Σκέψου νὰ πέσῃς στὰ χέρια τοῦ Θεοῦ… - Μητροπολίτου Φλωρίνης π. Αὐγουστίνου Καντιώτου

Σκέψου νὰ πέσῃς στὰ χέρια τοῦ Θεοῦ…

Μητροπολίτου Φλωρίνης π. Αὐγουστίνου Καντιώτου

«Φοβερὸν τὸ ἐμπεσεῖν εἰς χεῖρας Θεοῦ ζῶντος» (Ἑβρ. 10,31)

Δόξα τῷ Θεῷ, ὅλοι ὅσοι βρισκόμαστε ἐδῶ, δὲν εἴμαστε ζῷα, εἴμαστε ἄν­θρωποι. Μεγάλο πρᾶγμα νά ᾽νε κανεὶς ἄνθρωπος. Καὶ παραπάνω ἀπὸ ἄν­θρωποι εἴμαστε Ἕλληνες. Μεγάλο πρᾶγμα νά ᾽νε κανεὶς Ἕλληνας. Μὰ παρα­πά­νω ἀπὸ Ἕλληνες εἶνε κάτι ἄλλο, ἀ­στέ­­ρι φωτεινό. Ποιός θὰ τὸ πῇ; Χριστιανοὶ Ὀρ­θόδοξοι. Ἅμα σβήσῃ αὐτό, σβήνουν τὰ πάντα. Αὐτὸ πρέπει νὰ φωτίζῃ πάν­τοτε τὸ λαό μας.
Ὅλοι μας, ὅμως, συγχρόνως εἴμαστε καὶ ἁ­μαρτωλοί. Ἂν ὑπάρχῃ καν­εὶς ποὺ λέει ὅτι δὲν εἶνε ἁμαρτωλὸς κ᾽ εἶνε ἅγιος, δὲν ἔχει θέσι ἐ­­δῶ. Ἐμεῖς εἴ­μαστε ὅλοι ἁμαρτωλοί. Ἕνας μό­­νο εἶνε ἐκτὸς ἁμαρτίας, ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός. «Εἷς ἅγιος, εἷς Κύριος, Ἰησοῦς Χριστός, εἰς δόξαν Θεοῦ Πατρός· ἀμήν» (Φιλ. 2,11 & θ. Λειτ.). Εἴμαστε ἁμαρτωλοί, καὶ μακάρι νὰ τὸ κα­ταλάβουμε αὐτό. Δὲν τὸ νιώθουμε. Ποιός δὲν εἶνε ἁμαρτωλός; Ἁμαρτωλοὶ εἶνε οἱ γέροι, ἀλλὰ καὶ τὰ νήπια. Ὅπως τὸ παπὶ μόλις γεννη­­θῇ πέ­φτει στὸ νερὸ καὶ κολυμ­­πάει, ἔτσι κι ὁ ἄνθρωπος ἀπὸ τὴν κοιλιὰ τῆς μάνας του μα­­θαίνει ν᾽ ἁ­μαρ­τάνῃ· μὲ τὴ διαφορὰ ὅτι οἱ με­γάλοι τρῶνε τὴν ἁμαρτία μὲ τὴν κουτάλα, ἐνῷ τὰ παιδιὰ μὲ μικρὸ κουταλάκι. Ἀμαρτωλοὶ εἶνε οἱ ἄντρες ἀλλὰ καὶ οἱ γυναῖκες, οἱ πλούσιοι ἀλλὰ καὶ οἱ φτωχοί, οἱ σοφοὶ ἀλλὰ καὶ οἱ ἀγράμματοι· ἁμαρτωλοὶ αὐτοὶ ποὺ κατοικοῦν στὸν Βόρειο Πόλο ἀλλὰ καὶ στὸ Νότιο Πόλο, στὸν οὐ­ρανοξύστη τῆς Νέας Ὑόρκης ἀλλὰ καὶ στὴν καρδιὰ τῆς ῾Ρωσίας· ὅπου κι ἂν ζοῦμε, ὅλοι εἴμαστε ἁμαρτωλοί, καὶ ἀλ­λοίμονό μας τί θὰ γινόμασταν.

Ἐὰν σῳζώμαστε, σῳζόμαστε διότι, ὅπως εἶ­πε ὁ ἀπόστολος Παῦλος, «Χριστὸς Ἰησοῦς ἦλ­θεν εἰς τὸν κόσμον ἁμαρτωλοὺς σῶσαι, ὧν πρῶτός εἰμι ἐγώ» (Α΄ Τιμ. 1,15). Ἐὰν δὲν ἐρχόταν ὁ Χριστός, ποιός μποροῦσε νὰ σωθῇ; Κανείς. «Τὸ αἷμα Ἰησοῦ Χριστοῦ …καθαρίζει ἡμᾶς ἀ­πὸ πάσης ἁμαρτίας», λέει ἡ Γρα­φή (Α Ἰω. 1,7). Ναί, ἀν­εκτίμητο τὸ αἷμα τοῦ Χριστοῦ. Μιὰ σταλαγματιὰ ἀπὸ τὸν σταυ­­ρό του, ποὺ πέφτει ἐπάνω στὴν ἁμαρτωλὴ γῆ, γίνεται πέλαγος, καὶ μέσα στὴν πλα­τειὰ θάλασ­σα τοῦ ἐλέους τοῦ Θεοῦ καθαρίζονται ὅλες οἱ ἁμαρτωλὲς ψυχές.

Ποιός μπορεῖ νὰ μετρήσῃ τὶς ἁμαρτίες τῶν ἀνθρώπων; Εἶνε σὰν τὴν ἄμ­μο τῆς θαλάσσης καὶ τὰ φύλλα τῶν δασῶν. Ἁμαρτάνουμε τὸ πρωί, τὸ μεση­μέρι, τὴ νύχτα, τὰ μεσάνυχτα, τὴν ὥρα τοῦ διαβόλου ποὺ στὸ Ἅγιο Ὄρος ση­κώνονται καὶ προσεύχονται. Ἁμαρτάνουμε ὅλες τὶς ὧρες, ὅλες τὶς μέρες, καθη­μερινές, Κυριακὲς καὶ ἑορτές, ἀκόμα καὶ τὴ Μεγάλη Παρασκευή. Ἁμαρτάνουμε σὲ κάθε τόπο, στοὺς δρόμους, στὶς πλατεῖες, στὶς ῥαχοῦλες, στὰ βουνά, στὰ λαγκάδια, στὰ ἐρ­γοστάσια, ἀκόμα καὶ μέσα στὴν ἐκκλησία· «ἁ­μαρτιῶν μου τὰ πλήθη …τίς ἐξιχνιάσει», ὅ­πως λέει ἡ Κασσιανή, «ψυχοσῶστα σωτήρ μου;». Ἀμέτρητες εἶνε οἱ ἁμαρτίες μας.

 *   *    *

Ὑπάρχουν ἁμαρτίες μικρὲς σὰν χαλικάκι, ἀλλὰ καὶ μεγάλες, βουνὰ σὰν τὸ Βίτσι. Ἀπὸ τὸ ἄπειρο πλῆθος τους ξεχωρίζω, ἀδελφοί μου, τρεῖς μεγάλες ἁμαρτίες πού, ἂν δὲν τὶς πολεμήσουμε, θὰ βρεθοῦμε στὸ τέλος ὑπόλο­γοι· καὶ «φοβερὸν τὸ ἐμπεσεῖν εἰς χεῖρας Θεοῦ ζῶντος» (Ἑβρ. 10,31). Ποιές εἶνε αὐτές;
� Πρώτη ἡ βλαστήμια. Κάποτε οἱ ἄνθρωποι ζοῦσαν ταπεινά. Δὲν εἶχαν σπίτια μεγάλα· κατοικοῦσαν σὲ καλύβες, ἀλλὰ μέσ᾽ στὶς καλύβες κατοικοῦσαν ἄγγελοι. Τώρα μέσ᾽ στὰ μεγάλα σπίτια μὲ ὅλα τὰ κομφὸρ κατοικοῦν ἁ­μαρ­τωλοί, βλάσφημοι, ἀσεβεῖς. Μεγάλη ἁ­μαρ­τία ἡ βλαστήμια· εἶνε προσβολὴ τοῦ Θεοῦ, παράβασι τῆς ἐν­τολῆς τοῦ Δεκαλό­γου ποὺ ὁρίζει «Οὐ λήψει τὸ ὄνομα Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου ἐπὶ ματαίῳ» (Ἔξ. 20,7)· δὲν πρέπει δηλαδὴ νὰ παίρνῃς στὸ στόμα σου τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ γιὰ μάταια κι ἀκόμα χειρότερα νὰ τὸ βλα­σφη­μῇς. Παλιά, ἑκατὸ χρόνια νὰ ζοῦ­σες στὸν Πόντο στὴ Μακεδονία στὴ Θρᾴκη, βλαστήμια δὲν ἄκουγες. Τώρα… Βλαστημοῦν οἱ Ἕλ­­ληνες ὅπου βρεθοῦν· στ᾽ αὐτοκίνητα, στὰ τραῖνα, στὰ ἀεροπλάνα, στὰ ὑπερωκεάνια, παντοῦ. Βλαστημοῦν παιδιὰ στὶς αὐλὲς τῶν σχολείων, ἀξιωματικοὶ καὶ στρατι­ῶ­τες στοὺς στρα­τῶνες, οἱ πάντες. Ἡ βλαστήμια ἁπλώθηκε σὰν πυρκαϊὰ καὶ τυλίγει στὶς φοβε­ρὲς φλόγες τὴν πατρίδα μας ἀπὸ τὸ Μοριὰ μέχρι τὸν Ἕβρο κι ἀπὸ τὸν Ἕβρο μέχρι τὴν Κρήτη μας. Μεγάλο, τεράστιο κακό.
