Παρασκευή 3 Ιουλίου 2026

Μνήμη του Αγίου Ανατολίου, Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως (3 Ιουλίου)

Σήμερα η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του ποιητού Αγίου Ανατολίου και των Μαρτύρων Υακίνθου, Θεοδότου, Θεοδότης, Διομήδους, Ευλαμπίου και Ασκληπιάδου.
Ο Ανατόλιος, ως πρεσβύτερος, εκπροσωπούσε την Εκκλησία Αλεξανδρείας στη Βασιλεύουσα. Εκεί αναδείχθηκε Πατριάρχης κατά το 449 μ.Χ.
Στον θρόνο τον πρότεινε ο μονοφυσίτης Πατριάρχης Αλεξανδρείας Διόσκορος Α΄, ελπίζοντας ότι θα τον έχει σύμμαχο στις θεολογικές κακοδοξίες. Όμως, δεν κατόρθωσε να πετύχει τα σχέδιά του, γιατί πρώτος ο Ανατόλιος υπέγραψε την καθαίρεση του κακόδοξου Διόσκορου κατά τη διάρκεια της Δ΄ Οικουμενικής Συνόδου, στη Χαλκηδόνα το 451 μ.Χ., και ενέταξε στα δίπτυχα το όνομα του αγίου Φλαβιανού, πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, τον οποίο είχε καθαιρέσει ο Διόσκορος κατά τη ληστρική (δηλ. άκυρη) Σύνοδο της Εφέσου το 449 μ.Χ.
Η πράξη του Ανατολίου μάς διδάσκει πόσο σταθεροί και συνετοί θεολογικά θα πρέπει να είμαστε στις περιπτώσεις όπου διαφαίνονται σκέψεις αιρετικές και διαμορφώνονται σε κακόδοξες διδασκαλίες. Άρα, η καθαίρεση και ο διαχωρισμός του κακόδοξου θεολόγου από την κανονική και αυθεντική διδασκαλία γίνεται χάριν του πληρώματος της Εκκλησίας και της σωτηρίας του.
Ο Κωνσταντινουπόλεως Ανατόλιος, αφού ποίμανε με ορθόδοξο φρόνημα τον λαό του Θεού και με τον καλύτερο τρόπο διαχειρίστηκε τα πνευματικά και διοικητικά θέματα της Εκκλησίας, τελικά θανατώθηκε άδικα από τους φανατικούς αιρετικούς το 458 μ.Χ.
Διαπιστώνεται ιστορικά, η σημασία των αγώνων της Εκκλησίας δια των ποιμένων της, οι οποίοι αγωνίζονται μέχρι θανάτου για τη θεμελίωση και διατήρηση του αληθινού δόγματος, χάριν της σωτηρίας του ανθρώπου σε εποχές δύσκολες από κάθε άποψη. Εμμένοντας οι ίδιοι στο πλαίσιο της μετριοπάθειας, που οριοθετείται δια της μέσης βασιλικής οδού.
Τα δευτερεύοντα θέματα, οι παραδόσεις και τα εκκλησιαστικά έθιμα έχουν ευελιξία και ποικιλία, αρκεί να διέπονται από το ορθόδοξο φρόνημα. Δηλαδή, με κατοχύρωση αγιογραφική και πατερική και πάνω από όλα υπακοή στην Εκκλησία. Εμφωλεύει ο κίνδυνος τα ανωτέρω να φαίνονται ορθά, δεν αρκεί, απαιτείται ορθό κριτήριο και κίνητρο, τόσο των λεγομένων όσο και των πραττομένων, με ταπεινότητα και τιμιότητα.
Του Επισκόπου Μεσαορίας Γρηγορίου

Δεν υπάρχουν σχόλια: