑποτακτικό του, «ἂν τὸν ἀποσχηματίζαμε καὶ τὸν καταδικάζαμε ὡς προδότη; Δὲν εἶναι καλύτερο ποὺ τὸν προετοιμάσαμε γιὰ τὸ αἰώνιο ταξίδι του στοὺς οὐρανούς;»

 

Προδημοσίευση από το βιβλίο "Γεροντικό Σύγχρονων Αγίων" των εκδόσεων Έαρ, με 250 περιστατικά από τους βίους και τις διδαχές των: 

Αγίου Αθανασίου Χαμακιώτη | Αγίου Αμφιλοχίου της Πάτμου | Αγίου  Ανθίμου της Χίου Αγίου Βησσαρίωνος του Αγαθωνίτη | Αγίας Γαβριηλίας της ιεραποστόλου | Αγίου Γερασίμου του υμνογράφου | Αγίου Γερβασίου των Πατρών | Αγίου Γεωργίου της Δράμας | Αγίου Δημητρίου Γκαγκαστάθη | Αγίου Ευμενίου Σαριδάκη | Αγίου Εφραίμ του Κατουνακιώτη | Αγίου Ιακώβου της Εύβοιας | Αγίου Ιερωνύμου Σιμωνοπετρίτη | Αγίου Ιωσήφ του Ησυχαστή | Αγίου Καλλινίκου επισκόπου Εδέσσης | Αγίου Νικηφόρου του λεπρού | Αγίου Παϊσίου του Αγιορείτη | Αγίου Πορφυρίου του Καυσοκαλυβίτη | Αγίας Σοφίας της Κλεισούρας | Αγίου Σωφρονίου του Έσσεξ | Αγίου Τύχωνος του Αγιορείτη | Αγίου Φιλουμένου του Αγιοταφίτη | Αγίου Χρυσοστόμου του ιεραποστόλου.

  

Κυκλοφορεί στις 27 Απριλίου 2026. Πληροφορίες για την νέα έκδοση ΕΔΩ.

Αναζητείστε το www.ear-books.com και σε όλα τα χριστιανικά βιβλιοπωλεία