Σάββατο 23 Απριλίου 2011
Παρασκευή 22 Απριλίου 2011
Επιτάφιος - Αλεξανδρεύς
Σ |
τεκόταν στο στασίδι του σ’ όλη τη διάρκεια της πρωινής ακολουθίας της Μ. Παρασκευής. Είχε ακούσει αλληλοδιαδόχως αναγνώσματα και τροπάρια, ψαλμούς και προφητείες, είχε δει το σώμα το ακήρατο να κατεβαίνει και να τυλίγεται στο λευκό σεντόνι.
Είχε φθάσει η ώρα να ψαλλεί το υπέροχο εκείνο δοξαστικό που τόσο αγαπούσε, το δοξαστικό των αποστίχων του Εσπερινού: «Σε τον αναβαλλόμενον το φως ώσπερ ιμάτιον…». Έψελνε κι αυτός μαζί ακολουθώντας τους δρόμους που μόνο ένας μεγάλος ποιητής έχει τη δύναμη να σε οδηγήσει. Κι ο ποιητής του δοξαστικού ήταν όντως μεγάλος.
Κάπου στη δεύτερη φράση της πρώτης προτάσεως, εκεί που τα ανθρώπινα επίθετα πάλευαν να ζωγραφίσουν το πώς έβλεπε ο Ιωσήφ τον γλυκύτατο Ιησού, κάπου ανάμεσα στα «νεκρόν, γυμνόν, άταφον» σήκωσε το βλέμμα προς το μέρος του επιταφίου. Δε φαινόταν από το σημείο που στεκόταν παρά μονάχα ο μαύρος, ξύλινος σταυρός, άδειος πια από το σώμα του Αγαπημένου.
Ο Σταυρός ως Εκτύπωμα πάνω στο Δώρο του Κόσμου - π. Δ. Στανιλοάε
Ο κόσμος είναι ένα δώρο του Θεού, αλλά ο προορισμός αυτού του δώρου είναι να ενώσει τον άνθρωπο με τον Θεό που το παραχώρησε. Σκοπός του δώρου είναι να αυθυπερβαίνεται συνεχώς. Όταν παίρνουμε ένα δώρο από κάποιον, θα πρέπει πρωτίστως να κοιτούμε το πρόσωπο που το έχει δωρίσει και όχι να κρατούμε τα μάτια μας στο δώρο. Ωστόσο, συχνά, το πρόσωπο που λαμβάνει ένα δώρο συνδέεται τόσο στενά μαζί του, ώστε ξεχνά ποιός του το έχει δώσει. Όμως, ο Θεός απαιτεί από εμάς αγάπη χωρίς όρους, γιατί είναι απείρως μεγαλύτερος από οποιοδήποτε δώρο που μας παραχωρεί, όπως ακριβώς σε ανθρώπινο επίπεδο το πρόσωπο που μας δίνει ένα δώρο είναι ασύγκριτα πιο σημαντικό από το δώρο που μας δώρισε, και θα πρέπει να τον αγαπούμε γι' αυτό που είναι και όχι λόγω του δώρου του. Με τον τρόπο αυτό, κάθε δώρο απαιτεί τον δικό του σταυρό, και ο σταυρός αυτός υπάρχει για να μας δείξει ότι όλα αυτά τα δώρα δεν αποτελούν την έσχατη και τελική πραγματικότητα. Ο σταυρός αυτός υπάρχει, με άλλη μορφή, μέσα στο δώρο και, μερικές φορές, μέσα στην πλήρη απώλειά του.
Μπορούμε να διακρίνουμε πολλές σημασίες στο σταυρό, ως εκτύπωμα πάνω στο δώρο του κόσμου που μας δίνει ο Θεός. Ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής είπε ότι "όλες οι πραγματικότητες, τις οποίες προσλαμβώνουμε, τις οποίες κατανοούμε με τις αισθήσεις απαιτούν τον σταυρό" και "όλες οι πραγματικότητες, τις οποίες κατανοούμε με το νου μας χρειάζονται τάφο". Σε αυτές τις λέξεις του αγίου Μαξίμου μπορούμε να προσθέσουμε το εξής: ο άνθρωπος, στην πεσμένη κατάστασή του, αισθάνεται την κατάλυση του παρόντος κόσμου και της ίδιας της ύπαρξής του ως πόνο, ως μαρτύριο και ως λύπη, γιατί έχει δεσμεύσει τις ευαισθησίες, που αποτελούν μέρος της ύπαρξής του, με το σχήμα αυτού του κόσμου που παρέρχεται. Αυτός ο σύνδεσμος με τα πράγματα του κόσμου γίνεται αισθητός με ιδιαίτερη δύναμη από εκείνους που δεν πιστεύουν ότι υπάρχει οποιαδήποτε περαιτέρω μεταμόρφωση αυτού του κόσμου μετά από τη ζωή που γνωρίζουμε τώρα.
Ο χριστιανός, ωστόσο, μεταφέρει αυτόν τον σταυρό του κόσμου και της δικής του ύπαρξης όχι μόνο περισσότερη ευκολία αλλά και με ιδιαίτερη χαρά, γιατί γνωρίζει ότι μετά το σταυρό ακολουθεί ζωή άφθαρτη. Με την πίστη βλέπει τον κόσμο ως σταυρωμένο και νεκρό γι' αυτόν' και τον εαυτό του, με όλες του τις ροπές, ως σταυρωμένο και νεκρό για τον παρόντα κόσμο. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν ενεργεί στον κόσμο και ότι δεν ασκεί την ευθύνη του απέναντί του, αλλά ότι εργάζεται προκειμένου να αναπτυχθούν στην παρούσα κατάσταση του κόσμου-προορισμένου καθώς είναι να φθαρεί και να πεθάνει- τα σπέρματα, οι σπόροι της μελλοντικής ανάστασής του. Ποθεί να σταυρωθεί ο κόσμος αυτός, και η δική του ύπαρξη μέσα σε αυτόν, όπως σταυρώθηκε ο Χριστός. Αυτό σημαίνει ότι εκούσια επιθυμεί να υποστεί το μαρτύριο του σταυρού με την ελπίδα της ανάστασης σε ένα υψηλότερο άφθαρτο κόσμο, μιας ανάστασης, η οποία είναι πραγματικά μέσα και μαζί με τον Χριστό.
Ο χριστιανός δεν βλέπει να οδηγεί η εφήμερη φύση των δομών αυτού του κόσμου και της δικής του ύπαρξης προς μια σταύρωση χωρίς ελπίδα ή να κινείται προς ένα οριστικό, τελικό θάνατο. Βλέπει αυτή την κατάσταση και τη ζει, προσδοκώντας τη σταύρωση με την ελπίδα εντέλει μιας υψηλότερης και αμετάβλητης ζωής.
Παρ' όλα αυτά, δεν είναι μόνο ο χριστιανός εκείνος που βιώνει τη δική του ζωή και τη ζωή του κόσμου με την προσδοκία της σταύρωσής του, ως καρφωμένος πάνω στο σταυρό της παροδικότητας της παρούσας μορφής τους' όλοι αναπόφευκτα τις βιώνουν. Γιατί όλοι γνωρίζουμε ότι όλοι όσοι αγαπούμε θα πεθάνουν, και οπωσδήποτε αυτό εισάγει τη λύπη μέσα στη χαρά της κοινωνίας μας μαζί τους. Όλοι γνωρίζουμε ότι τα υλικά αγαθά που κάποιος συσσωρεύει είναι εφήμερα, και η γνώση αυτή επισκιάζει την ικανοποίηση που κάποιος βρίσκει σε αυτά. Με αυτή την έννοια, ο κόσμος και η δική μας ύπαρξη μέσα στον κόσμο αποτελούν ένα σταυρό, τον οποίο θα σηκώσουμε μέχρι το τέλος της επίγειας ζωής μας. Ποτέ ένας άνθρωπος δεν μπορεί να χαρεί πλήρως με τα δώρα, τα αγαθά και τα πρόσωπα αυτού του κόσμου. Αισθανόμαστε την παροδική φύση αυτού του κόσμου ως συνεχή σταυρό με την ελπίδα της ανάστασης και, επομένως, με χαρά, ενώ εκείνοι που δεν έχουν πίστη πρέπει να ζήσουν αυτή την εμπειρία με όλο και αυξανόμενη λύπη, με την αίσθηση ότι η ύπαρξη στερείται νοήματος και με μιαν απόγνωση την οποία δεν μπορούν να απαλύνουν πλήρως.
Μπορούμε να διακρίνουμε πολλές σημασίες στο σταυρό, ως εκτύπωμα πάνω στο δώρο του κόσμου που μας δίνει ο Θεός. Ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής είπε ότι "όλες οι πραγματικότητες, τις οποίες προσλαμβώνουμε, τις οποίες κατανοούμε με τις αισθήσεις απαιτούν τον σταυρό" και "όλες οι πραγματικότητες, τις οποίες κατανοούμε με το νου μας χρειάζονται τάφο". Σε αυτές τις λέξεις του αγίου Μαξίμου μπορούμε να προσθέσουμε το εξής: ο άνθρωπος, στην πεσμένη κατάστασή του, αισθάνεται την κατάλυση του παρόντος κόσμου και της ίδιας της ύπαρξής του ως πόνο, ως μαρτύριο και ως λύπη, γιατί έχει δεσμεύσει τις ευαισθησίες, που αποτελούν μέρος της ύπαρξής του, με το σχήμα αυτού του κόσμου που παρέρχεται. Αυτός ο σύνδεσμος με τα πράγματα του κόσμου γίνεται αισθητός με ιδιαίτερη δύναμη από εκείνους που δεν πιστεύουν ότι υπάρχει οποιαδήποτε περαιτέρω μεταμόρφωση αυτού του κόσμου μετά από τη ζωή που γνωρίζουμε τώρα.
Ο χριστιανός, ωστόσο, μεταφέρει αυτόν τον σταυρό του κόσμου και της δικής του ύπαρξης όχι μόνο περισσότερη ευκολία αλλά και με ιδιαίτερη χαρά, γιατί γνωρίζει ότι μετά το σταυρό ακολουθεί ζωή άφθαρτη. Με την πίστη βλέπει τον κόσμο ως σταυρωμένο και νεκρό γι' αυτόν' και τον εαυτό του, με όλες του τις ροπές, ως σταυρωμένο και νεκρό για τον παρόντα κόσμο. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν ενεργεί στον κόσμο και ότι δεν ασκεί την ευθύνη του απέναντί του, αλλά ότι εργάζεται προκειμένου να αναπτυχθούν στην παρούσα κατάσταση του κόσμου-προορισμένου καθώς είναι να φθαρεί και να πεθάνει- τα σπέρματα, οι σπόροι της μελλοντικής ανάστασής του. Ποθεί να σταυρωθεί ο κόσμος αυτός, και η δική του ύπαρξη μέσα σε αυτόν, όπως σταυρώθηκε ο Χριστός. Αυτό σημαίνει ότι εκούσια επιθυμεί να υποστεί το μαρτύριο του σταυρού με την ελπίδα της ανάστασης σε ένα υψηλότερο άφθαρτο κόσμο, μιας ανάστασης, η οποία είναι πραγματικά μέσα και μαζί με τον Χριστό.
Ο χριστιανός δεν βλέπει να οδηγεί η εφήμερη φύση των δομών αυτού του κόσμου και της δικής του ύπαρξης προς μια σταύρωση χωρίς ελπίδα ή να κινείται προς ένα οριστικό, τελικό θάνατο. Βλέπει αυτή την κατάσταση και τη ζει, προσδοκώντας τη σταύρωση με την ελπίδα εντέλει μιας υψηλότερης και αμετάβλητης ζωής.
Παρ' όλα αυτά, δεν είναι μόνο ο χριστιανός εκείνος που βιώνει τη δική του ζωή και τη ζωή του κόσμου με την προσδοκία της σταύρωσής του, ως καρφωμένος πάνω στο σταυρό της παροδικότητας της παρούσας μορφής τους' όλοι αναπόφευκτα τις βιώνουν. Γιατί όλοι γνωρίζουμε ότι όλοι όσοι αγαπούμε θα πεθάνουν, και οπωσδήποτε αυτό εισάγει τη λύπη μέσα στη χαρά της κοινωνίας μας μαζί τους. Όλοι γνωρίζουμε ότι τα υλικά αγαθά που κάποιος συσσωρεύει είναι εφήμερα, και η γνώση αυτή επισκιάζει την ικανοποίηση που κάποιος βρίσκει σε αυτά. Με αυτή την έννοια, ο κόσμος και η δική μας ύπαρξη μέσα στον κόσμο αποτελούν ένα σταυρό, τον οποίο θα σηκώσουμε μέχρι το τέλος της επίγειας ζωής μας. Ποτέ ένας άνθρωπος δεν μπορεί να χαρεί πλήρως με τα δώρα, τα αγαθά και τα πρόσωπα αυτού του κόσμου. Αισθανόμαστε την παροδική φύση αυτού του κόσμου ως συνεχή σταυρό με την ελπίδα της ανάστασης και, επομένως, με χαρά, ενώ εκείνοι που δεν έχουν πίστη πρέπει να ζήσουν αυτή την εμπειρία με όλο και αυξανόμενη λύπη, με την αίσθηση ότι η ύπαρξη στερείται νοήματος και με μιαν απόγνωση την οποία δεν μπορούν να απαλύνουν πλήρως.
π Δ. Στανιλοάε
Υάκινθος.
Πέμπτη 21 Απριλίου 2011
Ο Σταυρός εἶναι τό τρόπαιο τοῦ Χριστοῦ - Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς
| Η Σταύρωσις, Αγιογραφία Ιερού Ναού Αγίας Σκέπης Χριστιανικής Εστίας Πατρών |
Ὁλοκληρώθηκε λοιπόν ὁ ἀγώνας μας τῆς νηστείας καί τελείωσε στό Σταυρό. Καί ποῦ ἔπρεπε νά καταλήξει τό τέλος τῆς νίκης, ἄν ὄχι στό τρόπαιο τοῦ Χριστοῦ; Γιατί ὁ Σταυρός εἶναι τό τρόπαιο τοῦ Χριστοῦ, πού ἔγινε βέβαια μιά φορά, ἀλλά τρέπει πάντοτε σέ φυγή τούς δαίμονες. Πράγματι, ποῦ εἶναι τά εἴδωλα καί οἱ μάταιοι φόνοι τῶν ζώων; Ποῦ εἶναι οἱ ναοί καί ἡ φωτιά τῆς δυσσέβειας; Σβήστηκαν ὅλα ἀπό ἕνα Ἅγιο Αἷμα καί γκρεμίστηκαν, καί μένει ὁ Σταυρός πολυδύναμη δύναμη, ἀόρατο βέλος, ἄυλο φάρμακο, παυσίπονο πλῆγμα, δόξα γεμάτη ὄνειδος. Ὥστε, καί ἄν μύρια ἄλλα διηγηθῶ γιά τό Χριστό, καί ἄν καταπλήξω τόν ἀκροατή μου διηγούμενος μύρια θαύματα, δέν καυχιέμαι τόσο γιά ἐκεῖνα, ὅσο γιά τό Σταυρό. Ἐννοῶ τό ἑξῆς μ᾽ αὐτό πού λέω: Ὁ Ἰησοῦς προῆλθε ἀπό Παρθένο. Εἶναι μεγάλο θαῦμα νά παρακαμφθεῖ ὁ γάμος καί ἡ φύση νά καινοτομήσει. Ἀλλά, ἄν δέν ὑπῆρχε ὁ Σταυρός, δέ θά σωζόταν μέ τά ἔργα της ἡ πρώτη παρθένος τοῦ Παραδείσου. Τώρα ὅμως μέ τό γεγονός τῆς σταύρωσης ἡ γυναίκα σώζεται πρώτη, θεραπεύοντας τό παλαιό κακό μέ νέα χαρίσματα. Ἀναστήθηκε ὁ νεκρός στή Γαλιλαία, ἀλλά πέθανε πάλι. Ἐγώ ὅμως, πού ἀναστήθηκα μέσω τοῦ Σταυροῦ, δέν εἶναι δυνατό πιά νά πέσω σέ θάνατο. Διέπλευσε ὁ Ἰησοῦς τή θάλασσα, ὁ Θεός μέσα σέ πλοῖο, καί τό ξύλο πρόσφερε μιά ἐφήμερη ὠφέλεια. Ἐγώ ὅμως ἀπόκτησα ξύλο αἰώνιο, εὐεργετικό, πού, χρησιμοποιώντας το ἀντί γιά πηδάλιο, ἀντιμετωπίζω τά πνευματικά κύματα τῆς πονηρίας.
Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς
Μεγάλη Πέμπτη εσπέρας εις Ιερό Ναό Αγίας Σκέπης Πατρών
Κύριε, ἀναβαίνοντός σου ἐν τῷ σταυρῷ, φόβος, καὶ τρόμος ἐπέπεσε τῇ Κτίσει, καὶ τὴν γῆν μὲν ἑκώλυες, καταπιεῖν τοὺς σταυροῦντάς σε, τῷ δὲ ᾍδῃ ἐπέτρεπες, ἀναπέμπειν τοὺς δεσμίους εἰς ἀναγέννησιν βροτῶν. Κριτὰ ζώντων καὶ νεκρῶν, ζωὴν ἦλθες παρασχεῖν, καὶ οὐ θάνατον, φιλάνθρωπε δόξα σοι.
Μεγάλη Πέμπτη εσπέρας εις Ιερό Ναό Αγίας Σκέπης,
Χριστιανικής Εστίας Πατρών.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)


















































