Τρίτη 28 Ιουλίου 2026

Το πρόβλημα της Ουνίας στο ‘’απυρόβλητο’’ - Του Β. Χαραλάμπους

  Το πρόβλημα της Ουνίας στο ‘’απυρόβλητο’’

Του Β. Χαραλάμπους, θεολόγου

_____________

Δυστυχώς το πρόβλημα της Ουνίας, ολοένα αυξάνεται και οξύνεται. Δυστυχώς η αλλαγή στάσης κάποιων Ορθοδόξων απέναντι στην Ουνία, γίνεται αρωγός σε αυτή την επαύξησή της.  Η επαύξηση των δραστηριοτήτων των Ουνιτών στις Σλαβικές κυρίως χώρες είναι γεγονός.

Οι Παπικοί Ουνίτες εκμεταλλεύτηκαν την κατάσταση μετά τη πτώση των αντίθεων κομμουνιστικών καθεστώτων, και μετεχειρίστηκαν, αλλά και μεταχειρίζονται διάφορους τρόπους για να οδηγήσουν στον  Παπισμό ανυποψίαστους Ορθόδοξους Χριστιανούς.  Και μόνη η εξωτερική ‘’αμφίεση’’ των ηγητόρων των Ουνιτών, αρκεί για να ξεγελάσουν ανυποψίαστους Ορθόδοξους Χριστιανούς. 

Η πρόσφατη εύνοια, όχι μόνο του καθεστώτος της Ουκρανίας απέναντι στους Ουνίτες, αλλά και Ορθοδόξων, οι οποίοι αντιπαλεύονται την μόνη αναγνωρισμένη Εκκλησία της Ουκρανίας από την πλειοψηφία των Τοπικών Ορθοδόξων Εκκλησιών, μεθερμηνεύει πολλά, αλλά και γίνεται αρωγός στην επαύξηση των Ουνιτών στη χώρα αυτή. 

Και μόνη την αντιεκκλησιαστική έχθρητα των ουνιτών να προσμετρήσει κανείς προς την Αυτόνομη Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας, αλλά και προς το Πατριαρχείο Ρωσίας, πολύ πιο πριν την κληθείσα Ενωτική Σύνοδο στην Ουκρανία, η οποία έφερε τον κλονισμό της εκκλησιαστικής ενότητας, αρκεί. 

Να σημειώσουμε επίσης, ότι οι Ουνίτες, δεν αρκούνται μόνο σε αυτή την ‘’τακτική’’, αλλά και  πολλούς Ναούς Ορθοδόξων έχουν αρπάξει με βίαιο τρόπο.  Κάποιοι Ορθόδοξοι δυστυχώς όλα αυτά τα λησμόνησαν για προφανείς λόγους. 

Λησμονούμε τη στάση Παπών απέναντι στην Ουνία;  Μπορούμε να λησμονήσουμε τη στάση Παπών για την Ουνία;  Να υπενθυμίσουμε ότι ο Πάπας Πίος ΧΙΙ (1939 - 1958), με εγκύκλιό του για την ένταξη των Ουνιτών της Ρουθηνίας στον Παπισμό, οι οποίοι στις ΗΠΑ παρουσιάζονται ως ‘’Βυζαντινή καθολική εκκλησία’’, δεν έχει αρκεσθεί μόνο να αναφερθεί στην υποδοχή των ουνιτών αυτών στον Παπισμό, αλλά είχε εκφράσει και την λύπη του ότι, δεν έχει έρθει η «έρθει η ευτυχισμένη μέρα όπου όλοι οι λαοί της Ανατολής θα επιστρέψουν στην παπική ‘’ποίμνη’’».  Δεν παρέλειψε φυσικά να αναφερθεί και στο παπικό πρωτείο  εξουσίας, την ‘’προεδρία του Πέτρου’’ ως το κέντρο της ‘’Καθολικής ενότητας’’ όπως την χαρακτήρισε.   

