«Όμως
όλοι εμείς με το πρόσωπο ξέσκεπο-όχι σκεπασμένο κατά το Μωσαϊκό τυπικό-κοιτάζουμε σαν από καθρέφτη την ασύλληπτης
λαμπρότητας αγιότητα του Κυρίου ! Στο αρχέτυπο αυτής προσανατολίζουμε και
κινούμε τη ζωή μας ! Και την αλλάζουμε απ’ το καλό στο καλύτερο με τη συνέργεια
του Πνεύματος του Χριστού» ! Παύλος Απόστολος Ιησού Χριστού-2Κο.3,18.
Εικοστός πρώτος αιώνας, και τα πάντα
ανοιχτά, όλα στο φως ! Εκ των πραγμάτων και οι ορθόδοξοι Ναοί. Λειτουργίας 2ο
Μέρος, «Λειτουργία της Ευχαριστίας»,
ναι μάλιστα, «Αγία Αναφορά», τέλεσητου μέγιστου Μυστήριου, της «Θείας
Ευχαριστίας» ! Και, «όσοι πιστοί» χριστιανοί ορθόδοξοι, ενιαίο σώμα με
προεξάρχοντα κληρικό να τον ακούν να διαβάζει εις επήκοον όλων καθαρά και
ευλαβικά-όχι με μέλος παπαδικό-τις υπέροχες ευχές του υπέροχου Αγίου Ιωάννη του
Χρυσόστομου. Κατά την εντολή του Χριστού. «Τούτο
ποιείτε εις την εμήν ανάμνησιν»-Λκ.22,20. Και, τη ρητή υπόσχεση Αυτού. «Εγώ θα είμαι μαζί σας ως τη συντέλεια
αυτού του κόσμου άμεσα και ζωντανά»-Μτ.28,20.
Όχι στην ασύλληπτης λαμπρότητας αγιότητα της έσχατης ταπείνωσης του ανθρώπου κρυμμένου Θεού, που ακτινοβόλησε δευτερόλεπτα μια φορά, δυο χιλιάδες χρόνια πριν. Αλλά ! Στην ακόμα κι ακόμα πιο έσχατης ταπείνωσης, που Τον φέρνει ανάμεσά μας ζωντανά σε ένα κομματάκι ψωμί, και λιγάκι κρασί ! Αυτό κι αν είναι μυστήριο των μυστηρίων συντριπτικό του ανθρώπινου νου, όχι όμως της αγαπώσης πιστής χριστιανικής ορθόδοξης ψυχής !
****** *** ******
Πάμε, λοιπόν. «Στώμεν καλώς, στώμεν μετά φόβου ! Πρόσχωμεν τη Αγίαν Αναφοράν εν
ειρήνη προσφέρειν», ο Διάκονος επιβλητικά
διασαλπίζει. «Ας σταθούμε όσο πιο καλά ! Ας σταθούμε με όσο πιο μεγάλο σεβασμό.
Ας προσέξουμε να προσφέρουμε την Αγία Αναφορά αδελφωμένοι, ειρηνικοί». «Έλεον ειρήνης θυσίαν αινέσεως». «Αγάπη
θα προσφέρουμε, θυσία αληθινή εξύμνηση του Θεού», απαντάει με παλιά προφητική
ρήση από τους Ψάλτες ο πιστός λαός ! Προβάλλει στην Ωραία Πύλη με το Σταυρό στο
χέρι ο Προεξάρχων Κληρικός. Σταυρώνει τους πιστούς τριαδικά. «Η χάρις-η άβυσσος της Αγάπης που
προέκυψε απ’ τη θυσία-του Κυρίου ημών
Ιησού Χριστού, και η αγάπη του Θεού και Πατρός-που «αγάπη εστί»-και η κοινωνία του Αγίου Πνεύματος είη-ας
είναι- μετά πάντων ήμών». «Και μετά του
πνεύματος σου», αντεύχεται από τους Ψ. ο πιστός λαός ! «Ανω σχώμεν τας καρδίας», προτείνει ο πρ. κλ.. «Έχομεν προς τον Κύριον», απαντάει από τους Ψ. ο πιστός λαός. «Ευχαριστήσωμεν τω Κυρίω», προτείνει ο πρ. κλ. «Άξιον
και δίκαιον», απαντάει και επικυρώνει από τους
ψ. ο πιστός λαός !
