Μνήμη του Αγίου Ιερομάρτυρος Αθηνογένους, Επισκόπου γενομένου Πηδαχθόης ή Πηδαχθήσης, και των δέκα μαθητών αυτού (16 Ιουλίου) - Άγιος Νικόδημος Αγιορείτης

Ούτος ο Άγιος Μάρτυς Αθηνογένης ήτον από την εν Καππαδοκία Σεβάστειαν, κατά τους χρόνους του Διοκλητιανού εν έτει σϞ’ [290]. Δια δε την αρετήν αυτού και ταπείνωσιν, έγινεν Επίσκοπος Πηδαχθόης. Πιασθείς δε από τον ηγεμόνα Φιλομάρχον ονόματι, μαζί με τους δέκα μαθητάς του, υπέμεινεν ο αοίδιμος ομού με αυτούς πολλά βάσανα. Τελευταίον δε, όλοι αποκεφαλισθέντες, έλαβον παρά Κυρίου της αθλήσεως τους στεφάνους. Άδεται δε λόγος, ότι προ του να πιασθή ο Άγιος, επήγεν εις το Μοναστήριον, και δεν ευρήκε τους μαθητάς του, επειδή και επιάσθησαν προτίτερα από αυτόν. Απαντήσας δε το ελάφι, οπού ανέθρεψεν εις το Μοναστήριον, ευλόγησεν αυτό, και το ευχήθη να μη θανατωθούν τα ελαφόπουλά του από κυνηγούς, αλλά κάθε χρόνον να φέρη κατά διαδοχήν και αυτό και όλα τα ελάφια οπού μέλλει να γεννήση, ένα ελαφόπουλον.

Όθεν έλαβε τέλος και έκβασιν η ευχή του Αγίου, δια τούτο έως της σήμερον γίνεται ένα πράγμα παράδοξον ομού και χαριέστατον. Διότι κάθε χρόνον εις την εορτήν του Αγίου, όταν γίνεται η ιερά Λειτουργία, αφ’ ου αναγνωσθή το άγιον Ευαγγέλιον, έρχεται ένα ελάφι ομού με ένα του ελαφόπουλον, και εμβαίνον μέσα εις την Εκκλησίαν, αφιερόνοι αυτό εις τον Άγιον, και ούτω πάλιν ευγαίνει έξω. Το δε ελαφόπουλον πιάνοντες οι εκεί συναχθέντες Χριστιανοί, σφάζουσι και τρώγουσιν αυτό εις δόξαν Θεού, και εις τιμήν του Αγίου Αθηνογένους. Τελείται δε η αυτού Σύναξις και εορτή εις τον Ναόν του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Γεωργίου, τον ευρισκόμενον εις το Κυπαρίσσιον (το οποίον, ως λέγουσί τινες, είναι Μοναστήριον, και ευρίσκεται κοντά εις τα Μουντανία).

Άγιος Νικόδημος Αγιορείτης