Βλαστημᾷς; ἄνθρωπος δὲν εἶσαι, Ἕλληνας δὲν εἶσαι –τί λέω–, οὔτε Τοῦρκος δὲν εἶσαι. Πρὸ ἑνὸς μηνὸς ἀνέβηκα πρὸς τὴν Πρέσπα, πῆγα στὰ σύνορα. Ἀπέναντι εἶνε ἡ Ἀλβανία, ἄθεο κράτος. Ἐκεῖ τὰ φυλάκια φρουροῦσαν Πομάκοι ἀπὸ τὴν Κομοτηνὴ καὶ δυὸ – τρεῖς Ἕλ­ληνες. ῾Ρώτησα τοὺς Ἕλληνες στρατιῶ­τες· Βλαστημᾶτε; Ὁ ἕνας κοίταζε τὸν ἄλλο· ὅλοι βλαστημοῦσαν. Ἐσεῖς οἱ δύο ἀπὸ τὴν Κο­μοτηνή, βλαστημᾶτε τὸ Θεό; –Ὄχι, Ἀλλὰχ Ἀλλάχ! Οὔτε ἕνας μωαμεθανὸς δὲν βλαστημάει τὸν Ἀλλὰχ καὶ τὸν προφήτη τους Μωάμεθ. Κ᾽ ἐ­δῶ, ποὺ ἔχουμε τὴ ζωντανὴ θρησκεία, ἀνοίγουν τὰ βρωμερά τους στόματα καὶ βλαστημᾶνε τὸ Θεό. Βλαστημᾷς; οὔτε Τοῦρκος δὲν εἶσαι. Βλαστημᾷς; οὔτε ἄ­γριος δὲν εἶσαι, γιατὶ καὶ οἱ ἄγριοι ἔ­χουν θρησκεία· λατρεύουν τὸν ἥλιο, τὸ φεγγάρι. Ὁ ἀρχηγός τους χτυπάει τὸ πρωὶ ἕνα τύμπανο ἀπὸ δέρμα λιονταριοῦ καὶ μαζεύον­ται. Ἐδῶ χτυπάει ἡ καμπάνα καὶ δὲν πατᾶνε στὴν ἐκκλησία, ἀλλὰ τὴ νύχτα χοροπηδοῦν σὰν τὶς ἀρκοῦδες στὸ κέντρο διασκεδάσεως. Οἱ ἄγριοι ὅλοι, προτοῦ νὰ βγῇ ὁ ἥλιος, μπρούμυτα χάμω προσκυνοῦν τὸν ἥλιο γιὰ θεό· καὶ δὲν δέχονται καμμιά προσβολὴ ξένου στὴ θρησκεία τους, δὲν ἐπιτρέπουν σὲ κανένα νὰ βλαστημήσῃ τὸ θεό τους. Κ᾽ ἐμεῖς βλαστημᾶμε μέρα – νύχτα;
Λοιπὸν βλαστημᾷς; Δὲν εἶσαι οὔτε ζῷο. Στὴν πατρίδα μου, τὸ μικρὸ νησάκι, μιὰ φορὰ στὸ χωράφι ἕνας γεωργὸς εἶχε ἕνα βόδι δυσ­κίνητο. Τὸ κεν­τοῦσε τὸ κεντοῦσε, σὲ μιὰ στι­γμὴ ἔχασε τὴν ὑπομονή του καὶ βλαστήμησε. Ἀπίστευτο θὰ σᾶς φανῇ. Ἀμέσως τὸ βόδι ἄρχισε νὰ μουγκρίζῃ. Ἔσπασε τὸ ζυγὸ κ᾽ ἔπεσε ἀπάνω του νὰ τὸν κάνῃ κομμάτια μὲ τὰ κέρατα. Εἶδαν κ᾽ ἔπαθαν νὰ τὸν σώσουν οἱ συγχωριανοί. Πληγωμένο ματωμένο τὸν πήγανε στὸ σπίτι. Τὸ βόδι τὴ νύχτα φεύγει ἀπ᾽ τὸ στάβλο καὶ πάει ἔξω ἀπὸ τὴν πόρτα τοῦ βλαστήμου ἀγριεμένο, ἕτοιμο νὰ τὸν σκοτώσῃ. Βλαστημᾷς; εἶσαι κατώτερος κι ἀπὸ τὰ βόδια, ποὺ ἀγανακτοῦν ἐναντίον τοῦ βλάστημου. Ὁ Κύριος μᾶς δίνει ὅλα τ᾽ ἀγαθὰ καί, ἀντὶ γιὰ εὐχαριστῶ, τὴ μπουκιὰ ἔχουν στὸ στόμα καὶ βλαστημᾶνε τὸ Μεγαλοδύναμο.
Βλαστη­μᾷς; οὔτε δαίμονας δὲν εἶσαι. Γιατὶ ὁ διάβολος ὅλα τ᾽ ἁμαρτήματα τὰ κάνει ἐκτὸς ἀπὸ τὴ βλαστήμια. Ἀκούει τὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ, τῆς Παναγίας, τῶν ἁγίων, καὶ τρέμει σὰν τὸ φύλλο, τρέμει τὸ «ὄνομα τὸ ὑπὲρ πᾶν ὄνομα» (Φιλ. 2,9). Τί εἴμαστε λοιπόν;
Νὰ σᾶς πῶ καὶ κάτι ἄλλο; Προχθὲς ἡ Βουλὴ συνεδρίασε. Εἶμαι ἔξω ἀπὸ κόμματα, σᾶς τὸ δηλώνω. Δυὸ ἀστέρια λάμπουν στὴν καρδιά μου· ἡ Ἑλλὰς καὶ ὁ Χριστός. Μαζεύτηκαν στὴ Βουλὴ νὰ κάνουν ἕνα νόμο αὐ­στηρό· Ὅποιος κακολογήσῃ ὑπουργὸ ἢ πρωθυπουργό ἢ πρόεδρο δημοκρατίας, 5 μῆνες φυλα­κή. Ἐγὼ περίμενα ἡ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων ν᾽ ἀποφασίσῃ· ὅποιος βλαστη­μήσῃ τὸ Χριστό, 5 μῆνες φυλακή. Ἆ, μεγάλος ὁ ἀστυνόμος, ὁ στρατηγός, ὁ ναύαρχος, ὁ πρόεδρος τῆς δημοκρατίας, μεγάλος ὁ Καραμανλῆς· ὅλοι μεγάλοι, καὶ μικρὸς ὁ Χριστός! Ποῦ πᾶμε; Δὲν λέω, δὲν πρέπει νὰ ὑβρίζωνται οἱ ἄρχοντες, τὰ ὄργανα τῆς τάξεως, ἔχουν κι αὐτοὶ ἀποστολή· ἀλλὰ ἐὰν τιμω­ρήσουμε μὲ 5 μῆνες φυλακὴ αὐτὸν ποὺ εἶπε κακὸ λόγο γιὰ κάποιον ἀπὸ τοὺς ἄρχοντες, πόσο, ἐρωτῶ, πρέπει νὰ τιμωρηθῇ ἐκεῖνος ποὺ βλαστημάει τὸ Θεό; Στὴν ἀρχαία Ἀθήνα γιὰ ὅποιον τολμοῦσε νὰ ὑβρίσῃ τὸ θεῖον, θάνατος! Καὶ στὴ Λιβύη τοῦ Καντάφι σὲ ὅποιους τολμοῦσαν νὰ βλαστημήσουν τὸν Ἀλλάχ, τοὺς ἔκοβαν τὶς γλῶσσες.
Τί μποροῦμε νὰ κάνουμε γιὰ νὰ ἐξαλειφθῇ ἡ βλαστήμια;
Περπατώντας ἕνας Χριστιανὸς στὴν Καλαμάτα ἀκούει ἕνα μπακάλη ἐκεῖ ποὺ πουλοῦ­σε νὰ βλαστημάῃ τὸ Χριστὸ καὶ τὴν Παναγιά. Τὸ ἴδιο καὶ ἄλλη μέρα. Τὸν ἄκουσε καὶ τρίτη φορά. Ἔπειτα, σὲ ὥρα ποὺ ἐκεῖ­νος ἦταν ἥσυχος, τοῦ λέει· –Γιατί βλαστημᾷς τὴ μάνα μου; Ἐκεῖνος διαμαρτυρήθηκε· –Ἐ­γὼ τὴ μάνα σου; –Ναί, ἔβρισες τὴ μάνα μου, θὰ κάνω μήνυσι. –Ποιά εἶνε ἡ μάνα σου; –Ἡ Παναγιά μας! «Νὰ ὑβρίσῃς τὴ μάνα μου σὲ συγχωρῶ· ἀλλά, ἂν ὑβρίσῃς τὴν Παναγιά μας, δὲν ἔχω μάτια νὰ σὲ δῶ», λέει ὁ ἅγιος Κοσμᾶς.
Ἔτσι ν᾽ ἀντισταθοῦμε. Ποῦ ὅμως τέτοιο αἴ­σθημα, ἔνστικτο, φιλότιμο;
Θά ᾽λεγα πολλά. Προσθέτω μόνο τοῦτο. Ξέρετε γιατί χάσαμε τὴ Μικρὰ Ἀσία; Ἤμουν παιδὶ ὅταν ἀπὸ τὸ χωριό μου –τί ἐν­θουσιασμὸς τότε– ἔφυγαν 200 ἄντρες (γονεῖς, φίλοι, συγγενεῖς, ξαδέρφια). Πᾶμε νὰ ἐλευθερώσουμε τὴ Μι­κρὰ Ἀσία!… Ἀπὸ τοὺς 200 πόσοι γύ­ρισαν; Δέκα (10) μόνο! Τοὺς ἄλλους τοὺς ἔ­­φαγε ὁ Σαγγάριος, τὸ Ἀφιὸν-Καρὰ-χισσάρ. Γύρισε κ᾽ ἕνας λοχίας τοῦ συν­τά­γματος Πλαστήρα, ποὺ τὸ βαθμὸ τὸν πῆρε ὡς ἀριστεῖο ἀν­δρείας στὴν πιὸ σκλη­ρὴ μάχη ποὺ δώσαμε, στὸ Καλὲ – Γκρότο (ἀπὸ ᾽κεῖ μὲ τὰ κιάλια ἔ­βλε­παν τὴν Ἄγκυρα· λίγο ἀκόμα καὶ θά ᾽μ­παιναν μέσα). Φώναζαν ἐκεῖ στὸ χωριὸ τὰ παιδιά· ὁ ἕνας καταριόταν τοὺς ῾Ρώσους, ἄλλοι καταριόνταν τοὺς Γάλλους, ἄλλοι τοὺς Ἰταλούς, ἄλλοι τοὺς Ἄγγλους. Κλάμα, πόνος καὶ ὀδυρμός. Μᾶς πρόδωσαν τότε ὅλοι οἱ μεγάλοι τοῦ κόσμου, καὶ μείναμε μόνοι. Τότε λοιπὸν σηκώνεται αὐτὸς ὁ λοχίας καὶ λέει μὲ δάκρυα στὰ μάτια· Φταῖνε κι αὐ­τοί, ἀλλὰ περισσότερο ἀπ᾽ ὅλους φταῖμε ἐ­μεῖς· ἀπὸ τὴν ὥρα ποὺ πατήσαμε στὴ Μικρὰ Ἀσία μέχρι τὸ Σαγγάριο μικροὶ – μεγάλοι βλαστημούσαμε. Γι᾽ αὐτὸ ἦρθε ἡ τιμωρία μας καὶ μᾶς ξεπάτωσε. «Φοβερὸν τὸ ἐμπεσεῖν εἰς χεῖρας Θεοῦ ζῶντος».
Μάλιστα. Κακὸ μεγάλο, ἐθνικό, στί­γμα ἀτιμίας! Καὶ φταῖμε ὅλοι μας. Δὲν φταίει μόνο αὐ­τὸς ποὺ βλαστημᾷ· φταῖς κ᾽ ἐσὺ ποὺ τὸν ἀ­κοῦς. Λέει ὁ Χρυσόστομος· Ἔχεις χέρι; τὸν ἀκοῦς μιὰ φορά, δυὸ φορές…; μὴν περιμένεις τὸν ἀστυνόμο, χτύπησέ τον ἐν ὀνόματι Ἰησοῦ τοῦ Ναζωραίου (βλ. Εἰς ἀνδριάντας ὁμιλ. Α΄· P.G. 49,32). Χέρι ποὺ θὰ χτυπήσῃ βλάστημο θ᾽ ἁγιάσῃ.
� Τὸ ἕνα κακὸ ἡ βλαστήμια. Τὸ δεύτερο ποιό εἶνε; Ἡ ἀποφυγὴ τῆς τεκνο­γονίας. Κάποτε στὴ Μακεδονία, στὴ Θρᾴ­κη, στὰ νησιά, στὴ Μικρὰ Ἀσία, στὸν Πόντο ἀ­γαποῦσαν τὰ παιδιά, οἱ γυναῖ­κες γεννοῦσαν. «Ν᾽ αὐξάνεστε καὶ νὰ πλη­θύνεστε», νὰ γίνετε «σὰν τὰ ἄ­στρα τοῦ οὐρανοῦ καὶ τὴν ἄμμο τῆς θαλάσσης» (βλ. Γέν. 1,28· 22,17). Καὶ αὐξανόταν τὸ γένος μας, κάποτε ἤμασταν εἴκοσι ἑκατομμύρια.
Τώρα;… τώρα σβήνουμε. Γηροκο­μεῖο ἔγινε ἡ πατρίδα. Δὲν γεννᾶνε πιὰ οἱ γυναῖκες. Μπᾶ· ἕνα-δύο, ἕνα-δύο… Μόδα! Ἄνοιξε φάμπρικα ὁ διάβολος ἐδῶ· καὶ ἡ φάμπρικα λέγεται κλινικές, λέγεται γιατροὶ ἄτιμοι. Δὲν λέω ὅλους· ὑπάρχουν καὶ οἱ γιατροὶ οἱ καλοί, οἱ εὐεργέτες. Ἔχουμε στὴ Φλώρινα ἕναν, ποὺ πάει καὶ τὴ νύχτα δωρεὰν στὰ σπίτια τῶν φτωχῶν, σὰν τοὺς ἁγίους Ἀναρ­γύρους καὶ τὸν ἅγιο Παντελεήμονα, καὶ κοιμᾶται μαζί τους. Ὑπάρχουν ὅμως καὶ ἄλλοι γιατροὶ ποὺ πρέπει νὰ τοὺς κρεμάσουν σὰν σταφύλια στὴν πλατεῖα. Τί κάνουν αὐτοί; Ἔκτρωσι καὶ λίρα, ἔκτρωσι καὶ λίρα! Ἰοῦδες τῆς φυλῆς, γιὰ «τριάκοντα ἀρ­γύ­ρια», λεφτὰ μαγαρισμένα, καταραμένα ὅπως τοῦ Ἰούδα. Καὶ πᾶνε οἱ γυναῖκες καὶ κάνουν ἐκτρώσεις· πετᾶνε τὰ παιδιά, σκοτώνουν τὸν ἀνθὸ τῆς φυλῆς. Κ᾽ ἔτσι πλέον μένουν μὲ ἕνα-δύο, ἕνα δύο…
Γιατί δὲν γεννᾶ­νε; «Φταίει ἡ φτώχεια», λένε. Δὲν εἶνε ἡ φτώχεια αἰτία. Ξέρω ἐφοπλιστὲς μὲ καράβια πού, ἐνῷ μποροῦν νὰ συν­­τηρήσουν χίλια παιδιά, αὐτοὶ ἔχουν ἕνα-δύο. Οἱ φτωχοί, ἀντιθέτως, γεννοῦν περισσότερα. Πῆ­γα σ᾽ ἕ­να σπίτι στὴν Ἀθήνα στὸ Κολω­νάκι πού ᾽νε ἡ «ἀφρόκρεμα» τῆς κοινωνίας. Χτυπάω τὴν πόρτα, ἀκούω γάτους, ἀ­κούω σκύλους. Μπαίνω μέσα, βλέπω σκύλους περιποιημένους, ταϊσμένους, ντυμέ­νους μὲ παλτουδάκια ἀπὸ τὸ Παρίσι, καὶ κουρεμένους λὲς καὶ ἦταν ὑποψήφιοι γαμ­προί. Σκυλιὰ γεμᾶτο, παιδιὰ οὔτε ἕνα. Πᾶνε τὰ παιδιά! Δὲν εἶνε λοιπὸν ἡ φτώχεια αἰτία· κάτι ἄλλο εἶνε.
Προχθὲς στὴ Φλώρινα ἦρθε στὴ μητρόπολι ὁ νέος συνταγματάρχης, ἕνα ἡρωικὸ παιδί· πολέμησε στὴν Κύπρο. Νάτον. Ἦρθε ἐθιμο­τυ­­πικῶς. Ἐγὼ τοὺς ῥωτάω ὅλους αὐτούς· Ἔ­χετε παιδιά; Καὶ ἂν μοῦ ποῦν ὅτι ἔχουν χαίρομαι, διαφορετικὰ λυπᾶμαι. Κατὰ κανόνα δὲν γεννᾶνε· σπανίως ἀξιωματικὸς νὰ ἔχῃ παι­διά. Μοῦ λέει λοιπὸν αὐτός· Ἐγὼ κατάγομαι ἀπ᾽ τὰ Γκράβαρα, ἀπὸ τὸ Καρπενήσι, ἀπὸ μέρη ὀρεινά. Καὶ συνέχισε κλαίγοντας· Ὁ φτωχὸς πατέρας μου μᾶς τάϊζε μὲ καλαμπόκια ποὺ τά ᾽ψηνε στὸ φοῦρνο. –Πόσα παιδιὰ εἶχε ὁ πατέρας σου; –Δέκα· κ᾽ ἐγὼ τί σειρὰ ἔχω; εἶμαι δέκατος, ὁ τελευταῖος.
Ἔ, φτωχὲ Ἕλληνα, ποὺ γεννοῦσες παιδιὰ καὶ τὰ ἐμπιστευόσουν στὸ Θεό! Νά ἡ αἰτία· ἐ­κεῖνοι εἶχαν πίστι. Ἂν δὲν γεννοῦν λοιπὸν σήμε­­ρα, εἴτε πλούσιοι εἴτε φτωχοί, εἶνε γιατὶ δὲν πιστεύουν. Ἂν πίστευαν στὸ Θεό, ποὺ τρέ­φει τὰ κοράκια, θὰ γεννοῦσαν· αὐτὴ ἡ συρ­ρίκνωσι εἶνε ἀποτέλεσμα τῆς ἀπιστίας.
Οἱ ἄλλοι λαοὶ στὰ Βαλκάνια (Ἀλβανοί, Σέρβοι, Βούλγαροι) γεννοῦν. Οἱ Τοῦρκοι αὐ­ξάνον­ται κατὰ ἕνα ἑκατομμύριο τὸ ἔτος. Κ᾽ ἐμεῖς; Τίποτα. Μοῦ ᾽ρχεται νὰ κλάψω, ἀδέρφια μου. Ἐγὼ θὰ φύγω, ἔχω κουραστῆ. Κανείς δὲν ἀ­κούει. Τώρα κλαίει ἡ ψυχή μου, γιατὶ χορεύουν στὰ κέντρα οἱ νέοι σὰν τὶς ἀρκοῦδες, διασκεδάζουν χωρὶς νὰ σκέπτωνται τί ἀκολουθεῖ. Ἀλλὰ «ἔρχεται ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ» (Ἐφ. 5,6. Κολ. 3,6)· καὶ «φοβερὸν τὸ ἐμπεσεῖν εἰς χεῖρας Θεοῦ ζῶντος». Γιά μετρῆστε πόσες ἐκτρώσεις γίνονται. Ἂν σᾶς βάλω νὰ μετρᾶτε, θὰ νυχτώ­σουμε. Στὸ μικρό μας κράτος, σύμφωνα μὲ στατιστικὴ ποὺ δημοσίευσε ὁ καθηγητὴς Βαλαώρας, σήμερα γίνονται τριακόσες χιλιάδες (300.000) ἐκτρώσεις! Σβήνου­με. Καὶ νὰ σᾶς πῶ κάτι ἀκόμα; Τὸ 1912, ποὺ ἡ Ἑλλάδα ἦταν δυόμισυ (2,5) ἑ­κα­τομμύρια, μία στρατολογικὴ κλάσι τότε ἔβγαζε περισσότερα παιδιὰ ἀπ᾽ ὅ,τι βγά­ζει τώρα μιὰ κλάσι τῶν 9 – 10 ἑκατομμυρίων. Δὲν ἔχουμε στρα­τι­ῶτες. Ἔ­στειλα τὰ στοιχεῖα στὸ ῥαδι­οφω­νικὸ σταθμὸ νὰ τὰ ποῦνε, ἀλλὰ ἐκεῖ τὰ ἔ­κοψαν.
Ἄ, εἶνε πικρὰ τὰ λόγια αὐτά. Ἔ, ἀφῆστε λοι­πὸν τοὺς ἠθοποιοὺς νὰ λένε πα­ραμύθια ἀπὸ τὴν τηλεόρασι καὶ τὰ ῥαδιόφωνά σας. Ἡ ἀ­λήθεια εἶνε, ὅτι οἱ ἐκ­τρώσεις εἶνε ἀπὸ τὰ μεγαλύτερα ἁμαρτήματα ποὺ διαπράττουμε σήμερα. «Δὲν μποροῦμε νὰ ζήσουμε τὰ παιδιά»! λένε. Ἀκοῦστε. Στὴν Πρέσπα ἦταν μιὰ κοπέλ­λα ὄμορφη. Πέρασε ἕνας διευθυντὴς τραπέζης ἀπὸ τὴν Ἀθήνα. Τὴν εἶδε, τοῦ ἄρεσε, τὴν πῆρε. Ὁ πατέρας της, φτωχὸς τσοπᾶνος μὲ 12 παιδιά, ὅ­ταν πέρασαν δυὸ – τρία χρόνια κατεβαίνει στὴν πρωτεύουσα, νὰ δῇ τὴν παν­τρε­μέ­νη κόρη του. Βλέπει στὸ σπίτι τους πολυτέλεια, ἔπιπλα ἀπὸ τὸ Παρίσι, ῥαδιόφωνα, τηλεοράσεις. Καί, τέσσερα χρόνια παντρεμένοι, ἕνα παιδάκι μόνο· καλοταϊσμένο, φουσκω­μένο σὰν γουρουνόπουλο.
