Φωτογραφία
δημοσιευμένη στο πρωτοσέλιδο της εφημερίδας "Η Μάχη" στις 16
Οκτωβρίου 1944 με Γερμανό στρατιώτη να υποστέλλει τη σβάστικα από τον βράχο της
Ακρόπολης και να φεύγει βιαστικά. Πηγή: Γενικά Αρχεία του Κράτους, Κ.Υ.,
Συλλογή Μ. Σταμούλη (Κ75α)
12 Οκτωβρίου 1944, η Αθήνα απελευθερώνεται από
τους Γερμανούς
«Την νύκτα 11/12 Οκτ. , οι τελευταίοι Γερμανοί ανεχώρησαν εξ Αθηνών. Από της πρωίας της 12ης αι Αθήναι ήσαν ελεύθεραι, σημαιοστόλιστοι και ανθοστόλιστοι» αναφέρει το πληροφοριακό δελτίο του Γενικού Επιτελείου Στρατού της 13ης Οκτωβρίου 1944. Στις 12 Οκτωβρίου 1944, ύστερα από 1264 μέρες Κατοχής, η Αθήνα είναι πάλι ελεύθερη. Οι Γερμανοί υποστέλλουν τη σημαία τους από την Ακρόπολη στις 9:45 το πρωί της 12ης Οκτωβρίου ενώ την ίδια στιγμή τμήμα του γερμανικού στρατού καταθέτει στεφάνι στο μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη. Η σύμπλευση της μεγαλύτερης αντιστασιακής οργάνωσης της χώρας του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου (ΕΑΜ) με τις εντολές της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας εξασφάλισε την τήρηση της τάξης και οδήγησε στην πλέον αναίμακτη απελευθέρωση ευρωπαϊκής πρωτεύουσας. Με την πλήρη αποχώρηση των Γερμανών εγκαταστάθηκε στην Αθήνα τριμελές κλιμάκιο της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας από τους υπουργούς Φίλιππο Μανουηλίδη, Γιάννη Ζέβγο και Θεμιστοκλή Τσάτσο για να αναλάβει την εξουσία των απελευθερωμένων περιοχών. Στις 18 Οκτωβρίου, έφτασε στην Αθήνα ο πρωθυπουργός Γεώργιος Παπανδρέου με τα μέλη της κυβέρνησης και τμήμα βρετανικών στρατιωτικών δυνάμεων υπό τον στρατηγό Ρόναλντ Σκόμπυ. Σύμφωνα με το πρόγραμμα της ημέρας, αρχικά ο Παπανδρέου και μέλη της κυβέρνησης κατευθύνθηκαν στην Ακρόπολη, όπου ύψωσαν την ελληνική σημαία την οποία μετέφεραν κορίτσια του Λυκείου Ελληνίδων με την συνοδεία ευζώνων και αντιστασιακών. Τιμητικά αγήματα του Ελληνικού Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού (ΕΛΑΣ) και του Ιερού Λόχου παρουσίασαν όπλα. Αμέσως μετά τη δοξολογία στη Μητρόπολη, στην οποία χοροστάτησε ο Αρχιεπίσκοπος και μελλοντικός Αντιβασιλέας Δαμασκηνός, ο Παπανδρέου εκφώνησε στην Πλατεία Συντάγματος τον «Λόγο της Απελευθέρωσης». Από το πρωί της 12ης Οκτωβρίου μια ξέφρενη γιορτή χαράς πλημμύρησε το κέντρο της πόλης.