Μια αναπνοή από το κορυφαίο γεγονός, την
έλευση του Χριστού εδώ και τώρα σε ακόμα κι ακόμα πιο έσχατη ταπείνωση, σε ένα κομματάκι ψωμί, και λιγάκι κρασί ! Αυτό
κι αν είναι το ασύλληπτα ασύλληπτο, αλλά και το όντως και στην ουσία, και στην
πράξη αληθινά αληθινό για τον πιστό χριστιανό ορθόδοξο ! Διό καθώς το πράγμα
φτάνει στην κορύφωση, ο διάλογος γίνεται πιο
πυκνός, πιο δραματικός, έχει κλείσει-επικυρωθεί-«Άξιον και Δίκαιον», από τους Ψ. ο πιστός λαός ! Και ο πρ.κλ. αρχίζει να διαβάζει εις
επήκοον όλων καθαρά και όσο πιο πολύ μπορεί ευλαβικά την κάθε λέξη της υπέροχης
ευχαριστιακής προσευχής που ένα-ένα όλα τα εξηγεί.
«Άξιον
και δίκαιον, Σε υμνείν, Σε ευλογείν, Σε επαινείν, Σοι ευχαριστείν, Σε προσκυνείν εν παντί τόπω της δεσποτείας
σου-ως Δημιουργού και Κύριου του σύμπαντος κόσμου. Προσέτι και πιο πολύ-«άξιον και δίκαιον...»-γιατί είσαι
πέρα και πάνω από όσα μπορούμε να πούμε και να νοήσουμε, και αυτό είναι ακόμα
πιο υπέροχο. «Συ γαρ ει-γιατί Εσύ
είσαι-Θεός ανέκφραστος, απερινόητος,
αόρατος, ακατάληπτος, αεί ων-αιώνιος-ωσαύτως
ων-αυτή τη στιγμή, εδώ και τώρα παρών-Συ
και ο μονογενής Σου Υιός, και το Πνεύμα σου το Άγιον».
Πιο συγκεκριμένα, πιο ειδικά, ρητά, γιατί
είναι μεγάλες οι ευεργεσίες και οι δωρεές σου. «Συ εκ του μη όντος εις το είναι ημάς παρήγαγες-τι πιο μεγάλο, από την ανυπαρξία μας έφερες στην
ύπαρξη, μας δημιούργησες. «Και
παραπεσόντας ανέστησας πάλιν»-Και τι πιο σπουδαίο, όταν παραπέσαμε, άπλωσες
το χέρι και μας σήκωσες ! Δε μας έδωσες μια να πάμε από κει που ήρθαμε, στο
μηδέν ! Και όχι μόνο. «Και ουκ απέστης
πάντα ποιών, έως ημάς εις τον ουρανόν ανήγαγες και την βασιλείαν σου εχαρίσω
την μέλλουσαν». Αλλά και δεν κρατήθηκες μακριά μας γι αυτό που κάναμε. Αλλά
έκανες τα πάντα ώστε αν κι εμείς το θελήσουμε να μας ανεβάσεις ψηλά και να μας
χαρίσεις την ατελεύτητη κοινωνία της Αγάπης
σου !
«Υπέρ
τούτων απάντων ευχαριστούμεν Σοι, και τω μονογενεί σου Υιώ, και τω Πνεύματί σου
τω Αγίω ! Υπέρ πάντων ων ίσμεν-για όλα που ξέρουμε-και ων ουκ ίσμεν-και
όσα άλλα που δεν ξέρουμε-των φανερων και
αφανών ευεργεσιών των εις ημάς γεγενημένων». Κι ακόμα πιο ειδικά. «Ευχαριστούμεν σοι και υπέρ της Λειτουργίας
ταύτης, ην εκ των χειρών ημών δέξασθαι κατηξίωσας, καίτοι Σοι παρεστήκασι
χιλιάδες Αρχαγγέλων και μυριάδες Αγγέλων, τα Χερουβίμ, και τα Σεραφείμ,
εξαπτέρυγα, πολυόμματα μετάρσια πτερωτά. Τον επινίκιον ύμνον άδοντα βοώντα
κεκραγότα και λέγοντα». Η κατάληξη είναι από το γνωστό όραμα του Προφήτη
Ησαϊα, όπως και η ψαλλόμενη απάντηση στο όνομα και ως άμεση μετοχή του πιστού λαού. «Άγιος,
άγιος, άγιος κύριος Σαβαώθ-των Δυνάμεων, της δόξας, ένδοξος-Ωσαννά εν τοις υψίστοις, ευλογημένος ο
ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου. Ωσαννά εν τοις υψίστοις».
Και, η θαυμάσια συνέχεια από τον πρ. κλ. πάντα εις
επήκοον όλων. «Μετά τούτων των μακαρίων
Δυνάμεων, Δέσποτα φιλάνθρωπε βοώμεν και λέγομεν και ημείς-ως ενιαίο Σώμα. Άγιος ει και πανάγιος, Συ και ο μονογενής
σου Υιός και το Πνεύμα σου το Άγιον. Άγιος ει και πανάγιος και μεγαλοπρεπής η
δόξα σου. Ος-ο οποίος Πατέρας- τον
κόσμον σου ούτως ηγάπησας, ώστε τον Υιόν σου τον μονογενή δούναι, ίνα πας ο
πιστεύων εις αυτόν μη απόληται, αλλ’ έχη ζωήν αιώνιον. Ος-ο οποίος Υιός-ελθών και πάσαν την υπέρ ημών οικονομίαν
πληρώσας-αφού ολοκλήρωσε το σωτήριο έργο που του ανέθεσε ο Πατέρας-τη νυκτί η παρεδίδοτο, μάλλον δε εαυτόν
παρεδίδου-πιο καλά, πιο σωστά ο ίδιος παραδινόταν θεληματικά-υπέρ της του κόσμου ζωής, λαβών άρτον εν
ταις αγίαις αυτού και αχράντοις, -καθαρά-και αμωμήτοις- άμεμπτα-χερσίν,
ευχαριστήσας, ευλογήσας, αγιάσας, κλάσας-κόψας-έδωκεν τοις αγίοις αυτού μαθηταίς και αποστόλοις ειπών. «Λάβετε φάγετε
τούτο εστί το σώμα μου το υπέρ υμών κλώμενον-κοπτόμενο- εις άφεσιν αμαρτιών». «Αμήν»-Ας γίνει, απαντάει, επικυρώνει από
τους Ψ. ο πιστός λαός. «Ομοίως και το
ποτήριον μετά το δειπνήσαι λέγων. Πίετε εξ αυτού πάντες, τούτο εστί το αίμα
μου, το υπέρ υμών και πολλών εκχυνόμενον εις άφεσιν αμαρτιών». «Αμήν»-Ας
γίνει, απαντάει, επικυρώνει από τους Ψ.
ο πιστός λαός.
Προσέχουμε τώρα ακόμα πιο πολύ, ακολουθεί η
εξήγηση του πώς όλα αυτά και γιατί.
Ο πρ. κλ. συνεχίζει πάντα εις επήκοον όλων. «Μεμνημνημένοι τοίνυν-ενθυμούμενοι, λοιπόν, όλοι εμείς-της σωτηρίου ταύτης εντολής και πάντων των
υπέρ ημών γεγενημένων-συγκεκριμένα-του
Σταυρού, του Τάφου, της Τριημέρου Αναστάσεως, της εις ουρανούς αναβάσεως, της
εκ δεξιών καθέδρας, της δευτέρας και ενδόξου πάλιν παρουσίας. «Τα σα εκ των σων
σοι προσφέρομεν κατά πάντα και δια πάντα-Αυτά τα και δικά σου δώρα-το ψωμί,
και το κρασί-σου προσφέρουμε ως την τέλεια και λογική ευχαριστήρια θυσία για
όλα όσα μας έχεις προσφέρει.
Και εδώ πια είναι να προσέξουμε το
συγκλονιστικό συντονισμό ! Ο πιστός λαός από τους Ψ. εξυμνεί και παρακαλεί. «Σε υμνούμεν, Σε ευλογούμεν, Σοι
ευχαριστούμεν, και δεόμεθά σου ο Θεός ημών»-να δεχθείς τη θυσία αυτή. Και
παράλληλα ο πρ. κλ. γονατιστός αρχίζει να διαβάζει εις επήκοον όλων την καρδιά
πάντων αυτών. «Έτι προσφέρομεν-εμείς
όλοι, ενιαίο Σώμα-την λογικήν ταύτην και
αναίμακτον λατρείαν, και παρακαλούμεν, και δεόμεθα, και ικετεύομεν-τρία
παραπλήσια σε πνεύμα και νόημα ρήματα που εντείνουν την τεράστια σημασία του
αιτήματος-κατάπεμψον το Πνεύμα σου το
Άγιον εφ’ ημάς και επί τα προκείμενα δώρα ταύτα ! Και ποίησον τον μεν άρτον
τούτον τίμιον σώμα του Χριστού Σου ! «Αμήν»-από Διάκο, από ίδιο αν είναι
μόνος, από τον πιστό λαό ! Το δε εν τω
ποτηρίω τούτω τίμιον αίμα του Χριστού σου ! «Αμήν»-ως πριν. «Μεταβαλών τω πνεύματί σου τω αγίω ! «Αμήν,
Αμήν, Αμήν»-τρεις φορές τώρα, γιατί από αυτή τη στιγμή έχει γίνει η θεία
παρεμβολή της μεταβολής του Άρτου και του Οίνου σε Πανάγιο Σώμα και Αίμα. Ώστε γενέσθαι τοις μεταλαμβάνουσιν εις
νήψιν ψυχής-αγρύπνια πνευματική-εις
άφεσιν αμαρτιών, εις κοινωνίαν του Αγίου σου Πνεύματος, εις Βασιλείας ουρανών
πλήρωμα, εις παρρησίαν την προς Σε, μη εις κρίμα ή εις κατάκριμα …
Επιμένω, όλα ως «ενιαίο Σώμα», και η αλήθεια είναι αυτή ! Γιατί το όλο θέμα
προσεγγίζεται αλλιώς. Καθώς την όλη ιεροτελεστία ενεργεί άμεσα ο ίδιος ο Χριστός ! «Συ γαρ ει-γιατί εσύ ο ίδιος ο Χριστός είσαι-ο προσφέρων και προσφερόμενος». Και, ο κάθε προεξάρχων ευχόμενος
κληρικός εκείνη την ώρα έχει την ύψιστη ευλογία και τιμή να Του
χαρίζει-παραδίδει τα λόγια που εκφωνεί και τα χέρια που ενεργεί.
Και τέλος τώρα. Το μέγα πρόβλημα και η
συνακόλουθη απορία εδώ είναι, πώς και γιατί θέλουν και επιμένουν
κάποιοι μανικά όλα αυτά τα θαυμάσια λόγια, τόσο ουσιαστικά, τόσο υψηλά, και σε
πνεύμα και σε νόημα και νεύμα για κάθε εποχή,
Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος,
καταγράφει και υπογράφει γαρ, πρέπει να αποκλειστούν από την ακοή των
πιστών χριστιανών ορθόδοξων ! Και μάλιστα πότε; Σήμερα πια που είναι και ισχύει
και υπέρ ισχύει για τα πάντα κι εκείνο το Γραφικό. «Ουδέν κρυπτόν υπό τον ήλιον»-Μτ.10,26, Λκ.8,17 ! Κι από την άλλη
ποιος θα ειπεί ή θα έχει αντίρρηση ότι σωστά λέει και θέλει π.χ. Άγιος
Γρηγόριος ο Νύσσης όλο αυτά σε σιγή, σε σιωπή. Αυτό μπορεί να έχει κρίνει
πρέπον και ωφέλιμο για εκείνη, τη δική του, πάλαι ποτέ εποχή !
Αθανάσιος Κοτταδάκης

1 σχόλιο:
Η ΙΕΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ Θ. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΔΕΝ ΕΞΑΡΤΑΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ. Ο,ΤΙ ΙΕΡΟΤΗΤΑ ΕΙΧΕ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΝΥΣΣΗΣ ΕΧΕΙ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ. ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΕΠΕΙΔΗ ΑΛΛΑΖΕΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ, ΝΑ ΑΛΛΑΖΕΙ ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΊΑ, ΔΕΝ ΘΑ ΓΙΝΕΙ Η Θ. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΦΟΥΡΝΟΣ ΤΟΥ ΧΟΤΖΑ..
Δημοσίευση σχολίου