Σημείωνε επίσης ο Πάπας Πίος ΧΙΙ στην εγκύκλιό του, την αγωνία του Πίου Χ, λόγω της μετανάστευσης των Ουνιτών της Ρουθηνίας στις ΗΠΑ, επειδή δεν γνώριζαν όπως είπε, τις λατινικές τελετές.  Ο εκτός Εκκλησίας Πάπας με θράσος  είχε εκφράσει την ευχή να «έρθει η ευτυχισμένη μέρα όπου όλοι οι λαοί της Ανατολής θα επιστρέψουν στην παπική ‘’ποίμνη’’».  Αυτό δεν είναι εξάλλου εκείνο το οποίο τους ενδιαφέρει;  Τόσοι πρόσφατοι Άγιοί μας το έχουν τονίσει αυτό. 

Να υπενθυμίσουμε ότι προστάτης της Ουνίας έχει αναδειχθεί ο Πάπας Ιωάννης ΚΓ΄ (1958 – 1963), με το σχετικό Διάταγμα της Β΄ Βατικανής συνόδου, «Orientalium Ecclesiarum», για τις λεγόμενες ‘’Ανατολικές Καθολικές Εκκλησίες’’, όπως καλούν οι Παπικοί τις Ουνιτικές εκκλησίες, οι οποίες ούτε Εκκλησίες είναι, ούτε Ανατολικές είναι, ούτε και Καθολικές, αλλ’ ούτε και Βυζαντινές, όπως αρέσκονται να αυτοκαλούνται, ξεγελώντας ανυποψίαστους Ορθόδοξους Χριστιανούς, στην προσπάθεια επαύξησής τους. 

Να υπενθυμίσουμε ότι και ο Πάπας Παύλος VI (1963 – 1978) σε διάταγμά του (21/11/1964), για τις ιεροτελεστίες των καλουμένων ‘’Ανατολικών εκκλησιών’’, των Ουνιτών δηλαδή, στο οποίο προεξάρχει η πρόταξη του  Παπικού εξουσιαστικού πρωτείου και η ‘’υπεροχή του Ρωμαίου Ποντίφηκος’’, γινόταν αναφορά στο ρόλο των Ουνιτών στην ‘’προώθηση της ενότητας των χριστιανών’’.  Για ποια ενότητα ομιλούν;  Την ενότητα υπό τον εκτός Εκκλησίας Πάπα εννοούν;  Αυτό δεν είναι εξάλλου εκείνο το οποίο τους ενδιαφέρει; 

Ο Πάπας Βενέδικτος ΙΣΤ΄ (2005 – 2013) το έτος  2008 για ολίγιστους ουνίτες στην Αθήνα διόρισε Παπικό ‘’επίσκοπο".  Κάποιοι οι οποίοι θεωρούν τον Παπισμό ως τον ‘’άλλο πνεύμονα’’ της Εκκλησίας, ασχέτως αν άλλο διδάσκει η Ορθόδοξη Εκκλησιολογία, δεν έχουν ενοχληθεί. 

Προστρέχοντας  κανείς σε Παπικές πηγές, θα αντιληφθεί το δόλιο της δημιουργίας των ουνιτών. Οι  ουνιτικές ‘’εκκλησίες’’, στο Das Typisch Κatholisch Lexicon, αναφέρονται δολίως ως ‘’εκκλησίες που έχουν την ορθόδοξη παράδοση’’, προσθέτοντας ότι είναι ενωμένοι με τη Ρώμη.   Ενωμένοι με τον Παπισμό είναι οι ουνίτες, αλλά σίγουρα την Ορθόδοξη Παράδοση δεν έχουν. 

Αυτή η αναφορά καταδεικνύει και το πως εκλαμβάνεται στον Παπισμό η Ορθόδοξη Παράδοση.  Όταν συγχέουν την Ορθόδοξη Παράδοση με την ουνιτική αμφίεση ή και άλλες ενέργειες των Ουνιτών, τι να πεις κανείς.  Αυτό επίσης αποδεικνύει, ότι ο Παπισμός ουδέποτε θα εγκαταλείψει τις πλάνες του.  Και φυσικά η Ουνία με την ‘’αμφίεση’’ αυτή, θα εξακολουθεί να ξεγελά ανυποψίαστους Ορθοδόξους Χριστιανούς.  

Αυτό οι παπικοί το ‘’γνωρίζουν’’ αρκετά καλά, γι’ αυτό δέχθηκαν να ‘’καταδικάσουν’’ την Ουνία στη Βιέννη στη συνάντηση Ορθοδόξων και Παπικών το έτος 1990.   Να σημειώσουμε όμως ότι, αν και  καταδικάστηκε η Ουνία στη Βιέννη στη συνάντηση Ορθοδόξων και Παπικών το έτος 1990 και στο Freising το έτος 1990, δυστυχώς με το κείμενο του Balamand, οι Ουνίτικες ‘’εκκλησίες’’ καλούνται «Καθολικές  Ανατολικές Εκκλησίες», αναιρώντας την προηγούμενη καταδίκη τους. Δυστυχώς η Παπική ‘’προστασία’’ της Ουνίας, δεν αφήνει περιθώρια ελπίδας για αλλαγή της στάσης των Παπικών στο θέμα αυτό. 

Το ακόμα πιο θλιβερό είναι, ότι μετά την κληθείσα Ενωτική Σύνοδο στην Ουκρανία, η οποία έφερε τον κλονισμό της εκκλησιαστικής ενότητας, κάποιοι Ορθόδοξοι  λησμόνησαν την ουνιτική δολιότητα, αφήνοντας την Ουνία στο απυρόβλητο και αρκέσθηκαν στην αντιεκκλησιαστική πολεμική εναντίον της Ρωσικής Εκκλησίας και της μόνης αναγνωρισμένης Ορθόδοξης Εκκλησίας στην Ουκρανία από την πλειοψηφία των Τοπικών Ορθοδόξων Εκκλησιών.  

Και παρεπόμενα μια τέτοια στάση γίνεται αρωγός στην επαύξηση της Ουνίας. Η έχθρητα κάποιων Ορθοδόξων  απέναντι στο Πατριαρχείο Ρωσίας και απέναντι στη μόνη αναγνωρισμένη Ορθόδοξη Εκκλησία στην Ουκρανία από την πλειοψηφία των Τοπικών Ορθοδόξων Εκκλησιών, καθιστά το απυρόβλητο απέναντι στην Ουνία ακόμα πιο επικίνδυνο. 

 

5 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

Κύριε Χαραλάμπους αν θέλετε να είστε δικιος, να συμπεριλάβετε σε αυτα που γράφετε και τις φριχτες διώξεις που υπέστησαν οι ουνιτες από τη σοβιετική Ένωση συνεργεία των ορθοδόξων εκκλησιαστικών αρχών.

Ανώνυμος είπε...

Την ουνία δεν την γνωρίζω. Αυτό που γνωρίζω είναι ότι η ορθόδοξες εκκλησίες δεν μπορούν να συνεργαστούν μεταξύ τους. Ακόμα χειρότερα οι μητροπόλεις μιας τοπικής εκκλησίας δεν συμφωνούν μεταξύ τους αλλά διαφωνούν. Το χειρότερο όταν η σύνοδος παίρνει αποφάσεις ο κάθε δεσπότης κάνει ότι του αρέσει. Το πρόβλημα δεν είναι η ουνία, το πρόβλημα είναι η μη δικιά μας συνεργασία.

Ανώνυμος είπε...

Οπως φαίνεται στο άρθρο, οι Πάπες Πίος ΧΙΙ, Ιωάννης ΚΓ, και Παύλος ΣΤ έδρασαν και υποστήριξαν την Ουνία, την εποχή του Πατριάρχου Αθηναγόρα.
Υπήρξε άραγε αντίδραση ή διαμαρτυρία ή καταγγελία από το Οικουμενικό Πατριαρχείο για αυτή την δράση των Παπών ;

Ανώνυμος είπε...

Μέρος Α
Η ορθόδοξη κριτική προς την Ουνία είναι, θεολογικά και ιστορικά θεμιτή. Για να είναι όμως πειστική, οφείλει να στηρίζεται σε ακρίβεια, προσεκτική χρήση των πηγών και αποφυγή ατεκμηρίωτων γενικεύσεων.
Αντιπαρέρχομαι όρους όπως ‘παπισμός’ και ‘παπικός’ οι οποίοι από μόνοι τους καταδεικνύουν τη μεροληψία και προκατάληψη του αρθρογράφου απέναντι στην Καθολική Εκκλησία στην οποία δεν αναγνωρίζει καν εκκλησιαστική υπόσταση.
Το παράθεμα ότι ο Πίος ΙΒ΄ ανέμενε την ημέρα κατά την οποία «όλοι οι λαοί της Ανατολής» θα επέστρεφαν στη μία ποίμνη όντως προέρχεται από την εγκύκλιο Orientales omnes Ecclesias του 1945. Στο ίδιο σημείο η Έδρα του Πέτρου χαρακτηρίζεται «κέντρο της καθολικής ενότητας». Επομένως, το άρθρο αποδίδει σωστά την ουσία της ρωμαιοκαθολικής εκκλησιολογίας της εποχής.
Η παρατήρηση του κ. Χαραλάμπους ότι στο κείμενο του διατάγματος της Β’ Βατιακνής συνόδου διατηρείται το παπικό πρωτείο δεν είναι αυθαίρετη. Είναι όμως θεολογική κριτική από ορθόδοξη σκοπιά και όχι αποκάλυψη κάποιου κρυμμένου στοιχείου: το πρωτείο εκτίθεται ανοικτά στο ίδιο το κείμενο.
Το άρθρο σωστά αναφέρει ότι στο Freising το 1990 και αργότερα στο Balamand το 1993 απορρίφθηκε η «ουνία» ως μέθοδος αποκατάστασης της ενότητας. Εξίσου σημαντικό είναι ότι το Balamand αναγνωρίζει πως οι επιμέρους ενώσεις με τη Ρώμη προκάλεσαν συγκρούσεις και οδύνη, ότι υπεισήλθαν εξωεκκλησιαστικά συμφέροντα και ότι η καθολική ποιμαντική δεν πρέπει να αποβλέπει στον προσηλυτισμό Ορθοδόξων.
Μέχρι εδώ καλά. Όμως στο άρθρο του κ. Χαραλάμπους υπάρχουν ανακρίβειες που οφείλουν να επισημανθουν:
1) ο άρθρο γράφει ότι η εγκύκλιος αφορούσε: «την ένταξη των Ουνιτών της Ρουθηνίας στον Παπισμό, οι οποίοι στις ΗΠΑ παρουσιάζονται ως “Βυζαντινή καθολική εκκλησία”». Αυτό δεν είναι ακριβές. Η Orientales omnes Ecclesias δεν εκδόθηκε ειδικά για την ένταξη Ρουθηνών των ΗΠΑ στον Καθολικισμό. Εκδόθηκε το 1945 με αφορμή την 350ή επέτειο της Ένωσης του Brest και πραγματεύεται συνολικά την ιστορία και την κατάσταση της Ρουθηνικής Ελληνόρρυθμης Καθολικής Εκκλησίας. Η μετανάστευση στην Αμερική αποτελεί μόνο μία ενότητα της εγκυκλίου.
2) Το άρθρο ισχυρίζεται ότι «προστάτης της Ουνίας έχει αναδειχθεί ο Πάπας Ιωάννης ΚΓ΄ … με το σχετικό Διάταγμα της Β΄ Βατικανής συνόδου, “Orientalium Ecclesiarum”».Αυτό είναι χρονολογικά και θεσμικά λανθασμένο. Ο Ιωάννης ΚΓ΄ πέθανε στις 3 Ιουνίου 1963. Το Orientalium Ecclesiarum εγκρίθηκε και δημοσιεύθηκε στις 21 Νοεμβρίου 1964 από τον Παύλο ΣΤ΄. Το ίδιο το επίσημο κείμενο αναφέρει ρητά ότι δημοσιεύθηκε από τον Παύλο ΣΤ΄.
3) Ο ισχυρισμός ότι ο Βενέδικτος ΙΣΤ΄ «το 2008 διόρισε Παπικό επίσκοπο» για τους Βυζαντινούς Καθολικούς της Αθήνας είναι τουλάχιστον παραπλανητικός. Στην Ελλάδα υπήρχε Αποστολική Εξαρχία για τους Καθολικούς βυζαντινού ρυθμού πολύ πριν από το 2008. Ο π, Δημήτριος Σαλάχας εμφανίζεται σε επίσημα έγγραφα ως αποστολικός έξαρχος των Καθολικών βυζαντινού ρυθμού στην Ελλάδα, αλλά η εκκλησιαστική δομή δεν ιδρύθηκε τότε εκ του μηδενός.