–Κόρη μου, λέει, ἕνα παιδάκι; τί πράματα εἶν᾽ αὐτά; –Ἄ, μπαμπᾶ, δὲν μποροῦμε νὰ κάνουμε ἄλ­λο παιδί. –Γιατί; –Πῶς νὰ τὸ ζήσουμε; –Ντροπή σας! φτωχὸς ἐγὼ βοσκὸς γέννησα 12 παιδιά, κ᾽ ἐσεῖς, μὲ χιλιάδες μισθό, δὲν μπορεῖ­τε νὰ τὰ ζήσετε; Φεύγω λυπημένος. Τοὺς ἄφησε κ᾽ ἔφυγε ἀπὸ τὸ σπίτι.
Τώρα βέβαια τὰ παιδιὰ τὰ τρέφουν διαφορετικά. Καὶ τί γίνονται; Ἄρρωστα. Ἔτρωγαν ἄλλοτε κρεμμύδι καὶ ἐλιὰ καὶ καλομπόκι ψημένο· τώρα μπῆκε μέσα τὸ ἀμερικάνικο σύστημα, χωρὶς νηστεία Τετάρτες – Παρασκευές, καὶ μᾶς διέφθειρε ἀπὸ τὴ ῥίζα μας. Ποιός νηστεύει Δεκαπενταύγουστο; Κρεωφάγοι καταντήσαμε. Τὸ κρέας ποὺ τρῶνε στὴν Ἑλλάδα δὲν τὸ τρῶνε πουθενά.
Τί θ᾽ ἀκολουθήσῃ; «φοβερὸν τὸ ἐμπεσεῖν εἰς χεῖρας Θεοῦ ζῶντος».
� Τὸ ἕνα ἁμάρτημα, λοιπόν, βουνὸ ποὺ πλα­κώνει τὰ στήθη τῆς Ἑλλάδος, εἶνε ἡ βλαστήμια· τὸ δεύτερο οἱ ἐκτρώσεις, ἡ ἀποφυγὴ τῶν παιδιῶν. Καὶ τὸ τρίτο ἁμάρτημα ποιό εἶνε; Πᾶμε πάλι στὰ παλιά, στὸν εὐλογημένο Πόν­το, στὴν Τραπεζοῦντα, στὴ Σινώπη. Πήγα σήμερα στὴν Ἀσβεστόπετρα· βρήκα ἐκεῖ ἕνα γέροντα 90 ἐτῶν ἀπὸ ᾽κεῖνα τὰ ἅγια μέρη, μιλήσαμε καὶ χάρηκε ἡ καρδιά μου. Τί εἴπαμε. Ὑ­πάρχουν πολλὰ ἐπαγγέλματα, χιλιάδες. Ἀπ᾽ ὅλα τὰ ἐπαγγέλματα στὰ εὐλογημένα μέρη ποιό θεωροῦσαν ἀνώτερο; τὸ δάσκαλο, τὸν καθηγητή, τὸ σοφό, τὸ γιατρό, τὸ δικηγόρο, τὸ στρατηγό, τὸ ναύαρχο, τὸν ὑπουργό, ποιό; μπορεῖτε νὰ μοῦ ἀπαντήσετε; Καλοὶ ὅλοι αὐ­τοί, ἀλλ᾽ ἀπ᾽ ὅλους ἀνώτερο θεωροῦσαν τὸν παπᾶ· ναί τὸν παπᾶ. Τὸ θεωροῦσαν χαρὰ καὶ τιμὴ τὰ πιὸ καλὰ σπίτια, ὅταν περάσῃ ὁ δεσπό­­της νὰ τοῦ δείξουν τὸ παιδί τους. –Δεσπότη μας, μιὰ χάρι ζητοῦμε· νὰ μᾶς κάνῃς ἀ­ναγνώστη τὸ παιδί. Κι ἅμα γινόταν ἀναγνώστης τὸ παιδί, τὸ ἀγαποῦσαν ὅλοι, τό ᾽βλεπαν σὰν ἄγ­γελο. Τὸ μάθαινε ἡ μάνα νὰ διαβάζῃ τὸν Ἀπόστολο, νὰ λέῃ τὸν Ἑξάψαλμο, νὰ κρατάῃ τὴ λαμπάδα, τὸ θυμιατό. Καὶ ἡ ἀκόμη μεγαλύτερη χαρὰ ποιά ἦταν· ἂν τὸ παιδί τους γινόταν παπᾶς! Τὸ θεωροῦσαν ὑψίστη τιμή· ἐπιθυμοῦσαν ποιός νὰ γίνῃ παπᾶς. Γι᾽ αὐτὸ ὑ­πῆρχαν τότε χωριὰ μὲ τέσσερις, μὲ πέντε, μὲ ἑφτὰ παπᾶδες. Εἶχαν πλῆθος εὐλαβεῖς ἱερεῖς, ποὺ αὐτοὶ κράτησαν τὸ γένος μας. Τὸ ῥάσο ἔ­φτειασε πατρίδα. Ναί, ἔτσι ἦταν τὰ πράγματα.