Δείτε μέσα από τεκμήρια των αρχειακών συλλογών της Κεντρικής Υπηρεσίας των Γενικών Αρχείων του Κράτους:
Δελτίο Πληροφοριών της 13ης Οκτωβρίου 1944 του Γενικού Επιτελείου Στρατού (ΙΙΙ Γραφείο) σχετικά με την απελευθέρωση της Αθήνας και του Πειραιά. ΓΑΚ, Κ.Υ., Αρχείο Κυβέρνησης Μέσης Ανατολής
18 Οκτωβρίου 1944. Ο πρωθυπουργός Γεώργιος Παπανδρέου εκφωνεί από τον εξώστη του τότε Υπουργείου Συγκοινωνίας στην Πλατεία Συντάγματος τον «Λόγο της Απελευθέρωσης». ΓΑΚ, Κ.Υ., Αρχείο Βασίλη Τσακιράκη
18 Οκτωβρίου 1944. Κοπέλες του Λυκείου Ελληνίδων με παραδοσιακές ενδυμασίες συνοδεύουν την ελληνική σημαία που θα υψωθεί στον βράχο της Ακρόπολης. ΓΑΚ, Κ.Υ., Αρχείο Βασίλη Τσακιράκη
«Την νύκτα 11/12 Οκτ. , οι τελευταίοι Γερμανοί ανεχώρησαν εξ Αθηνών. Από της πρωίας της 12ης αι Αθήναι ήσαν ελεύθεραι, σημαιοστόλιστοι και ανθοστόλιστοι» αναφέρει το πληροφοριακό δελτίο του Γενικού Επιτελείου Στρατού της 13ης Οκτωβρίου 1944. Στις 12 Οκτωβρίου 1944, ύστερα από 1264 μέρες Κατοχής, η Αθήνα είναι πάλι ελεύθερη. Οι Γερμανοί υποστέλλουν τη σημαία τους από την Ακρόπολη στις 9:45 το πρωί της 12ης Οκτωβρίου ενώ την ίδια στιγμή τμήμα του γερμανικού στρατού καταθέτει στεφάνι στο μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη. Η σύμπλευση της μεγαλύτερης αντιστασιακής οργάνωσης της χώρας του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου (ΕΑΜ) με τις εντολές της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας εξασφάλισε την τήρηση της τάξης και οδήγησε στην πλέον αναίμακτη απελευθέρωση ευρωπαϊκής πρωτεύουσας. Με την πλήρη αποχώρηση των Γερμανών εγκαταστάθηκε στην Αθήνα τριμελές κλιμάκιο της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας από τους υπουργούς Φίλιππο Μανουηλίδη, Γιάννη Ζέβγο και Θεμιστοκλή Τσάτσο για να αναλάβει την εξουσία των απελευθερωμένων περιοχών. Στις 18 Οκτωβρίου, έφτασε στην Αθήνα ο πρωθυπουργός Γεώργιος Παπανδρέου με τα μέλη της κυβέρνησης και τμήμα βρετανικών στρατιωτικών δυνάμεων υπό τον στρατηγό Ρόναλντ Σκόμπυ. Σύμφωνα με το πρόγραμμα της ημέρας, αρχικά ο Παπανδρέου και μέλη της κυβέρνησης κατευθύνθηκαν στην Ακρόπολη, όπου ύψωσαν την ελληνική σημαία την οποία μετέφεραν κορίτσια του Λυκείου Ελληνίδων με την συνοδεία ευζώνων και αντιστασιακών. Τιμητικά αγήματα του Ελληνικού Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού (ΕΛΑΣ) και του Ιερού Λόχου παρουσίασαν όπλα. Αμέσως μετά τη δοξολογία στη Μητρόπολη, στην οποία χοροστάτησε ο Αρχιεπίσκοπος και μελλοντικός Αντιβασιλέας Δαμασκηνός, ο Παπανδρέου εκφώνησε στην Πλατεία Συντάγματος τον «Λόγο της Απελευθέρωσης». Από το πρωί της 12ης Οκτωβρίου μια ξέφρενη γιορτή χαράς πλημμύρησε το κέντρο της πόλης.
Δείτε μέσα από τεκμήρια των αρχειακών συλλογών της Κεντρικής Υπηρεσίας των Γενικών Αρχείων του Κράτους:
Δελτίο Πληροφοριών της 13ης Οκτωβρίου 1944 του Γενικού Επιτελείου Στρατού (ΙΙΙ Γραφείο) σχετικά με την απελευθέρωση της Αθήνας και του Πειραιά. ΓΑΚ, Κ.Υ., Αρχείο Κυβέρνησης Μέσης Ανατολής
18 Οκτωβρίου 1944. Ο πρωθυπουργός Γεώργιος Παπανδρέου εκφωνεί από τον εξώστη του τότε Υπουργείου Συγκοινωνίας στην Πλατεία Συντάγματος τον «Λόγο της Απελευθέρωσης». ΓΑΚ, Κ.Υ., Αρχείο Βασίλη Τσακιράκη
18 Οκτωβρίου 1944. Κοπέλες του Λυκείου Ελληνίδων με παραδοσιακές ενδυμασίες συνοδεύουν την ελληνική σημαία που θα υψωθεί στον βράχο της Ακρόπολης. ΓΑΚ, Κ.Υ., Αρχείο Βασίλη Τσακιράκη
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου