Μητροπολίτης Σερβίων και Κοζάνης + Διονύσιος Ψαριανός, διδακτορική διατριβή Παρασκευής Παυλίδου.

   Ο μακαριστός Μητροπολίτης Σερβίων και Κοζάνης Διονύσιος Ψαριανός, γόνος ευκλεής της ευάνδρου νήσου Άνδρου, αποτελεί μια πνευματική μορφή - σταθμό στην νεώτερη εκκλησιαστική ιστορία. Προικισμένος με ένα πλήθος εξαιρετικών πνευματικών και διανοητικών χαρισμάτων, καθώς διακρίθηκε για την βαθιά του πίστη, την οξύνοια, την νηπτική ικανότητα, την διορατικότητα και την μεταδοτικότητα, αλλά και ένα σπάνιο εύρος γνώσεων που επεκτάθηκε στην θεολογική, ιστορική, φιλολογική και διοικητική, επιστήμη, διέγραψε μια εξόχως καρποφόρα πορεία στην Εκκλησία της εποχής του, ήδη από την μοναχική του πορεία, αλλά και αργότερα σε όλους τους βαθμούς της ιερατικής του ζωής και διακονίας. Άφησε πίσω του ένα πλουσιότατο συγγραφικό και κηρυκτικό έργο, το οποίο αποτελεί υπόδειγμα ποιμαντικής διακονίας και ένα πολύτιμο βοήθημα για τον σύγχρονο κλήρο αλλά και εν γένει για το χριστεπώνυμο πλήρωμα. Παράλληλα με το ποιμαντικό και πνευματικό του έργο ως Αρχιερεύς, παρήγαγε πλούσιο συγγραφικό έργο, έμμετρο και πεζό, ενώ διακρινόταν και για την αγάπη του για την παραδοσιακή, τη βυζαντινή και τη λόγια μουσική.

Ο Σερβίων και Κοζάνης Διονύσιος, ο Άνδριος, ασχολήθηκε με πολλές μορφές λόγου γράφοντας σονέτα, τροπάρια, ποιήματα, κηρύγματα, διηγήματα, μελέτες και δοκίμια. Οι κριτικοί της λογοτεχνικής του δημιουργίας είχαν διακρίνει το γνήσιο ταλέντο του και την επίμονη φροντίδα του για την επιμελημένη φράση και τη λογοτεχνική έκφραση. Δεν θεωρούμε, κατά ταύτα, καθόλου τυχαίο ότι η προσωπικότητα και το έργο του έγιναν και γίνονται και, είμεθα βέβαιοι, θα γίνονται αντικείμενα μελέτης, επιστημονικών εργασιών, πτυχιακών, μεταπτυχιακών και διδακτορικών διατριβών, όπως η ανά χείρας διδακτορική διατριβή της Ελλογιμωτάτης κας Παρασκευής Παυλίδου, με τίτλο: «Ο μητροπολίτης Σερβίων και Κοζάνης Διονύσιος Ψαριανός (1957-1997) -Το εκκλησιαστικό και ιστορικό περιβάλλον της εποχής του και η δράση του στην επαρχία του».