῾Ρωτοῦσε ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός· –Περ­πατᾷς στὸ δρόμο, συναντᾷς ἕ­ναν ἄγγελο κ᾽ ἕνα παπᾶ· ποιόν θὰ χαιρετίσῃς πρῶτα; –Τὸν ἄγγελο, τοῦ ἔλεγαν ὅλοι. –Ὄχι, τοὺς ἔλεγε· πρῶτα τὸν παπᾶ θὰ χαιρετίσῃς. –Μὰ γιατί τὸν παπᾶ; –Γιατὶ ὁ παπᾶς ἔχει ἐξουσία παραπάνω ἀπὸ τοὺς ἀγγέλους. Ὅλοι οἱ ἄγγελοι δὲν μποροῦν νὰ συχωρέσουν κάποιον ἁμαρτωλό, ἐνῷ ἕνας ταπεινὸς παπᾶς, ὅταν βάζῃ τὸ πετραχήλι, δίνει συγχώρησι ποὺ δὲν μπορεῖ νὰ τὴ δώσῃ οὔτε ἄγγελος οὔτε βασιλιᾶς.
Τώρα μοῦ ᾽ρχεται νὰ κλάψω. Ἡ Πρέσπα ἔ­χει 13 χωριά. Κοσκινίζω κοσκινίζω, δὲν βγαίνει οὔτε ἕνας παπᾶς. Σ᾽ ἕνα χωριὸ –νὰ μὴν τὸ πῶ– παρουσιάστηκε ἕνα παιδάκι. Ἄκουσε τὸ κλάμα τοῦ δεσπότη καὶ εἶπε· Δὲν ὑποφέρω νὰ κλαίῃ ὁ δεσπότης. Πάει στὸ σπίτι στὸν πατέρα του καὶ λέει· –Θὰ γίνω παπᾶς. –Τί εἶπες, ρέ; παπᾶς; θὰ σὲ σκοτώσω… Ὤ ἀ­σέβεια αὐτῆς τῆς γενεᾶς! Τὸ παι­δί τους νὰ γί­νῃ δάσκαλος, καθηγητής, μηχανικός, γιατρός, στρατηγός. Παπᾶς; Ὄχι! «Θὰ σὲ σκοτώσω βρέ!». Καὶ ἡ Φλώρινα, μικρὴ ἀκριτικὴ πό­­­λις, ἔχει τετρακόσους ἐπιστήμονες· παπᾶ ὅμως;
Σήμερα ἔμαθα, ὅτι μία τράπεζα στὴν Ἀθήνα ἔχει ἀνάγκη ἀπὸ κλητῆρες καὶ ἀ­νακοίνωσε ἀπὸ τὸ ῥαδιόφωνο ὅτι, Ὅσοι θέλουν μποροῦν νὰ ὑποβάλουν τὰ χαρτιά τους. Καὶ μέχρι σήμερα γιὰ 25 θέσεις κλητήρων πόσοι παρακαλῶ ὑπέβαλαν τὰ χαρτιά τους; Δυόμισυ χιλιά­δες (2.500)! Σὲ σύγκρισι δηλαδή· γιὰ 1 θέ­σι κλητῆρος 100 αἰτήσεις· καὶ γιὰ 1 θέσι ἱερέως οὔτε ἕνας! Καταλαβαίνετε;
Γι᾽ αὐτό, ἀ­δέρφια μου, ἡ Ἑλλάδα δὲν ἔχει ἱ­ερεῖς. Αὐτὴ τὴν ὥρα σὲ χίλια χωριὰ δὲν χτυπάει καμπάνα, δὲν ὑπάρχει παπᾶς. Καὶ ἐνῷ 300.000 νέοι ἔχουν ἀπολυτήρια γυμνασίου καὶ δι­πλώματα ἀνωτέρων σχολῶν, οὔτε ἕνας δὲν παρουσιάζεται νὰ γίνῃ κληρικός.
Ἀλλὰ καὶ γιατί νὰ γίνῃ κληρικός; γιὰ νὰ τὸν κοροϊδεύῃς ἐσύ; γιὰ νὰ πάῃ αὔριο τὸ παιδί του στὸ σχολειὸ καὶ νὰ τὸ κοροϊδεύουν; Γιατί νὰ γίνῃ κληρικός; Ἐσεῖς εἶστε κύριοι ἔτσι, μὲ τὴ γραβάτα σας, περπατᾶτε στὸ δρόμο ἀ­ξιοπρεπεῖς, κανείς δὲν σᾶς περιπαίζει φωνάζοντας «παπᾶς» «παπᾶς».
Ποῦ καταντήσαμε! Μὴ δείχνουμε τέτοια περιφρόνησι στὸ τίμιο ῥάσο. Ἡ προσβολὴ στρέφεται πρὸς τὸν ἴδιο τὸ Θεό. Τὸ θεωρῶ μεγάλη ἁμαρτία καὶ λέω· «Φοβερὸν τὸ ἐμπεσεῖν εἰς χεῖρας Θεοῦ ζῶντος» (Ἑβρ. 10,31).

        *  *  *

Τελείωσα, ἀδέρφια μου. Τ᾽ ἀκούσατε; Τρία μεγάλα θηρία τρῶνε τὴν Ἑλλάδα· ἡ βλαστήμια, οἱ ἐκτρώσεις, καὶ ἡ περιφρόνησι τῆς ἱερωσύνης. Λοιπόν, ἐν ὀνόματι Ἰησοῦ τοῦ Ναζω­ραίου, κάνω ἔκκλησι στὴν καρδιά σας. Ἐκεῖ ποὺ ζῆτε καμμία βλαστήμια! καμμία ἔκτρωσι! καὶ μακάρι ἀπὸ σᾶς νὰ βγοῦν καὶ κά­ποιοι ἱ­ερεῖς! γιὰ νὰ δοξαστῇ ὁ Χριστός· ὅν, παῖδες Ἑλλήνων, ὑμνεῖτε καὶ ὑπερ­υψοῦτε εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας.