Πνεῦμα Θεοῦ, Πνεῦμα Χριστοῦ, νοῦς Χριστοῦ - Άγιος Γρηγόριος Θεολόγος

«Λέγεται», λοιπόν, «Πνεῦμα Θεοῦ, Πνεῦμα Χριστοῦ, νοῦς Χριστοῦ, πού τόν κατευθύνει σέ ὅλα τά ἔργα Του, Πνεῦμα Κυρίου, Κύριος, Πνεῦμα ἀληθείας, ἐλευθερίας, σοφίας, συνέσεως, βουλῆς, δηλαδή θελήσεως τοῦ Θεοῦ, ἰσχύος, δηλαδή δυνάμεως, γνώσεως τῶν θείων, εὐσεβείας καί φόβου Θεοῦ. Συντελεῖ στό νά γίνονται ὅλα ἐν γένει αὐτά στήν ἀδύναμη φύση μας. Πληροῖ τά πάντα μέ τήν οὐσία Του, εἶναι “ὁ πανταχοῦ παρών καί τά πάντα πληρῶν”. Δέν χωράει ὅλος ὁ κόσμος τή δύναμή Του. Ἀγαθό καί πηγή ἀγαθότητος. Ἅγιάζει ἀλλά δέν ἁγιάζεται ἀπό τίποτε. Μετράει ἀλλά δέν μετριέται. Μποροῦμε νά πάρουμε μέρος στά χαρίσματά Του ἀλλά αὐτό, ὡς πρόσωπο, ὡς ὀντότητα, δέν μετέχει σέ τίποτε μέ ἐμᾶς. Μᾶς τελειοποιεῖ, ἀλλά δέν τελειοποιεῖται, συνέχει καί συγκρατεῖ τά πάντα στήν ὕπαρξη, χωρίς νά συνέχεται.

Εἶναι πῦρ, φῶς, ὡς Θεός, γιά νά φανερώσει τό ὁμοούσιο μέ τά πρόσωπα τῆς Θεότητας. Πνεῦμα πού κτίζει, ξανακτίζει κι ἀνακαινίζει τήν ὄψη τῆς γῆς, κι ἐμᾶς μέ τό βάπτισμα καί τήν ἀνάσταση. Αὐτό μᾶς διδάσκει, μᾶς ὁδηγεῖ, μᾶς φωτί ζει, μᾶς φανερώνει τίς θεῖες ἀλήθειες, μᾶς δίνει ζωή καί τό ἴδιο εἶναι φῶς καί ζωή… Ἡ Παλαιά Διαθήκη ἐκήρυττε φανερά τον Πατέρα καί ἀμυδρότερα τόν Υἱό» 

Άγιος Γρηγόριος Θεολόγος

(Λόγος Θεολογικός Πέμπτος, ΒΕΠ, Τομ. 59, σ. 278-281)