Ο μέγας ούτος και περιβόητος εν μάρτυσι Προκόπιος,
ήτον κατά τους χρόνους του βασιλέως Διοκλητιανού εν έτει σϞ’ [290]. Εκατάγετο
δε από την πόλιν Αιλίαν, ήγουν την Ιερουσαλήμ, γεννηθείς από πατέρα μεν ευσεβή
και Χριστιανόν, Χριστοφόρον ονόματι, από μητέρα δε ασεβή και τα είδωλα
προσκυνούσαν, Θεοδοσίαν ονομαζομένην. Αφ’ ου λοιπόν ο πατήρ του Αγίου απέθανεν,
έτρεφε τούτον η μήτηρ του με την ελληνικήν θρησκείαν. Όταν δε ο Άγιος έγινεν
άνδρας εις την ηλικίαν, τότε επρόσφερεν αυτόν η μήτηρ του εις τον βασιλέα Διοκλητιανόν,
ο οποίος τότε διέτριβεν εις την Αντιόχειαν, και παρακαλέσασα αυτόν και άσπρα
πολλά δούσα, εκατάπεισε τον βασιλέα, και έκαμε τον υιόν της δούκα της
Αλεξανδρείας. Ευθύς δε έδωκεν εις τον Προκόπιον ο βασιλεύς εντολάς, δια να
διώκη και να τιμωρή τους Χριστιανούς. Και λοιπόν επήγαινε δια νυκτός ο Άγιος
εις την Αλεξάνδρειαν, επειδή ήτον δύσκολος η εν ημέρα οδοιπορία, δια το
υπερβολικόν καύμα οπού εις εκείνα τα μέρη γίνεται.
Όταν δε έφθασεν έως
τριάκοντα μίλια κοντά εις την πόλιν Απάμειαν, ήτις ευρίσκεται εν τη Κοίλη Συρία
και ονομάζεται υπό των Τούρκων Χαμάν, μητρόπολις ούσα υπό τον Αντιοχείας,
ακολουθούντων αυτώ και των δύω νουμέρων, ήτοι δύω αρχόντων αξιωματικών, τότε
έγινε σεισμός και αστραπαί. Ακούει δε φωνήν, οπού ήλθεν από τον ουρανόν καλούσα
τούτον από το όνομά του Νεανίαν, (έτζι γαρ πρότερον ο Άγιος ωνομάζετο).
Εκατηγόρει δε η θεία φωνή την στράταν, οπού εποίει, και εφοβέριζεν, ότι έχει να
τον θανατώση, επειδή πηγαίνει να κάμη κατά των Χριστιανών πόλεμον. Ο δε Άγιος
από την καλήν γνώμην της ψυχής του κινούμενος, ευθύς ωνόμασε Κύριον τον αυτόν
καλέσαντα. Όθεν και ο Κύριος καθαρώτερον ενεφανίσθη εις αυτόν. Εφάνη γαρ αυτώ
σταυρός κρυστάλλινος εις το είδος, εκ δε του σταυρού ευγήκε φωνή λέγουσα. Εγώ
είμαι ο εσταυρωμένος Ιησούς, ο του Θεού Υιός. Εκ της οπτασίας λοιπόν ταύτης
οδηγηθείς ο Άγιος, εδιδάχθη όλον το της ενσάρκου οικονομίας μυστήριον, και
βεβαίαν επίγνωσιν της πίστεως έλαβεν. Όθεν γυρίζωντας εις την Σκυθόπολιν την εν
τη Κοίλη Συρία ευρισκομένην, ήτις πρότερον καλουμένη Νύσσα, ωνομάζεται υπό των
Εβραίων Βεθοάν, τιμημένη με Μητροπολίτην υπό τον Ιεροσολύμων· εις αυτήν λέγω ο
Άγιος ευρισκόμενος, εκατασκεύασεν ένα σταυρόν από χρυσάφι και ασήμι κατά τον
τύπον, οπού του εφάνη. Ευθύς δε οπού ετελειώθη ο σταυρός, εφάνησαν εις αυτόν
τυπωμέναις τρεις εικόνες, έχουσαι γράμματα εβραϊκά, τα οποία εφανέροναν τίνος
είναι αι εικόνες. Άνωθεν μεν γαρ εγράφετο Εμμανουήλ, από δε το ένα μέρος,
εγράφετο Μιχαήλ, και από το άλλο μέρος, Γαβριήλ. Ασπασθείς ουν ο Προκόπιος και
προσκυνήσας τον σταυρόν και τας εν αυτώ αγίας εικόνας, εγύρισεν εις την
Ιερουσαλήμ. Και επειδή εκεί έκαμε νίκας και τρόπαια κατά των Σαρακηνών, οι
οποίοι επολέμουν και εκούρσευον τα εκεί περίχωρα, δια τούτο επαρακινήθη από την
μητέρα του να προσφέρη θυσίας εις τα είδωλα δια την νίκην. Ο δε Άγιος έλεγε,
πως έκαμε την νίκην ταύτην με την δύναμιν του Χριστού. Όθεν εκ της αιτίας
ταύτης εδιάβαλε τον Άγιον η μήτηρ του εις τον βασιλέα, ότι είναι Χριστιανός. Ο
δε βασιλεύς επρόσταξε τον ηγεμόνα της εν Παλαιστίνη Καισαρείας, Ούλκιον
ονομαζόμενον, να κάμη την κατά του Αγίου εξέτασιν. Και λοιπόν επειδή ο Μάρτυς
δεν επείσθη να θυσιάση εις τα είδωλα, δια τούτο εδάρθη δυνατά. Έπειτα ερρίφθη
εις την φυλακήν, ώντας μισαποθαμένος. Εκεί δε εφάνη ο Κύριος ημών Ιησούς
Χριστός, και λύσας από τα δεσμά τον πρώην Νεανίαν, μετωνόμασεν αυτόν Προκόπιον.
Εφανέρονε δε το όνομα αυτό, πως έχει να προκόψη και να τελειώση εις το
μαρτύριον. Κοντά δε εις αυτά, έβαλεν ο Κύριος και εις την καρδίαν του Αγίου
ανδρίαν και θάρρος, δια να υπομείνη τας τιμωρίας οπού τον εφοβέριζαν. Έπειτα
επήγαν οι Έλληνες τον Μάρτυρα μέσα εις τον ναόν των ειδώλων. Εκεί δε
ευρισκόμενος, δια προσευχής του εσύντριψε τα είδωλα, τα οποία παραδόξως
μεταβληθέντα εις νερόν, έξω της πόρτας εχύθησαν.
Τούτο το θαύμα βλέποντες οι στρατιώται των δύω
νουμέρων, και οι δύω τριβούνοι, Νικόστρατος και Αντίοχος ονομαζόμενοι,
επίστευσαν εις τον Χριστόν, και εβαπτίσθησαν από τον Επίσκοπον Λεόντιον,
οίτινες κατά προσταγήν του βασιλέως απεκεφαλίσθησαν, και έλαβον τους στεφάνους
του μαρτυρίου. Επιάσθησαν δε και δώδεκα γυναίκες συγκλητικαί μαζί με την
Θεοδοσίαν την μητέρα του Αγίου, αι οποίαι επίστευσαν τω Χριστώ δια το ανωτέρω
θαύμα. Όθεν αφ’ ου πρώτον αυτάς έδειραν άσπλαγχνα, έκοψαν τα βυζία των, και με
σιδηράς μπάλλας πυρωμένας έκαυσαν τας μασχάλας των, τελευταίον δε τας
απεκεφάλισαν, και ούτως έλαβον της αθλήσεως τους στεφάνους. Μετά ταύτα έγινεν
άλλος ηγεμών Φλαβιανός ονόματι, ο οποίος έφερε τον Άγιον εις εξέτασιν, και
επειδή ο Μάρτυς δεν επείσθη να αρνηθή τον Χριστόν, τούτου χάριν επρόσταξεν ένα
υπηρέτην Αρχέλαον ονομαζόμενον, δια να τον κτυπήση με το σπαθί εις την κοιλίαν.
Ευθύς δε οπού εκείνος εσήκωσε το χέρι κατά του Αγίου, έπεσε κατά γης και
εξέψυξεν. Έπειτα τεντώσαντες τον Μάρτυρα με σχοινία, έδειραν αυτόν με ωμά
νεύρα, και τον έκαυσαν με αναμμένα κάρβουνα. Επάνω δε εις τα καϊμένα μέλη του
έχυσαν ξύδι. Είτα έβαλαν εις το χέρι του κάρβουνα με λιβάνι. Ο δε γενναίος του
Κυρίου αγωνιστής, εβάστασεν ακίνητον το χέρι του, έως οπού κατεκάη όλον. Δεν
εσκόρπισε γαρ το λιβάνι, ίνα μη με τον σκορπισμόν του φανή εις τους ασεβείς,
ότι επρόσφερε θυσίαν εις τα είδωλα. Ύστερον δε από όλα, εκρέμασαν τον αθλητήν,
και έδεσαν τας χείρας του. Μέλλωντας δε να έμβη μέσα εις ένα φούρνον αναμμένον,
κατεψύχρανε τούτον με την σφραγίδα και τύπον του τιμίου Σταυρού. Τελευταίον δε
λαμβάνει την δια ξίφους απόφασιν, και ούτως αποκεφαλισθείς, προς Κύριον
εξεδήμησεν. Τελείται δε η αυτού Σύναξις και εορτή εις τον μαρτυρικόν αυτού
Ναόν, τον ευρισκόμενον πλησίον της Χελώνης, και καλούμενον Κονδύλιον.
Άγιος Νικόδημος
Αγιορείτης
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου