Το «βρώμικο» πλύσιμο. - π. Σιλουανού Λ. Λάμπρου.

 

Το «βρώμικο» πλύσιμο.

 Υπό του Αρχιμ. Σιλουανού Λ. Λάμπρου.

Κάποτε ένα νεαρό ζευγάρι μετακόμισε σε μια καινούργια γειτονιά.

Το επόμενο πρωί, ενώ έπαιρναν το πρωινό τους, η νεαρή γυναίκα κοίταξε από το παράθυρο και είδε τον γείτονά τους να απλώνει την μπουγάδα του.

«Τα ρούχα που απλώνει δεν είναι καθόλου καθαρά», είπε στον σύζυγό της. «Δεν ξέρει φαίνεται να πλένει σωστά. Ίσως χρειάζεται καλύτερο απορρυπαντικό».

Ο σύζυγός της την κοίταξε, αλλά δεν είπε τίποτε.

Κάθε φορά που ο γείτονας άπλωνε την μπουγάδα του, η γυναίκα επαναλάμβανε τα ίδια σχόλια:

«Πάλι βρώμικα είναι… Παράξενο που δεν το καταλαβαίνει».

Πέρασε περίπου ένας μήνας.

Ένα πρωί, η γυναίκα κοίταξε από το παράθυρο και ξαφνιάστηκε.

Η μπουγάδα του γείτονα ήταν αυτή τη φορά ολόλευκη και ολοκάθαρη.

Γύρισε ενθουσιασμένη προς τον σύζυγό της:

«Κοίτα! Επιτέλους έμαθε να πλένει σωστά! Αναρωτιέμαι ποιος του έδειξε τον σωστό τρόπο».

Και εκείνος της απάντησε ήρεμα:

«Κανείς. Σηκώθηκα νωρίς σήμερα το πρωί και καθάρισα τα δικά μας παράθυρα».

Μερικές φορές μία τόσο απλή ιστορία μπορεί να γίνει καθρέφτης ολόκληρης της ζωής μας.

Γιατί άραγε είμαστε τόσο βέβαιοι ότι αυτό που βλέπουμε στους άλλους είναι πάντοτε αυτό που πραγματικά υπάρχει;

Ίσως ο άνθρωπος απέναντί μας να μην άλλαξε καθόλου.

Ίσως καθάρισε το παράθυρό μας.

Όλοι κοιτάζουμε τον κόσμο μέσα από ένα εσωτερικό «τζάμι». Και πάνω σ’ αυτό συσσωρεύονται με τα χρόνια εμπειρίες, απογοητεύσεις, προκαταλήψεις, φόβοι, ζήλιες, πληγές και ανεκπλήρωτες προσδοκίες.

Και τότε συμβαίνει κάτι επικίνδυνο: δεν βλέπουμε πλέον τον άλλον όπως είναι. Τον βλέπουμε όπως είμαστε εμείς τη στιγμή που τον κοιτάζουμε.

Ο θυμωμένος άνθρωπος βλέπει παντού προκλήσεις.

Ο καχύποπτος ανακαλύπτει παντού κρυφές προθέσεις.

Ο ζηλόφθονος δυσκολεύεται να αναγνωρίσει την αξία του άλλου.

Ο πληγωμένος μπορεί να ερμηνεύσει ακόμη και μια αθώα συμπεριφορά ως απόρριψη.

Και πολλές φορές, χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε, αποδίδουμε στους άλλους εκείνο που κουβαλάμε μέσα μας.

Γι’ αυτό χρειάζεται μεγάλη προσοχή πριν πούμε:

«Αυτός είναι κακός».

«Εκείνη είναι υπερήφανη».

«Αυτός δεν αξίζει».

«Ξέρω πολύ καλά τι άνθρωπος είναι».

Πόσο καλά γνωρίζουμε πραγματικά τον άλλον;

Γνωρίζουμε τις μάχες που έδωσε όταν κανείς δεν τον έβλεπε;

Γνωρίζουμε τις πληγές που κρύβει πίσω από ένα χαμόγελο;

Γνωρίζουμε πόσες φορές προσπάθησε να σταθεί όρθιος;

Ή μήπως είδαμε απλώς μια “μπουγάδα” πίσω από ένα θολό παράθυρο και αποφασίσαμε ότι γνωρίζουμε ολόκληρη τη ζωή του;

Η πατερική παράδοση είναι εξαιρετικά αυστηρή απέναντι στην κατάκριση, ακριβώς επειδή γνωρίζει πόσο εύκολα ο άνθρωπος συγχέει την προσωπική του εντύπωση με την αλήθεια. Το Ευαγγέλιο το εκφράζει με μία συγκλονιστική εικόνα: βλέπουμε το «κάρφος» στο μάτι του αδελφού μας και δυσκολευόμαστε να αντιληφθούμε τη «δοκό» στο δικό μας (πρβλ. Ματθ. 7,3–5).

Δεν σημαίνει βέβαια ότι πρέπει να καταργήσουμε την κρίση και τη διάκριση. Υπάρχουν συμπεριφορές λανθασμένες και πράξεις που οφείλουμε να αξιολογούμε. Άλλο όμως κρίνω μια πράξη και άλλο καταδικάζω έναν άνθρωπο.

Η πράξη μπορεί να είναι λανθασμένη.

Ο άνθρωπος όμως παραμένει πάντοτε ένα μυστήριο που δεν χωρά εύκολα στις ετικέτες μας.

Ίσως, λοιπόν, πριν επιχειρήσουμε να «καθαρίσουμε» τους ανθρώπους γύρω μας, χρειάζεται να κάνουμε κάτι πολύ δυσκολότερο:

να καθαρίσουμε το παράθυρο από το οποίο τους κοιτάζουμε.

Να αφαιρέσουμε λίγη προκατάληψη.

Λίγο θυμό.

Λίγη ζήλια.

Λίγο από εκείνο το «εγώ ξέρω» που μας κάνει τόσο εύκολα δικαστές των πάντων.

Και τότε μπορεί να συμβεί κάτι παράξενο.

Οι ίδιοι άνθρωποι που μέχρι χθες μας φαίνονταν «βρώμικοι», ίσως αρχίσουν να φαίνονται διαφορετικοί.

Όχι επειδή άλλαξαν εκείνοι.

Αλλά επειδή καθαρίσαμε εμείς.

Και ίσως αυτή να είναι μία από τις μεγαλύτερες αλήθειες των ανθρώπινων σχέσεων:

Πριν αποφασίσουμε ότι ο κόσμος γύρω μας χρειάζεται καθάρισμα, ας κοιτάξουμε πρώτα το τζάμι από το οποίο τον βλέπουμε.

Γιατί πολλές φορές, όταν κρίνουμε έναν άνθρωπο, δεν αποκαλύπτουμε τόσο ποιος είναι εκείνος.

Αποκαλύπτουμε ποιοι είμαστε εμείς.