Ανώνυμος είπε...

Μέρος Β
4) Το άρθρο υποστηρίζει ότι στο Balamand οι Ανατολικές Καθολικές Εκκλησίες αποκαλούνται «Καθολικές Ανατολικές Εκκλησίες», άρα «αναιρείται η προηγούμενη καταδίκη τους». Αυτό είναι ανακριβής ερμηνεία.
Το Balamand διακρίνει δύο διαφορετικά πράγματα: α) Την Ουνία ως μέθοδο ενώσεως, δηλαδή τη δημιουργία επιμέρους ενώσεων και παράλληλων εκκλησιαστικών δομών με στόχο την επιστροφή Ορθοδόξων στη Ρώμη. Αυτή απορρίπτεται, β) την ύπαρξη των ήδη υφιστάμενων Ανατολικών Καθολικών Εκκλησιών και των πιστών τους. Το κείμενο αναγνωρίζει ότι έχουν δικαίωμα να υπάρχουν και να εξυπηρετούν τις πνευματικές ανάγκες των μελών τους. Η αναγνώριση του δικαιώματος υπάρξεως ανθρώπων και εκκλησιαστικών κοινοτήτων δεν συνιστά λογικά αναίρεση της καταδίκης μιας ιστορικής μεθόδου.
5) Ο συγγραφέας γράφει ότι οι Ουνίτες: «πολλούς Ναούς Ορθοδόξων έχουν αρπάξει με βίαιο τρόπο». Όπως σωστα επισημαίνει ο πρώτος σχολιαστής υπάρχει πραγματικό ιστορικό υπόβαθρο συγκρούσεων για εκκλησιαστική περιουσία, ιδιαίτερα στη Δυτική Ουκρανία μετά τη νομιμοποίηση της Ουκρανικής Ελληνοκαθολικής Εκκλησίας στα τέλη της δεκαετίας του 1980. Η περιουσιακή διαμάχη ήταν εξαιρετικά σύνθετη, επειδή το σοβιετικό καθεστώς είχε καταργήσει βίαια την Ελληνοκαθολική Εκκλησία το 1946 και είχε μεταβιβάσει μεγάλο μέρος των ναών της στη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία. Μετά την πτώση του κομμουνισμού, πολλές ελληνοκαθολικές κοινότητες διεκδίκησαν την επιστροφή των προ του 1946 ναών τους. Το άρθρο όμως παρουσιάζει το ζήτημα μονομερώς σαν να επρόκειτο απλώς για οργανωμένη αρπαγή ανέκαθεν ορθόδοξων ναών από Ελληνοκαθολικούς. Δεν εξηγεί ότι πολλοί από αυτούς τους ναούς ήταν ελληνοκαθολικοί πριν από την καταναγκαστική κατάργηση της Εκκλησίας τους από τον Στάλιν.
6) Ο αρθογράφος επιδίδεται σε μια σειρά γεικόλογων και αναπόδεικτων ισχυρισμών. Ενδεικτικά:
- η επαύξηση των δραστηριοτήτων των Ουνιτών στις Σλαβικές κυρίως χώρες είναι γεγονός»
- «ολοένα αυξάνεται και οξύνεται»

Προφανώς τον συντάκτη του άθρου τον ενδιαφέρει η ομολογιακή πολεμική και όχι η νηφάλια διερεύνηση. Στείρα προπανάνδα.